Ermeni papazın 1866 yılında kaleme aldığı Kürtçe eser ortaya çıktı
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ermeni bir papaz tarafından Kürtçe kaleme alınan ve yıllar sonra İstanbul'daki bir kütüphanede unutulmuş halde bulunarak Ermeni alfabesinden Latin alfabesine uyarlanan tarihi bir kitap, coğrafyanın güçlü bir birlikte yaşam kültürüne sahip olduğunu belgelerle bir kez daha gözler önüne serdi.
Keşfedilmeyi bekleyen binlerce tarihi Kürtçe belgeden biri olan ve araştırmacılar tarafından İstanbul Atatürk Kitaplığında bulunan "Çirayê Ronî" adlı eser, Kürdistan Ermenileri Kiliseler Sorumlusu Papaz Mıgırdıç Dikranyan tarafından kaleme alındı.
1815 yılında Diyarbakır'da dünyaya gelen ve Harput ile Siirt gibi şehirlerde de yaşayan Mıgırdıç Dikranyan, bu kitabında Ermeni toplumunun durumuna dair gözlemlerini paylaşıyp, Hristiyanlık dini hakkında bilgiler veriyor.
Kitabın derleyicisi Tahir Baykuşak, Kurdistan24'e yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Ermeni bir arkadaşımız kitap tasnifi yaptığı sırada bu eserle karşılaştı. Bazı kısımlarını okuyamayınca bize danıştı, işte o zaman eserin Kurmanci Kürtçesiyle yazıldığını fark ettik. Kitap 1866 yılında İstanbul'da basılmış ve Kürdistan Ermeni Kiliseleri Murahhası Mıgırdıç Dikranyan tarafından kaleme alınmıştır."
Kürdistan coğrafyasında yaşamış olan Ermeniler, tarihi belgelerle birlikte yaşam kültürüne dikkat çekerken, Ermenistan'da dünyaya gelen Kürtler de toplumun sahip olduğu bu güçlü birikte yaşam kültüründen gurur duyduklarını belirtiyorlar.
Dönemin önemli bir kesitine ışık tutan Çirayê Ronî, günümüzde de birlikte yaşam kültürünün değerli bir mirası olarak önemli bir kaynak olma niteliği taşıyor. Derleyici ve araştırmacılar, bu tür kıymetli kaynaklara sahip çıkılması gerektiğinin altını çiziyor.
Yıllardır Kürt coğrafyasında kilise çan sesi ile cami ezan sesi barışçıl bir şekilde birbirine karışmakta ve bu birlikte yaşam kültürü Kürdistan'da hala canlılığını korumakta.