Savaş ve yaptırımların gölgesinde: İran'da enflasyon yaklaşık %90'a ulaştı
İran'da tırmanan çatışmalar ve yaptırımlar nedeniyle ekonomik durum her geçen gün kötüleşirken, resmi veriler vatandaşların ve esnafın karşı karşıya olduğu büyük tehlikeyi gözler önüne seriyor.
Resmi istatistiklere göre eylül ayında yıllık enflasyon oranı yaklaşık %90'a ulaştı. Bu durum, İran’ın gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) mart ve haziran ayları arasında yıllık bazda %10,1 oranında daraldığı bir döneme denk geliyor.
Bu ağır verilerin gölgesinde, Tahran'ın tarihi pazarındaki dükkan sahipleri ve esnaf, alım gücünün keskin düşüşü ve yüksek fiyatlarla mücadele ediyor. İran para birimi dolar karşısında çöküş yaşarken, serbest piyasada geçen hafta 1 dolar yaklaşık 2,7 milyon riyalden işlem gördü. Savaştan önce ise bu rakam yaklaşık 1,7 milyon seviyesindeydi. Aynı zamanda, daha önce yaklaşık 120 dolar olan aylık asgari ücret de yaklaşık 65 dolara geriledi.
Pazarda mısır ve muhtelif gıda ürünleri satan 61 yaşındaki Nasır, eskiden müşterilerin çoğunun ürünleri kilogramla aldığını, ancak fahiş fiyat artışları nedeniyle artık güçlerinin yetmediğini ve gramla ya da yarım kilo olarak satın alabildiklerini belirtiyor.
Nasır, yetkililere, işletmelerin geleceğe yönelik plan yapabilmesi için fiyat istikrarını sağlama çağrısında bulunuyor.
Şubat ayında başlayan savaş ile ABD ve İsrail ambargolarının doğrudan etkisi, vatandaşlar üzerinde büyük bir baskı oluşturmuş durumda. 36 yaşındaki spor giyim mağazası sahibi Ali Nevruzi, işlerinin amansız bir savaş alanına döndüğünü ve fabrikaların iflas ettiğini ifade ederek dükkan rafına sadece az miktarda ürün koyabildiğini söylüyor.
Diğer yandan, 45 yaşındaki işsiz Azade, daha önce 22 sente aldığı bir temizlik bezinin fiyatının beş katına çıkarak 1,10 dolara yükseldiğini ve fiyatların inanılmaz seviyelere ulaştığını belirtiyor.
Oto tamircisi Mücteba Rızai ise ürün fiyatlarının iki ila üç kat artması sebebiyle müşteri sayısının eskisine göre on kat düştüğünü, insanların sadece fiyat sormak için gelip gittiğini dile getiriyor.