خۆری کوردستانی بوونی کەرکووك بە پیلانی شۆڤینییەکان ئاوانابێت

کاتێ ڕژێمی دیکتاتۆری لە عیراق کۆتایی پێی هات گەلی کوردستان پێی وابوو ئیتر کۆتایی بە قڕکردن و گۆڕینی دیموگرافی هاتووە و سەردەمێکی نوێ دوور لە ستەمکاری و غەدر و کوشتن و تەعریب دەست پێ دەکات و کورد بە مافە ڕەواکانی شاد دەبێتەوە و هاوبەشی و هاوڵاتیبوون و مرۆڤایەتی دەبن بە بەرنامە بۆ ئایندە.

ئەمڕۆ پاش تێپەڕبوونی نزیکەی بیست ساڵ بەسەر گوڕینی دەسەڵات لە عیراق و نەمانی فاشییەت دەبینین جارێکی تر دیاردەی تەعریب و چەوساندنەوە و پەراوێزخستن لە شاری کەرکووکی کوردستانی و ناوچە دابڕێنراوەکانی تری دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان سەری هەڵداوەتەوە و گروپگەلێ، کە سەر بە حزبە سیاسییەکانی دەسەڵاتی شیعەن لە بەغدا لە پێناو پەیڕەوکردنی ئەجیندای دەرەکی ئەو کارە جێ بەجێ دەکەن.  

ئەو حزبانەی عیراقیان کرد بە دەوڵەتێکی شکستخواردوو و کاریان داڵدەدانی تیرۆریستان و مافیەکانی تاوانی ڕێکخراو بووە، بۆ نموونە پارێزگاری بە وەکالەت و بەزۆر سەپێنراوی کەركووك، بە ئاشکرا دژایەتی کورد و کوردستانی بوونی کەرکووك دەکەن و نکۆڵی لە دەسکەوتەکانی گەلی کوردستان دەکەن، کە لە دەستور چەسپێنراوە، وەکو مافێکی ڕەوا بەرامبەر بەو هەموو قوربانیدانانەی، کە لە مێژووی خۆیدا تۆماری کردووە.  

باوەڕهەبوون بە نیشتمان و بە سەربەخۆبوون بابەتێکی خۆڕسکانەی مرۆییە، کە لەناو دڵی کوردستانیان چەسپاوە، بە بەکارهێنانی توندوتیژی و ستەمکاری و داگیرکاری و کرداری نامرۆیی و نائەخلاقی ناتوانرێ ئەو باوەڕهەبوونە کاڵ بکرێتەوە. 

بە دڵنیاییەوە هەوڵدان بۆ پاکردنەوەی کەرکوک لە گەلی کورد و نیشتەجێکردنی نەتەوەکانی دیکە لە شوێنی ئەواندا بەمەبەستی گۆڕینی دیمۆگرافی مەحکومە بە شکستێکی تەواو، چونکە نیشتمان جیاوازە، ناکرێ دابەش بکرێت بەسەر دوو نیوەدا و  سەرکردایەتی کورد لە ڕووی لۆژیکی و هۆکار و خەبات لە پێناو سەربەخۆیی سازش لەسەر نیشتمان ناکات.

لێرەدا پێویستە لایەنە سیاسییە کوردستانییەکان زۆر بە پەلە کار بۆ  ئامادەکردنی کۆنفرانسێکی نەتەوەیی گشتگیر بکەن، تیایدا کەسایەتی و ئەکتەرە سیاسییە کاراکانی شاری کەرکووک بانگهێشت بکەن بۆ کارکردن لەسەر  پڕۆژەیەکی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی هاوبەش، کە تایبەت بێت  بە داڕشتنی ئایندەیەکی گەش بۆ ئەم شارە بریندارە.

ئەو هەوڵانەی ئیدارەی کەرکووک، کە لەلایەن میلیشیاکانی پاش 16ـی ئۆکتۆبەر سەپێنراوە، بۆ سڕینەوەی ناسنامەی شاری کەرکووکی کوردستانی و دەستبەسەرداگرتنی زەوییە کشتوکاڵییەکانی هاوڵاتیانی کورد و تاڵانکردنی موڵکەکانیان و دووبارە جێبەجێکردنی سیاسەتی تەعریب لەلایەن کوردستانیان قبوڵ ناکرێ، بۆیە ئەمڕۆ لە شارەکانی هەرێمی کوردستان دەست بە خۆپیشاندانی جەماوەری کراوە، بەمەبەستی ئیدانەکردنی ئەو ڕەفتارانە و ئاشکراکردنی ڕووخساری ڕەشی شۆڤینییەکان.

کەسانی خاوەند هزری عروبی زۆر کاریان کرد بە شوبهاندنی کەركووك بە عیراقێکی بچووك، بە هۆی هەبوونی نەتەوەی تر، کە برای كوردن وەکو تورکمان و عەرەب و ئاشوری و ئەرمەن، کارتە نوێیەکانی پارێزگاری بە وەکالەت، کە لەلایەن حەشدی شەعبی پاڵپشتی دەکرێ، ئاشکرا بوون. ئەو ئەمڕۆ دەڵێ، دەستبردن بۆ ناسنامەی کەرکووک مەترسییە و ڕێگری دەکات لە هەڵکردنی ئاڵای كوردستان لەو شارە و تەنانەت ناهێڵێ سەرژمێری و ڕاپرسی لەو شارە بکرێت.

هەر کەسێ هەوڵ بدات بەرامبەرەکەی ڕەت بکاتەوە و مەبەستی سڕینەوەی تایبەتمەندییەکانی کەسی بەرامبەری بێت و بەسەر ڕێسا و پێوەر و سنوورەکان پاز بدات، مەبەستیە بەو هەڵوێستەی هزری شۆڤینیانە زیندوو بکاتەوە، کە عیراق وێران دەکات و کۆتایی بە پێکەوەژیانی ئاشتیانە لە کەرکوك دەهێنێ.

بەداخەوە ئەم هزرە لە ناو مێشکی ئەو کەسانەی ئەمڕۆ لە عیراقدا لەسەر دەسەڵاتن زیندووە، ئەوانە تا ئێستا لە ململانێن لەگەل هزری دیموکراسییەت و فیدراڵییەت.

کارکردن لە پێناو نکۆڵیکردن لە كوردستانی بوونی کەرکوك و کشانەوە بەرەو دواوە سوودی بۆ کەرکوک و دانیشتوانی نابێت، لەبری ئەوە دەبێ کار بکرێ بۆ هەنگاونان بەرەو ئێستا و ئایندە و دەرچوون لەناو بازنەی لۆژیکی کەمکردنەوە، زیندانی عەقڵی و حەتمیەتی ئایدۆلۆژیی.  حکومەتی مالکی و عەبادی بەمەبەست کاریان لەسەر جێ بەجێ نەکردنی دەستور و ماددەی 140 کرد، کە پەیوەست بوو بە چارەسەری ئاشتیانەی کێشەی کەرکوك و ناوچە دابڕینراوەکانی تری کوردستان. ئەوان نیازی خراپی خۆیان بە ئاشکرا دەربڕی بۆ ئاڵۆزکردنی ئەو کێشەیە و گواستنەوەی ئەو بابەتە بۆ ناو ئەجیندای هەرێمی، کە زۆر بە ڕوونی دیارە چەند دژ بە چارەسەکردنی ئەو کێشەیەن.

ئێمە دڵنیاین لەوەی، کەوا حکومەتی فیدڕاڵ بە دەست مەبەست کاری بۆ ڕاگرتنی جێ بەجێ کردنی ماددەی 140 کردووە، چونکە خۆ بەزل زانین و خۆ دزینەوە لە بەرپرسیارێتی و نکۆڵیکردن لە ڕاستییەکان تەنها ململانێی ناوخۆیی لێ دەکەوێتەوە و دەبێتە مایەی شکست و کارەسات بۆ عیراق.

بوونی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە کەركووک و ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، بە بیانووی پاراستنی لە تیرۆر، تەنها گڕی ئاگری ئەو قەیرانە زیاد دەکات. با هەموو ئەو لایەنانەی، کە کار بۆ زیندووکردنەوەی هزری شۆڤینی و بڵاوکردنەوەی هزری تایفەگەری دەکەن بزانن، کەوا بیری گشتگیر و ڕەگەزپەرستی و شۆڤینی و تایفەگەری قێزەوەن دوژمنی فیدڕاڵیەت و دیموکرسییەتە لە عیراق، سەردەمی ئەو جۆرە بیرە بەسەر چووە. زمانی ئەم سەردەمە، بریتیە لە دانپێنان بە مافی کەسی تر و بە فیدڕاڵیەت و دیموکراسی، چارەسەر لە ڕەتکردنەوەی واقیع نییە لە کەركووک، کە شارێکی كوردستانییە. 

لە کۆتاییدا دەڵێین، با پێکەوە کاربکەین لە پێناو فراوانکردنی بوارەکانی ماف و ئازادییەکان، با پێکەوە پەیوەندی و کارلێکی نێوان هاوبەشەکان پتەوتر بکەین، بە تایبەتی لەم سەردەمە، کە بەرژەوەندی و چارەنووسەکان پێکەوە گڕیدراون.