دەیلی تەلیکراف : شەرێ پترولێ "ھەرەشێ" ل ریالێ سعودی دکە

K24:

روژناما دەیلی تەلیکراف گرنگی دایە راگەھاندنا بودجەیا ولاتێ سعودیێ ل سالا ٢٠١٥ کو ھاتنەخارەک پێوانەیی بخوڤە گرتیە ب ئەگەرا ھاتنەخارا بھایێ پترولێ.

روژنامێ ئاگەھداریا ،خالد ئەلسویلم،رێڤەبەرێ گشتی یێ بەرێ ل دەزگەھێ دراڤا عەرەبی سعودی ڤەگوھازت کو دبێژە" دگەل ئەو ھاتنەخارا گران ل بھایێ پترولێ ،ریاز وێ نەچار بە کو دەستبەرداری گرێدانا ریالێ سعودی ب دولاری ببە.

ئەلسویلم د داخویانیەک دا بو تەلیکراف گوتیە" ئەنجامێن وەرگرتنا بریارەک بڤی رەنگی دێ دراماتیک بە"، ئەوژی زێدەکر" دگەل ھاتنە خارا یەدەکێ بیانی" چ رێکە چارە ژ بلی وێ نینە"( لدویف گوتنێن وی).

ئەف ھوشداریە د دەمەک وەھا دھێن کو وەزارەتا دارایی یا سعودی راگەھاندیە کو پەککەفتنا ب رێژا ٩٨ ملیار دولار مەزنترین پەککەفتنە د دیروکا شانشینێ دە.

ئەلسویلم پسپورێ پەیمانگەھا کینێدی ل زانکویا ھارفارد، رخنە ل ستراتیژیەتا سعودیێ گرتن کو بازارێ پترولێ مەلە بکە ھەمبەری ھەڤرکێن وێ، تەگەز ژی ل سەر وێ چەندێ کر کو ئەڤێ پێنگاڤێ ئەو ئەنجام نابە یا کو ئەوێن گەشبین دخازن کو دڤێ سیناریویا سالێن ھەشتێیان ل سەدا بوری دووبارە ببە لدەما سعودیێ ھەمان ستراتیژی بکارئانی ھەتا شیا کونترولا بازاری بکەت و بھایێ پترولێ ساخلەم ببە.

ئەوژی زێدە کر کو سعودیێ یا باجا وێ چەندێ ددە کو قاسەیێن سیادی یێن گونجای نەدامەزراندینە کو ئەف قاسەیە بەرپرسن ل رێڤەبرنا سەرمایە و یەدەکا دراڤی یا حکومەتێ ھەروەکی چەوا ل نەرویژ و ئیمارات ھات کرن.

سەرکەفتنا رومادی خوەدی پەیامەک ژیرە

" رێکخراوا داعش" ل شەرێ رومادی شکست ئینا وەلێ ب گشتی ل جەنگی شکست نەئینایە،ئەف ناڤنیشانە ژلایێ روژنامەیا ئیندیپیندنت ھاتیە ھەلبژاردن ژبوی گوتارا دەستپێکێ ل ژمارا سپێدەیا روژا سێ شەمبی.

روژنامێ ئەو دیار کریە کو لدەما کەفتنا رومادی د دەستێ داعشێ دە ل ئایار/مایو یا بوری، روژنامێ شکەستنا لەشکرێ عیراقێ ل وی دەمی ب سکەشتنەک شەرمەزارکەر دا ناس کرن و د ھەما دەم دا حکومەتا عیراقێ ئەوا ئەمەریکا پشتەڤانیێ لێ دکە باوەریا خوە ژ دەست دا.

وەلێ ئەو سەرکەفتنا لەشکرێ عیراقێ بدەست ڤە ئینای ل کونترول کرنا باژێرێ رومادی پایتەختا پارێزگەھا ئەنبار ل روژئاڤایێ عیراقێ گرنگی و پەیامەک مەزن ھەیە نەک بتنێ ژبوی کو رومادی باژێرەک ستراتیژی یە بەلکو ئەف سەرکەفتنی ل سەر دەستێ لەشکرێ عیراقێ بدەست ڤە ھاتیە نەک ب رێکا میلیشیا حەشدی شەعبی یا شیعە.

روژنامێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کریە کو ئەڤێ سەرکەفتنێ ئاراستە گوھارتن بەرەف رزگار کرنا باژێرێ موسل و کو ب رێژەیا دوویێ دھێت ل باژێرێن ھەرە مەزنێن عیراقێ و ل سەر بنەیمایێ کو باژێرێ میسل کرنگترین بنگەھێ شارستانی و دیروکی یە ل عیراقێ ل بن کونترولا رێکخراوا داعشێ دایە.

ھەروەھا ئیندیپیندنت ھوشداری دا کو ل سەرکەفتنا باژێرێ موسل گەشبین نەبن، ئاماژە ب وێ چەندێ کریە رەنگە رێکخراوا داعشێ ل شەرەکی شکست ئینایە وەلێ ب گشتی شەر دژی داعشێ ئەوێ رێژەیەکا زور ل دەڤەرێن عیراق و سوریایێ ل بن کونترولا وی دانە ھێش د دەستپێکێ دایە.

قاچاخچیێ مروڤان

گەشتا پەنابەرا یا پر مەترسی ھەر کەسەکی ب کێمی ڤە پێدڤی ب مەزاختنا ١٠٠٠ ھزوار دولاران ھەیە

ل روژنامەیا غاردیان و د گوتارەکا ،باتریک کینغیزلی، بناڤونیشانێ" چیروکێن٢٠١٥"، ھاتیە:نڤیسەرێ گوتارێ گوتیە کو ئەوی چاف ب گەنجەکی سووری کەتینە کو دڤیا دگەل قایەغێن مرنێ بەرەف ئەوروپا رێکەڤیت،وەلێ ئەوی گەنجی بریار دایە ل تورکیا بمینە و ببە قاچاخچیێ مروڤان:

کینغلیزی ئەوژی زێدە کر کو گەنجێ سوری بناڤێ،محەمەد،د ژیێ ٢٥ سالی دایە، بو دەمەکێ درێژ نەکاریە کارەکی بدەست ڤە بینیت د چارچوڤێ کارەبێ دا د بازارێ رەشێ تورکیا دە ژبەر کو ناسناما وی رێکێ نادە ب رێکێن ئاسایی کار بکە.

نڤیسەری ئەوژی دیار کر کو محەمەدی دگەل لدەف ئێک ژ ھەڤالێن خوە ل باژێرێ ئەزمیر ژیان بسەر دبر و بەردەوام ھزر د وێ چەندێ دا دکر کو دگەل قایەغەکێ ئەوێن پەنابەرا دەرباز دکەن خوە بگەھینیت یونانێ و داخازا پەنابەریێ بکەت ل ولاتەکێ ئەوروپی،وەلێ پاش دەرباز بوونا ١٢ مەھان رەوشا وی ھات گوھارتن،خێزان پێک ئانی و ژبوی گوزەرانیا خوە دگەل خێزانا خوە بەرەف کنارێ تورکیا ڤە چوویە و ئیدی پێنەڤێت لدویف کارەکی بگەرێ وەکو پسپور د بوارێ کارەبێ دە،ژبەر کو لدویف گوتنا وی" ئەف کارە پارەیەکێ باش بو دابین دکە".

ئاماژە ب وێ چەندێ ژ دایە کو ژبلی چوونە پال ئەو پەنابەرێن دڤێ بگەھن ئەوروپایێ، محەمەد نھا بوویە" ئێک ژ دەولەمەندێن قاچاغچیا مروڤان"، سەبارەت ب ئەوان پەنابەرێن کو ژیانا خوە لدەست دای د قایەغێن مرنێ دا محەمەد دبێژە" ئەوا یەزدانی دڤێ دێ وە بیت،کەسەک ژ بلی یەزدانی نزانی کو ئەف پەنابەرە دێ دەبازی ئەروپایێ بن یان نە".

ئەوژی گوت" ھەر پەنابەرەک ١٠٠٠ ھزار دولارێن ئەمریکی دمەزخینە ھەمبەری جھێ وی د قایەغێ دا، محەمەد ژی ل ھەر ئێک ژ وان ٢٠٠ دولاران بو خوە دبە، ل روژێن باش دە قاچاغچی دکارە ١٠ قایەغان دەرباز بکەو روژان ٢٠ ھزار دولاران کوم بکە.

محەمەد دویماھیک ب گوتنێن خو ە ئانی و گوت" زێدەباری جەخت کرنا حکومەتا تورکیا ل سەر کاریِ قاچاغچیێ، وەلێ زور ل پەنابەرێن سووری روژانە ٦ تا ٨ جاران بزاڤێ دکەن دەرباز ببن،" تەکەز" ژی ل سەر وێ چەندێ کر کو وەلاتیێن سووری ل دیمەشقێ دگەھن و قاچاغچیاتی دێ ھەر یا بەردەوام بیت ژبەر کو داخازی ل سەر ھەیە.