ٍشاخەوان عەبدوڵڵا بۆ کوردستان24: سبەی پەرلەمانی عێراق کۆنابێتەوە
K24 - هەولێر:
جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق بۆ کوردستان24 ئاشکرایکرد، کۆبوونەوەی سبەی پەرلەمانی عێراق لەبارەی بودجە بۆ کاتێکی نادیار دواخرا.
ئەمڕۆ هەینی (26ـی ئایاری 2023)، شاخەوان عەبدوڵڵا جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق تایبەت بە کوردستان24ی راگەیاند، لەسەر کۆبوونەوەی سبەی پەرلەمان رەزامەند نەبووم، هەربۆیە کۆبوونەوەکە بەڕیوەناچێت بۆ کاتێکی نادیار دواخرا.
پێشتر محەمەد حەلبووسی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق رایگەیاندوو، سبەی شەممە (27ی ئایاری 2023)، پەرلەمان بۆ دەنگدان لەسەر پرۆژە یاسای بودجە کۆدەبێتەوە، بەڵام بەگوێرەی زانیارییەکان پێکهاتەی شیعە و سوننەکان لە سەر تێپەڕاندنی کۆی پرۆژەکە ناکۆکن.
هەر ئەمڕۆ هەینی (26ـی ئایاری 2023)، حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە کە تێیدا هاتووە، "ئەو گۆڕانکاریانەی لەلایەن بەشێک لە ئەندامانی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، لە رێکەوتی 2023/5/25 دژی هەرێمی کوردستان، لەسەر پرۆژەیاسای بودجە ئەنجام دران، نادەستوریین و دژی رێککەوتنی حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵییە و هەروەها دژی پرەنسیپەکانی رێککەوتنی حکومەتی ئیدارەی دەوڵەت و بەرنامەی ئەو کابینەیەیە کە لە ئەنجوومەنی نوێنەران دەنگیان لەسەر دراوە".
هەروەها حکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوەکەدا جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە، "بە هیچ شێوەیەک، ئەم ستەمکاری و پێشێلکردنەی مافەکانی خەڵکی کوردستان قبوڵ ناکەین و پابەندی هیچ بڕیارێکی تریش نابین جگە لەو رێککەوتنەی پێشتر لەگەڵ حکومەتی بەڕێز سوودانی کراوە".
رۆژی (25ـی ئایاری 2023)، لیژنەی دارایی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لە دوا کۆبوونەوەی خۆیدا لەبارەی گفتوگۆکردن و ئامادەکردنی کۆتا رەشنووسی پرۆژەیاسای بودجە بۆ دەنگدان لەناو هۆڵی ئەنجوومەندا، بە چەند گۆڕانکارییەکەوە هەردوو ماددەی 13 و 14ـی پرۆژەیاساکەی پەسەندکرد کە تایبەتن بە داهاتی نەوت و شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان.
بەگوێرەی زانیارییەکانی کوردستان24، دوای ئەوەی چەند ئەندامێکی لیژنەی دارایی، پێشنیازێکی نوێ دەبەنە کۆبوونەوەکە و هەوڵی خستنە دەنگدانی دەکەن، نوێنەرانی پارتی و یەکگرتوو لە کۆبوونەوەکە دەکشێنەوە و چەند نوێنەرێکی سوننەش دەنگ بەو پێشنیازانە نادەن.
لەلایەن خۆیەوە، جەمال کۆچەر، ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ کوردستان24 دووپاتیکردەوە، بەهۆی ئەوەی بەشێک لەو پێشنیازانە نوێ بوون و بواری ئەوەش نەدرا گفتوگۆیان لەبارەوە بکرێت کە دەقی پێشنیازەکانیش پێچەوانەی ناوەڕۆکی رێککەوتنی هەولێر و بەغدان مەترسی بۆ سەر بودجە و مووچەی هاووڵاتییانی هەرێمی کوردستان دروستدەکات، ئەوان لە کۆبوونەوەکە پاشەکشەیان کردووە.
لەبارەی ناوەڕۆکی کۆبوونەوەکەش، ئیخلاس دلێمی، جێگری سهرۆكی لیژنهی دارایی له پهرلهمانی عێراق زانیاری نوێی له بارهی گۆڕانكارییهكانی پڕۆژهیاسای بودجه و ماددهكانی پهیوهست به ههرێمی كوردستان بۆ کوردستان24 ئاشكراکرد و رایگەیاند، پهرلهمانتارانی یهكێتی و عهسائیب پێشنیازهكانیان كردووه و له كاتێكدا رێككهوتنی پێشوهختهی لهسهرنهكراوه لەلایەن لیژنەکەوە بۆ گفتوگۆکردن و بڕیاردان.
زیاتر گوتی، "رۆژی پێنجشەممە کاتژمێر 9ـی شەو کۆبووینەوە و رێککەوتین، کە ماددەکانی پەیوەست بە هەرێمی کوردستان گفتوگۆیان لەبارەوە نەکرێت و دوابخرێن، بەڵام کە چووینە هۆڵی کۆبوونەوە بینیمان ماددەکان دەستکاریان کراوە و لەلایەن یەکێتی و عەسائیب ئەهلی حەق پێشکەشکراوه، ئێمە بەم گۆڕانکارییە شۆک بووین، نوێنەری یەکێتیش گوتی ئەمە پێشنیازی ئێمەیە و خوێندیانەوە، ئێمە رەخنەمان لە شێوازی پێشکەشکردنەكه گرت بەوەی كه رێککەوتنی پێشوەختەی لەسەر نییە و دەبوایە کۆپییەکیشی لەبەردەستی لیژنەی دارایی هەبوایە، کە هیچ یەكێکیان نەبوون".
جێگری سەرۆکی لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ئاماژەی بەوەشکرد، "بۆمان روونکردنەوە، کە ئێمە پابەندی رەشنووسەکەی حکومەت دەبین، چونکە ئێمە لەچوارچێوەی ئیدارەی دەوڵەت رێککەوتنمان هەیە و لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی بە سەرۆکایەتی سوودانی رێککەوتنمان هەیە، ناکرێت پەرلەمانتارێک بێت یاسایەک بۆ چارەنووسی شەش ملیۆن و 500 هەزار کەس بنووسێت، لە کاتێکدا کە حکومەتی خۆی هەبێت، ئەوەی جێی سەرنج بوو لە رەشنووسەکەدا، نووسراوەکان لەبەرژەوەندی یەكێتیش نییە، زۆرم پێ سەیره، کەسێک بچێت رێککەوتن بکات، کەچی هیچ نەبێ بەرژەوەندییە حزبییەکانی خۆیشی لەبەرچاو نەگرێت، ئەوەی نووسراوە زیان بە کەرکووک و نەوتی کەرکووک و گرێبەستە نەوتییەکانیش دەگەیەنێت.
رۆژی (13ـی ئادار/مارسی 2023)، ئەنجوومەنی وهزیرانی عێراق رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی فیدراڵی پهسهندكرد، کە زیاتر لە 198 ترلیۆن دینارە و ئاماژەبەوەشکراوە، وەک بەشێک لە رێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا، حکومەتی هەرێمی کوردستان رۆژانە دەبێت 400 هەزار بەرمیل نەوت بفرۆشێت.
درەنگانی شەوی چوارشەممە (5ـی نیسان/ئێپڕڵی 2023)، بە ئامادەبوونی 235 پەرلەمانتار پەرلەمانی عێراق خوێندنەوەی یەکەمی بۆ پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵەکانی 2023 و 2024 و 2025 کرد.
هەروەها بە ئامادەبوونی 198 پەرلەمانتار دانیشتنی ژمارە (20)ـی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بە سەرۆکایەتی محەممەد حەلبووسی و ئامادەبوونی هەردوو جێگرەکەی لە درەنگانی شەوی یەکشەممە (16ـی نیسان/ئێپڕڵی 2023) بۆ ئەنجامدانی خوێندنەوەی دووەم بۆ پرۆژەیاسای بودجە دەستیپێکرد بەڵام دوای خوێندنەوەی راپۆرتی لیژنەی دارایی، دانیشتنەکە هەڵگیرا بۆ رۆژی دواتر و درەنگانی شەوی دووشەممە کۆتاییهات.