فەرهاد ئەترووشی: لە بەغدا نیەتێکی خراپ بەرانبەر هەرێمی کوردستان هەیە

لە میانەی ئاشکراکردنی وردەکاریی ململانێکان لە پەرلەمانی عێراق، فەرهاد ئەترووشی رایدەگەیەنێت کە پشێوییەکی گەورە باڵی بەسەر پەرلەماندا کێشاوە و لایەنە شیعەکان هەوڵی قۆرخکردنی لیژنە گرنگەکان دەدەن. ئەترووشی ئاماژە بەوە دەدات کە بەهۆی سیاسەتی ئێستای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە، ئەستەمە کورد بتوانێت لەسەر پۆستی سەرۆککۆمار بە یەک کاندید بچێتە بەغدا، هاوکات جەخت لەوە دەکاتەوە کە نووری مالیکی بە هیچ شێوەیەک ئامادەی کشانەوە نییە لە کاندیدبوون بۆ سەرۆکوەزیران.

شەممە، 21ـی شوباتی 2026، فەرهاد ئەترووشی، جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی "باسی ڕۆژ"ی کوردستان24 کە ژینۆ محەممەد پێشکەشی دەکات، دۆخی سیاسی و ئابووریی عێراق و پەیوەندییە ئاڵۆزەکانی نێوان هەولێر و بەغدای خستە روو، هاوکات چەندین زانیاریی هەستیاری لە بارەی هەوڵەکان بۆ لاوازکردنی هەرێمی کوردستان ئاشکرا کرد.

پیلانی نهێنی بۆ کۆنترۆڵکردنی دەروازەکان

ئەترووشی ئاشکرای کرد کە بەشێک لە هێزەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی، کە خۆیان بە هاوپەیمانی یەکێتی دەزانن، بە نهێنی و بەبێ ئاگاداریی ئەو، نووسراوێکیان ئاراستەی ئەنجوومەنی وەزیران کردووە.

ئەترووشی گوتی: "لەو نووسراوەدا داوایان کردووە متمانەی یاسایی و شەرعییەت لە هەموو دەروازە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان وەربگیرێتەوە و تەنیا دەروازەی ئیبراهیم خەلیل بمێنێتەوە. کۆپیی نووسراوەکەیان تەنیا بۆ سەرۆکی پەرلەمان ناردبوو، بەڵام ئێمە فشارێکی زۆرمان کرد و توانیمان ئەو نووسراوە رەت بکەینەوە." 

ناوبراو جەختی کردەوە کە ئەم هەوڵانە بەشێکن لە نییەتێکی خراپ بۆ بچووککردنەوە و لاوازکردنی قەوارەی هەرێمی کوردستان.

دۆخی ئابووری و دانپێدانانی سوودانی

سەبارەت بە دۆخی دارایی عێراق، جێگری سەرۆکی پەرلەمان ناوەرۆکی گفتوگۆیەکی نێوان خۆی و سەرۆکوەزیرانی عێراقی ئاشکرا کرد.

ئەترووشی گووتی: "محەممەد شیاع سوودانی بە راشکاوی پێی گوتم کە دۆخی ئابووریی عێراق خراپە و ئەو پارەیەی دەستمان دەکەوێت کەمە." 

ئەترووشی هۆشداریدا کە ئەم دۆخە مەترسی لەسەر مووچە و شایستە داراییەکان دروست دەکات، بە تایبەت لە سایەی هەبوونی نیەتی خراپ لە بەغداوە بەرانبەر بە هەرێمی کوردستان.

پۆستی سوپاسالار و سکاڵای یاسایی

لەبارەی تێپەڕاندنی پۆستی سوپاسالاری عێراق لە پەرلەمان، ئەترووشی بە توندی رەخنەی لە شێوازی دەنگدانەکە گرت و بە "نایاسایی" وەسفی کرد.

ئەو روونی کردەوە: " هەیبەت حەلبووسی، سەرۆکی پەرلەمان پێشتر پێی راگەیاندبووم کە ئەو پرسە ناخرێتە بەرنامەی کارەوە، بەڵام پێچەوانەکەی کرد. ئێمە وەک پارتی ئەمە قبووڵ ناکەین و سکاڵا لە دادگای فیدراڵی تۆمار دەکەین، چونکە ئەم پۆستە پشکی کوردە و سازشی لەسەر ناکەین."

هەروەها نیگەرانیی خۆی دەربڕی لەوەی کە کوردەکان لە بەغدا دوای ئەو رووداوە نەیانتوانی هەڵوێستێکی یەکگرتوویان هەبێت یان راگەیەندراوی هاوبەش دەربکەن.

هەژموونی شیعە بەسەر پەرلەمانەوە

فەرهاد ئەترووشی باسی لە مەترسییەکی دیکە کرد لەناو پەرلەمانی عێراقدا، کە پەیوەستە بە دابەشکردنی لیژنەکان.

ئەو گوتی: "شیعەکان دەیانەوێت لە کۆی 19 ئەندامی هەر لیژنەیەکی گرنگ، 11 ئەندامیان شیعە بن بە بیانووی ئەوەی زۆرینەن، هەروەها نزیکەی 10 لیژنەی گرنگ هەیە لە پەرلەمان، شیعەکان دەیانوێت هەر 10ـی تەنیا بۆخۆیان بێت.

هاوکات گوتیشی: من بە سەرۆکی پەرلەمانم گوت ئەگەر ئەم کارەی شیعە سەربگرێت، پەرلەمان نامێنێت و هەموو دەسەڵاتێک دەکەوێتە دەست شیعە." ئاماژەشی بەوە دا، کە کورد داوای لیژنەی یاسایی کردووە و پێشبینی دەکرێت وەریبگرێت.

سەرۆککۆمار و ناکۆکیی کوردی

سەبارەت بە پۆستی سەرۆککۆمار، ئەترووشی رەخنەی لە سیاسەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان گرت و رایگەیاند، بەهۆی سیاسەتکردنی ئێستای یەکێتییەوە، زۆر ئەستەمە کورد بتوانێت بە یەک کاندیدی هاوبەش بچێتە بەغدا.

ئەو گوتی: "زۆر هەوڵمان دا دەستەیەکی هاوبەش یان بەرەیەکی کوردستانی لە بەغدا دروست بکەین بۆ ئەوەی یەکدەنگ بین، بەڵام بەداخەوە لایەنەکان وەڵامیان نەبوو و ناکۆکییە ناوخۆییەکانی هەرێمیان گواستووەتەوە بۆ بەغدا."

جەختی لەوەش کردەوە، کە لایەنە شیعەکان بە شێوەیەکی راستەوخۆ دەستوەردان لە پرسی دیاریکردن و یەکلاییکردنەوەی کاندیدی پۆستی سەرۆککۆمار دەکەن، بە داخەوە ئەوەش کورد خۆی هۆکارە کە شیعە وا بکات.

چارەنووسی مالیکی و پۆستی سەرۆکوەزیران

لە بارەی پۆستی سەرۆکوەزیران و کاندیدبوونی نووری مالیکی، ئەترووشی ئاشکرای کرد، کە مالیکی سوورە لەسەر خۆکاندیدکردن و پاشەکشە ناکات.

ئەترووشی روونی کردەوە: "مالیکی پێی وایە کشانەوەی لەم کاتەدا بە واتای کۆتاییهاتنی خۆی و حزبی دەعوە دێت، بۆیە چاوەڕێی بڕیاری کۆتایی چوارچێوەی هەماهەنگی دەکات." 

هەروەها ئاماژەی بەوە دا کە بەهۆی فشاری ئەمریکاوە، بەشێک لە شیعەکان خەریکە لە پشتگیریکردنی مالیکی پاشەکشە دەکەن. 

سەبارەت بە رۆڵی سەرۆک بارزانیش، گوتی: "سەرۆک بارزانی رەتیکردووەتەوە دەستوەردان لە پرسی کاندیدی شیعەکان بکات و پێی وایە ئەوە پەیوەندی بە نێو ماڵی شیعەوە هەیە."