یونسکۆ: کۆشکی گوڵستان بەهۆی هێرشەکانەوە زیانی بەرکەوتووە
یونسکۆ نیگەرانیی قووڵی خۆی لەبارەی مەترسییەکانی سەر شوێنەوارە کولتوورییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست رادەگەیەنێت.
ئەمڕۆ دووشەممە، 2ـی ئاداری 2026، رێکخراوی یونسکۆ بڵاویکردەوە، بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، کۆشکی "گوڵستان" لە تاران، کە یەکێکە لە شوێنەوارە گرنگەکانی تۆمارکراو لە لیستی شوێنەوارە جیهانییەکانی یونسکۆ، ئەمڕۆ بەهۆی هێرشەکانەوە زیانی بەرکەوتووە.
یونسکۆ رایگەیاندووە بەردەوامە لە چاودێریکردنی وردی دۆخی شوێنەوارە کولتوورییەکان لە ئێران و تەواوی ناوچەکە، بە مەبەستی دڵنیابوون لە پاراستنی ئەم ناوچانە، بۆ ئەم مەبەستەش، رێکخراوەکە پۆتانە جوگرافییەکانی (Coordinates) تەواوی ئەو شوێنەوارانەی کە لە لیستی جیهانیدا تۆمارکراون یان گرنگییەکی نیشتمانییان هەیە، بۆ هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان ناردووە تاوەکوو لە هەر مەترسی و هێرشێکی ئەگەری بەدوور بن.
هەروەها یونسکۆ، وەبیری هەموو لایەکی هێنایەوە کە موڵک و شوێنەوارە کولتوورییەکان بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان پارێزراون، بەتایبەتی رێککەوتننامەی "لاهای" ساڵی 1954 بۆ پاراستنی موڵکە کولتوورییەکان لە کاتی ململانێی چەکداریدا، هەروەها رێککەوتننامەی ساڵی 1972 بۆ پاراستنی شوێنەوارە کولتووری و سروشتییەکانی جیهان.
کۆشکی گوڵستان یان باخچەی گوڵزار یەکێکە لە کۆشکە مێژووییەکانی ئێران، کە مێژووی بونیادنانی بۆ سەردەمی دەسەڵاتی سەفەوییەکان و بە دیاریکراوی بۆ سەردەمی دەسەڵاتیدارێتی شا تەهماسبی یەکەم دەگەڕێتەوە (1524 - 1576).
هەروەها بارەگای سەرەکی قاجارییەکان بووە لە 1794 – 1925، لە ساڵی 1865 لەلایەن بنەماڵەی شای قاجارییەکان نۆژەنکراوەتەوە، دوای سەرکەوتنی ئینقلابی ئیسلامی ئێران بە سەرۆکایەتی خومەینی لە 1979، کۆشکی گولستان کراوەتە شوێنەوارێکی مێژوویی، دواجار لە ساڵی 2013 لە لیستی شوێنەوارە مێژووییەکانی یونسکۆ تۆمارکرا.