پزیشکیان: گەلی ئێران خۆ بەدەستەوە نادات
مەسعود پزیشکیان سەرۆککۆماری ئێران لە تازەترین هەڵوێستیدا، پابەندبوونی وڵاتەکەی بە دانوستانی بنیاتنەرانە دووپات دەکاتەوە و دەشڵێت "گەلی ئێران لە ژێر هیچ فشارێکدا خۆی بە دەستەوە نادات".
مەسعود پزیکشیان سەرۆککۆماری ئیسلامی ئیران ئەمڕۆ دووشەممە 20ی نیسانی 2026، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس پەیامێکی لە بارەی گەڕێکی نوێی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا بڵاوکردووەتەوە و نووسیویەتی "پابەندین بە بنەماکانی لۆژیکی دانوستان".
ئاماژەی بەوەشکردووە " ئەو بێمتمانەیی قووڵ و مێژووییەی ئێران بەرانبەر ئەمریکا هەیەتی، پەیوەستە بە مێژووی ئەدا و رەفتاری ئەو وڵاتە، چونکە لەم رۆژانەی داواییدا، رەفتارە نەگونجاو و دژبەرەکانی بەرپرسانی ئەمریکا، هەڵگری پەیامێکی تاڵن، ئەوان دەیانەوێت ئێران خۆی بە دەستەوە بدات، بەڵام گەلی ئێران لە ژێر هیچ فشارێک خۆ بە دەستەوە نادات".
ئەم پەیامەی سەرۆککۆماری ئێران لە کاتێکدایە، بڕیارە سبەی سێشەممە، گەڕێکی دیکەی دانوستانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا بە نێوەندگیری پاکستان لە ئیسلامئاباد بەڕێوەبچێت، هەرچەندە شاندی دانوستانکاری ئەمریکا بە سەرۆکایەتی جەی دی ڤانس جێگری ترەمپ لە واشنتن بەرەو پاکستان بەڕێکەوتووە، بەڵام تا ئێستا ئێران رەتی دەکاتەوە لە دانوستان بەردەوام بێت و هیچ شاندێکیشی بۆ دانوستان رەوانە نەکردووە.
لە 28ی شوباتی 2026، هێزی ئاسمانی ئەمریکا و ئیسرائیل هێرشی چڕیان کردە سەر ئێران و جیا لە عەلی خامنەیی رێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران، چەندان سەرکردەی دیکەی سیاسی و سەربازیی ئێرانیان کوشت، دوای شەڕێکی توندی 40 رۆژە، لە 8ی ئەم مانگە بە نێوەندگیری پاکستان، ئاگربەستێکی دوو هەفتەیی راگەیەندرا و سبەی دوا رۆژی ئاگربەستی کاتییە.
سەرەڕای ئاگربەست، ئەمریکا بە فەرمانی دۆناڵد ترەمپ لە 12ی ئەم مانگە گەمارۆی دەریایی بەسەر بەندەرەکانی ئێراندا سەپاند.
بۆ رێککەوتنی ئەمریکا و ئێران چی پێشنیاز کراوە؟
ئەگەر سبەی دانوستان نەگرێت و ئاگربەست کۆتایی بێت چی روودەدات؟
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت "نوێنەرەکانم بۆ دانوستان لەگەڵ ئێران بەرەو پاکستان بەڕێکەوتوون". هاوکات راشیگەیاندووە، ئەم گەڕەی دانوستان دوا دەرفەتە لەبەردەم کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ رێککەوتن، ئەگەرنا ناچارن دەست بە جەنگ بکەنەوە.
ترەمپ رایگەیاندووە"ئەگەر رێککەوتن نەکرێت، مەحاڵە ئاگربەست درێژ بکاتەوە".
لەم دوو هەفتەیەی ئاگربەست، وەزارەتی جەنگی ئەمریکا سەرقاڵی پڕ چەککردنەوەی هێزەکانی بووە لە کەنداو و هەردوو دەریای عەرەب و عومان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
رۆژنامەی واشنتن پۆست ئاشکرای کردووە، هەرچەندە ئاگربەستی کاتی کۆتایی نەهاتووە، بەڵام ئەمریکا بەم دوایانە 10 سەربازی دیکە ڕەوانەی ناوچەکە کردووە، ئەمەش پەیامێکی توندە بۆ هەڕەشە لە تاران و ناچارکردنی بە قبووڵکردنی مەرجەکانی رێککەوتن.
بەگوێرە ئامارەکان ئێستا ئەمریکا نزیکەی 60 سەربازی لە ناوچەکە جێگری کردووە و کەشتی فڕۆکە هەڵگری ئەمریکا "یو ئێس ئێس ئەبراهام لینکۆڵن" لە دەریای عەرەب لەنگەری گرتووە و لە ئێران نزیکتر بووەتەوە، هەروەها بڕیارە لە چەند رۆژی داهاتوودا کەشتی جەنگی "یو ئێس ئێس جێرالد فۆرد" و یو ئێس ئێس جۆرج ئیچ دەبڵیو بووش" بگەنە دەریای عەرەب.