سامی جەلال: هیچ رێککەوتنێکی کۆتایی لەسەر سیستمی "ئەسیکۆدا" نەکراوە

سەبارەت بە دەنگۆی رێککەوتنی نێوان حکوومەتی هەرێمی کوردستان و حکوومەتی فیدراڵ لەسەر جێبەجێکردنی سیستمی "ئەسیکۆدا" و وردەکاریی خاڵە ناکۆکەکان، راوێژکارێک لە وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان، لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ ماڵپەڕی کوردستان24 رایگەیاند: "تاوەکو ئێستا هیچ رێککەوتنێکی فەرمی لەمبارەیەوە نەکراوە."

ئەمڕۆ یەکشەممە، 10ـی ئایاری 2026، دکتۆر سامی جەلال، راوێژکار لە وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان و  شاندی گومرگی هەرێم ئاماژەی بەوەش کرد، پرۆسەی گفتوگۆ و دانوستانەکان لەنێوان هەولێر و بەغدا سەبارەت بە یەکخستنی رێکارە گومرگییەکان و تێبینییەکانی هەردوولا بەردەوامن و هێشتا نەگەیشتوونەتە هیچ رێککەوتنێک.

سیستمی ئەسیکۆدا (ASYCUDA) سیستمێکی ئەلیکترۆنیی جیهانییە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری گومرگی کە لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پەرەی پێدراوە. ئامانج لێی مۆدێرنکردن و خێراکردنی پرۆسەی بازرگانی، کەمکردنەوەی گەندەڵی و زیادکردنی داهاتی دەوڵەتە لە رێگەی ئەلیکترۆنیکردنی مامەڵەکان.

جێبەجێکردنی ئەم سیستەمە لە عێراقدا، بەتایبەتی لە خاڵە سنوورییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و شارەکانی دیکەی عێراق، بووەتە هۆی دروستبوونی چەندین کێشە بۆ بازرگانان. یەکێک لە کێشە سەرەکییەکان ئەوە بوو، ئەو کاڵایانەی لە دەروازە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستانەوە هاوردە دەکران، جارێکی دیکە لە بازگەکانی عێراق باجیان لێ وەردەگیرا، ئەمەش بووبووە هۆی "دوو باجی" و گرانبوونی نرخ لەسەر هاووڵاتییان.

حکوومەتی فیدراڵی لە بەغدا پێداگری دەکات لەسەر یەکخستنی سیاسەتی گومرگی لە سەرانسەری وڵاتدا بۆ رێگریکردن لە خۆدزینەوە لە باج و زیادکردنی داهاتی گشتی. لە بەرانبەردا، حکوومەتی هەرێمی کوردستان جەخت لەسەر مافە دەستوورییەکانی خۆی لە بەڕێوەبردنی دەروازە سنوورییەکان دەکاتەوە، بەڵام هاوکات رەزامەندیشی پیشانداوە بۆ جێبەجێکردنی سیستەمەکە بە مەرجێک لە رێگەی دامەزراوەکانی هەرێمەوە بێت.

لە ماوەی رابردوودا چەندین کۆبوونەوەی هونەری لە نێوان شاندی هەردوو لا بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە بەڕێوەچوون.