14 وڵات داواکارییەکی چین رەت دەکەنەوە

رۆژی یەکشەممە، ژاپۆن، فلیپین، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و 11 وڵاتی دیکە بەیاننامەیەکی هاوبەشیان دەرکرد و تیایدا رایانگەیاند، داواکارییەکانی چین بۆ سەروەری بەسەر دەریای باشووری چیندا هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە.

یەکشەممە 12ـی تەمووزی 2026، بەیاننامە هاوبەشەکەی ئەو 14 وڵاتە لە میانەی دەەیەمین ساڵیادی دەرچوونی بڕیارێکی مێژوویی دادگای نێودەوڵەتیی ناوبژیوانی بڵاوکرایەوە. لە ساڵی 2016ـدا، فلیپین لەو کەیسەدا سەرکەوتنی بەدەستهێنا کە لە دادگای هەمیشەیی ناوبژیوانی تۆماری کردبوو؛ دادگاکە بڕیاری دا کە بانگەشە فراوانەکانی چین بۆ خاوەندارێتی ئەو ناوچە ئاوییانە، بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان بێ بنەمان، بەڵام بەیژینگ تا ئێستا بەردەوامە لە رەتکردنەوەی ئەو بڕیارە.

لە بەیاننامە هاوبەشەکەدا هاتووە: "دووبارە جەخت دەکەینەوە کە ئەو بڕیارەی دادگای ناوبژیوانی پێش 10 ساڵ دەریکرد، نیشانەیەکی مێژوویی گرنگە و بڕیارێکی کۆتایی و پابەندکەرە لە رووی یاساییەوە لە نێوان چین و فلیپیندا."

لە ساڵانی رابردوودا، چەندین پێکدادانی دەریایی لە نێوان فلیپین و چین روویانداوە، مانیلا، بەیژینگ تۆمەتبار دەکات بەوەی مانۆڕی مەترسیدار لەناو ناوچە ئابوورییە تایبەتەکانیدا ئەنجام دەدات، لەوانە بەکارهێنانی تانکی ئاو بۆ پەکخستنی ئەو کەشتیانەی کە پێداویستی بۆ ئەو دوورگانە دەبەن کە لەژێر کۆنترۆڵی فلیپیندان.

جگە لە ژاپۆن، فلیپین و ئەمریکا، ئەو وڵاتانەی دیکە کە واژۆیان لەسەر بەیاننامە هاوبەشەکە کردووە بریتین لە: ئوسترالیا، بەریتانیا، کەنەدا، ئیستۆنیا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، لاتڤیا، لیتوانیا، نیوزلەندا، رۆمانیا و سلۆڤێنیا.