فەهمی بورهان: هەوڵی چارەسەری کێشەی زەویو زار لە ناوچە کوردستانییەکان دەدەین

فەهمی بورهان، سەرۆکی دەستەی گشتیی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم رایگەیاند، کێشەی زەویوزار و پرۆسەی تەعریب لە خورماتوو مەترسییەکی گەورەن بۆ سەر دانیشتووانی ناوچەکە.

ئەمڕۆ چوارشەممە، 2ـی ئەیلوولی 2026، فەهمی بورهان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ لایەنە سیاسییەکانی خورماتوو، کە بەرپرسانی یەکە ئیدارییەکان و راوێژکاری پارێزگاری سەلاحەددین ئامادەی بوون، دۆخی سیاسی و خزمەتگوزارییەکانی ئەو قەزایەی تاوتوێ کرد.

فەهمی بورهان گوتی: "لە خورماتوو چەندین کێشەی هەمەجۆر لەوانە کێشەی زەویوزار، بەتەعریبکردن و ئاوەدانکردنەوەی گوندەکان بوونیان هەیە". ئەو جەختیکردەوە کە کێشەی دانیشتووانی کورد لەو ناوچەیە راستەوخۆ دەگەیەنرێتە سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و جێگرەکەی، هاوکات هەوڵ دەدرێت ئەو گەمارۆیە بشکێنرێت کە لە بوارە جیاوازەکاندا بەسەر قەزاکەدا سەپێنراوە.

سەبارەت بە کێشەی زمانی کوردی و پرۆسەی پەروەردە، رایگەیاند، کە بۆ چارەسەرکردنی ئەو بابەتە لەگەڵ وەزیری پەروەردە گفتوگۆ دەکرێت. سەبارەت بە دۆسیەی زەوییە داگیرکراوەکانیش، روونیکردەوە کە کێشەکە کەڵەکەبووی بڕیارەکانی سەردەمی رژێمی بەعسە و رووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەریش کاریگەریی خراپیان لەسەر زیاد کردووە، بۆیە ئەو دۆسیانە بەلای دەستەکەیانەوە سیاسیین و بەشێکن لە ماددەی 140ی دەستوور.

دەشڵێت: نیگەرانیی خۆی بەرانبەر بە کەمبوونەوەی بەرچاوی بەرپرسان و فەرمانبەرانی کورد لە ناوچەکە دەربڕی و رایگەیاند: "ژمارەی فەرمانبەرە کوردەکان لە خورماتوو زۆر کەمە و لە پەنجەی دەست تێپەڕ ناکات، لە کاتێکدا ژمارەی فەرمانبەرانی پێکهاتەکانی دیکە لە نێوان 800 بۆ 1,000 فەرمانبەر دەبێت".

ئەو بەرپرسە جەختیکردەوە، ئەو جیاوازییە لە ژمارەی فەرمانبەران رەنگدانەوەی ئەو دۆخە سیاسییەیە کە کورد لەو قەزایەدا پێیدا تێپەڕ دەبێت.

بورهان فەهمی روونیکردەوە، لە ساڵی 2025 یاسایەکی گونجاو لە پەرلەمان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی زەویوزار پەسەند کراوە و تەنیا رێنماییەکانی ماوە دەربچێت. بە جێبەجێکردنی ئەو یاسایە، بەشێکی زۆری کێشە مێژووییەکانی نێوان کورد و پێکهاتەی تورکمان چارەسەر دەبن.

سەبارەت بە رەگ و ریشەی کێشەکان، ئەو بەرپرسە روونیکردەوە کە گرفتی داگیرکردنی زەویوزار بۆ سەردەمی ئەحمەد حەسەن بەکر لە ساڵی 1975 دەگەڕێتەوە.

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا گوتی "ئێستا تەعریبێکی نەرم ناوچەکانی گرتووەتەوە". ئەو جەختی لە رووداوەکانی دوو رۆژی رابردووی خانەقین کردەوە، کە تێیدا دژی خواستەکانی خەڵک هەڵوێست وەرگیراوە.

لە کۆتاییدا داوای کرد وەک میدیا و لایەنە سیاسییەکان کار بۆ چارەسەرکردنی ئەو کێشانە بکرێت.