نجات هتل «هلال» بغداد؛ بنای یادبود امکلثوم در قلب شهر
شهرداری بغداد با تغییر نام هتل تاریخی هلال به «عتیقهخانهی امکلثوم»، این مکان را از خطر فروپاشی نجات میدهد
در خیابان رشید شهر بغداد، ساختمان تاریخی هتل «هلال» در وضعیتی بسیار نامناسب به سر میبرد. این بنا که روزگاری محل گردهمایی نخبگان و روشنفکران شهر بود، اکنون بخش عمدهای از آن تخریب شده و خطر فروریختن کامل آن را تهدید میکند. این وضعیت، نگرانیهای بسیاری را در میان شهروندان و دوستداران میراث فرهنگی به وجود آورده است، چرا که این دیوارها شاهد تاریخِ درخشانی بودهاند.
اهمیت این بنا تنها به معماری آن محدود نمیشود، بلکه به یک خاطرهی کمنظیر گره خورده است؛ در سال ۱۹۳۲، هنرمند بزرگ عرب، امکلثوم، کنسرتی تاریخی را در «یانهی سَبْع» که در داخل همین هتل قرار داشت، برگزار کرد. محمد کینانی، صاحب عتیقهخانهی مُدَلَّل، به «کوردستان۲۴» میگوید: «آمدن امکلثوم به عراق رویدادی کمنظیر بود، زیرا او بهندرت به اینجا سفر میکرد. هرچند هنرمندانی چون عبدالحلیم حافظ، فرید الاطرش و محمد عبدالوهاب نیز به عراق آمدند، اما هیچکدام مانند امکلثوم بازتابی نداشتند. در آن دوران، ثروتمندان با دوربینهایشان با او عکس میگرفتند و ترانههایش را ضبط میکردند که اکنون گنجینهای تاریخی محسوب میشوند.»
برای مردم بغداد، هتل هلال تنها مجموعهای از دیوار و سیمان نیست. کاظم سَکبان، شهروندی مسن، اظهار میدارد: «این بنا یادگاری فراموشنشدنی در تاریخ عراق است. از سال ۱۹۳۲ تا کنون مردم دربارهی آن صحبت میکنند و حتی جوانان نیز به یاد مادران و پدرانشان به کنار این بنا میآیند و عکس سلفی میگیرند.» همچنین صلاح سودانی اشاره میکند که این مکان «روح» دارد و فراموشکردن آن در مرکز شهر کاری نادرست است و باید هرچه سریعتر نجات یابد.
پس از افزایش نگرانیها، امانتداری عمومی بغداد تصمیم مهمی اتخاذ کرد؛ بنای هتل هلال مرمت و نام آن به «عتیقهخانهی امکلثوم» تغییر خواهد یافت. این تصمیم، شادی و خرسندی زیادی را در میان مردم به وجود آورده است، زیرا این مکان به مرکزی فرهنگی برای حفظ یاد و خاطرات آن هنرمند تبدیل خواهد شد.
شهرت امکلثوم در بغداد به حدی رسید که در سال ۱۹۴۶، به درخواست ملک فیصل دوم، بار دیگر به عراق دعوت شد. او در «قصر رحاب» لقب «ستارهی شرق» را دریافت کرد. در کنسرت دومش، هنرمندان ناظم غزالی، همسرش سلمه مراد و شاعر معروف رصافی در برگزاری آن همکاری داشتند و برای نخستینبار در تاریخ، کنسرت بهصورت زندهی رادیویی از «رادیو صدای عراق» پخش شد.