بحران زیستمحیطی در پایتخت عراق
بغداد در فهرست ۱۰ پایتخت آلودهی جهان؛ ثبت ۴۳ هزار مورد سرطان در یک سال
پایتخت عراق با قرار گرفتن در میان ۱۰ پایتخت آلودهی جهان، با فاجعهای زیستمحیطی دستوپنج نرم میکند؛ بحرانی که ناشی از فعالیت پالایشگاهها و خودروهای فرسوده است و آمار ابتلا به سرطان را بهشکل نگرانکنندهای افزایش داده است.
بر اساس جدیدترین آمارهای بینالمللی، شهر بغداد به دلیل حجم بالای آلایندهها در وضعیت قرمز زیستمحیطی قرار گرفته است. دود ناشی از پالایشگاهها، فعالیت هزاران مولد برق خصوصی (موتور برق) و تردد میلیونها خودروی فرسوده، هوای پایتخت را مسموم کرده و سلامت شهروندان را با خطرات جدی مواجه ساخته است.
گزارشهای کارشناسی نشان میدهد که فعالیت «پالایشگاه دوره» در قلب شهر، وجود بیش از ۱۰ هزار واحد صنعتی و کارخانههای آجر و قیر، در کنار فعالیت شبانهروزی ۵۰ هزار مولد برق خصوصی، از عوامل اصلی این آلودگی هستند. علاوه بر این، تردد بیش از ۳ میلیون خودرو که اغلب آنها فرسوده و فاقد استانداردهای فنی هستند، لایهای از دود سمی را بر فراز شهر ایجاد کرده است. این در حالی است که سرانهی فضای سبز در بغداد به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته و توان خودپالایی هوا از بین رفته است.
عمر لطیف، رئیس سازمان «دیدبان سبز» در گفتوگو با کوردستان۲۴ اظهار داشت: «طی ۱۵ سال گذشته، تغییرات اقلیمی و فعالیتهای صنعتی افسارگسیخته، ضربات جبرانناپذیری به بغداد و بصره وارد کرده است. معضل اصلی بغداد، عدم تناسب میان رشد انفجاری جمعیت و زیرساختهاست؛ وجود ۱۰ هزار فعالیت صنعتی و ۲.۵ میلیون خودرو در کنار مولدهای برق، هوای شهر را غیرقابل تنفس کرده است.»
شهروندان بغداد از بیتوجهی نهادهای مسئول ابراز نارضایتی میکنند. ماجد حسناوی، از ساکنان بغداد میگوید: «مردم میپرسند بودجههای کلانی که به نام محیطزیست تصویب میشود، کجا هزینه میگردد؟ زمین، آسمان و رودخانههای ما آلوده است و انواع بیماریها در کمین مردم هستند.»
سیف سماوی، شهروند دیگر عراقی با اشاره به معضل سوزاندن زباله در پادگان رشید گفت: «دود ناشی از سوزاندن زبالهها مستقیماً وارد ریههای ما میشود و بیشترین آسیب را به کودکان و سالمندان میزند. وقتی کارخانههای قیر و خودروهای مدل دهه ۸۰ میلادی در شهر جولان میدهند، شیوع بیماریها اجتنابناپذیر است.»
وزارت بهداشت عراق در گزارشی هشدارآمیز اعلام کرده است که تنها در سال ۲۰۲۵، بالغ بر ۴۳ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در بغداد ثبت شده است. همزمان، وزارت محیطزیست نیز نسبت به بهبود اوضاع ابراز ناامیدی کرده است، بهویژه آنکه رودخانه دجله نیز به دلیل تخلیه فاضلابهای بیمارستانی و صنعتی، به منبعی از آلودگی تبدیل شده است.