جنگ خاورمیانه و حملات متقابل ایران با آمریکا و اسرائیل وارد هفدهمین روز خود شد
جنگ در خاورمیانه و تلاش واشنگتن برای تشکیل ائتلاف دریایی و تضعیف گستردهی توان دفاعی ایران
دولت ترامپ در پی انسداد گلوگاههای راهبردی انرژی، بهدنبال تشکیل «ائتلاف هرمز» برای اسکورت کشتیهای تجاری است؛ همزمان ارتش اسرائیل از انهدام ۸۰ درصد از سامانههای پدافند هوایی ایران در جریان عملیاتهای اخیر خبر میدهد.
تحولات نظامی در خاورمیانه با ورود به مرحلهای تازه، ابعاد بینالمللی گستردهتری به خود گرفته است. در حالی که تنشها میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده به اوج رسیده، گزارشها حاکی از تغییر موازنهی قدرت در پی حملات هوایی سنگین و فشارهای اقتصادی بیسابقه بر تهران است.
تشکیل ائتلاف بینالمللی «هرمز» و هشدار به متحدان
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در صدد است تا پایان هفتهی جاری تشکیل یک ائتلاف بینالمللی تحت عنوان «ائتلاف هرمز» را برای حفاظت از کشتیرانی در تنگهی هرمز اعلام کند. ترامپ با انتقاد از متحدان خود، بهویژه اعضای ناتو، تأکید کرد که کشورهای بهرهمند از نفت منطقه باید هزینههای امنیت آن را بپردازند. او هشدار داد که اگر کشورهایی نظیر چین، ژاپن و دولتهای اروپایی در این مأموریت راهبردی مشارکت نکنند، با پیامدهای جدی در روابط دوجانبه و آینده ناتو روبهرو خواهند شد.
در همین حال، دولتهای ژاپن و استرالیا ضمن ابراز نگرانی از وضعیت موجود، درخواست واشنگتن برای اعزام ناوهای جنگی را به دلیل موانع قانونی و حساسیتهای سیاسی رد کردهاند.
فلجشدن توان دفاعی ایران؛ ادعای اسرائیل
ارتش اسرائیل در گزارشی تفصیلی اعلام کرد که در جریان ۱۴ روز عملیات راهبردی، موفق شده است ۸۰ درصد از سامانههای پدافند هوایی ایران، شامل رادارها و موشکهای زمینبههوا را منهدم کند. طبق این گزارش، بیش از ۷۰۰ هدف موشکی، ۷۰ درصد از سکوهای پرتاب موشکهای بالستیک و ۲۵۰ پهپاد ایرانی از کار افتادهاند. ارتش اسرائیل تأکید کرد که بانک اهداف جدیدی را برای ادامه حملات در عمق خاک ایران تدوین کرده است.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران، با انتشار تصاویری از آسمان دودآلود تهران، حملات به مخازن سوخت را نقض قوانین بینالمللی و جنایت جنگی توصیف کرد که منجر به بروز فجایع زیستمحیطی و پدیدهی «باران سیاه» شده است.
تهدید به عملیات زمینی در جزیرهی خارگ
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که دونالد ترامپ گزینهی اعزام نیروی زمینی برای تصرف جزیرهی خارگ را روی میز گذاشته است. این جزیره که شاهرگ اقتصادی ایران محسوب میشود، محل صادرات ۹۰ درصد نفت خام این کشور است. مقامات آمریکایی معتقدند کنترل بر این نقطه، ضربهای نهایی بر پیکره اقتصادی تهران خواهد بود. در مقابل، فرماندهان نیروی دریایی سپاه پاسداران هشدار دادهاند که هرگونه تعرض به تأسیسات نفتی خارگ، منجر به هرجومرج در بازار جهانی انرژی و افزایش سرسامآور قیمت نفت خواهد شد.
تداوم درگیریهای نیابتی و حملات پهپادی در منطقه
تنشها به مرزهای ایران محدود نمانده و مناطق مختلف منطقه را درگیر کرده است:
- امارات: فرودگاه بینالمللی دوبی هدف حمله پهپادی قرار گرفت که منجر به آتشسوزی در مخازن سوخت و توقف موقت پروازها شد.
- عراق: مقر پشتیبانی دیپلماتیک آمریکا در بغداد و پایگاههای حشد شعبی در جرفصخر هدف حملات متقابل قرار گرفتند. همچنین حمله به کنسولگری امارات در اربیل با محکومیت شدید محمد شیاع سودانی، نخستوزیر عراق و محمد بن زاید، رئیس دولت امارات روبهرو شد.
- عربستان: سخنگوی وزارت دفاع عربستان از رهگیری و انهدام ۱۴۷ پهپاد و چندین موشک بالستیک ایرانی در ۵ روز گذشته خبر داد که تأسیسات نفتی در مناطق شرقی این کشور را هدف قرار داده بودند.
دیپلماسی تحت فشار و جنگ رسانهای
امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در تماسی تلفنی با مسعود پزشکیان، خواستار توقف فوری حملات مستقیم و نیابتی ایران در لبنان و عراق شد. وی تأکید کرد که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
در حوزهی جنگ روانی، دونالد ترامپ میگوید ایران از هوش مصنوعی (AI) برای ساخت ویدیوهای جعلی از حمله به ناوهای آمریکایی استفاده میکند. وی با «ضعیف» خواندن توان نظامی فعلی ایران، اعلام کرد که علیرغم میل تهران به مذاکره، به دلیل فروپاشی ساختار فرماندهی و کشته شدن بسیاری از رهبران نظامی، طرف مشخصی برای توافق وجود ندارد.