اوجگیری تقابل دریایی واشینگتن و تهران
توقیف متقابل کشتیها در سایهی انسداد تنگهی هرمز
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از توقیف یک کشتی با پرچم ایران خبر داد؛ همزمان سپاه پاسداران اعلام کرد یک کشتی باری را به اتهام همکاری با ارتش ایالات متحده در خلیج فارس توقیف کرده است.
فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا «سنتکام»، روز شنبه ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ (۵ اردیبهشت ۱۴۰۵) اعلام کرد که ناوشکن «یواساس رافائل پرالتا» مسیر یک کشتی را که به سمت یکی از بنادر ایران در حرکت بود، مسدود و آن را توقیف کرده است. سنتکام تاکید کرد که این کشتی حامل پرچم ایران بوده و این اقدام در راستای اجرای طرح «محاصرهی بنادر ایران» صورت گرفته است.
در اقدامی متقابل، سپاه پاسداران با انتشار بیانیهای رسمی از توقیف یک کشتی باری به نام «اپامینونداس» (Epameinondas) خبر داد. مقامات نظامی ایران مدعی شدند این کشتی با ارتش ایالات متحده همکاری داشته و با نادیده گرفتن هشدارهای مکرر، مرتکب تخلفات دریایی متعددی شده است. در بیانیهی سپاه پاسداران آمده است که این کشتی در ۶ ماه گذشته ترددهای مشکوکی به بنادر مختلف آمریکا داشته است. تا این لحظه مقامات رسمی ایالات متحده واکنشی در جهت تایید یا تکذیب ادعای توقیف این کشتی نشان ندادهاند.
تنشهای اخیر تنها چند ساعت پس از آن آغاز شد که سنتکام دستور تغییر مسیر ۳۴ کشتی تجاری را به عنوان بخشی از تدابیر محاصرهی دریایی ایران صادر کرد. این رویارویی پس از آن شدت گرفت که مذاکرات راهبردی میان تهران و واشینگتن در ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ (۲۳ فروردین ۱۴۰۵) در پاکستان بدون نتیجه پایان یافت. هدف از این گفتگوها، توقف نبردی بود که آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) تحت عنوان عملیات «داستان خشم» (Epic Fury) علیه ایران آغاز کردهاند.
در پی حملات ایالات متحده و اسرائیل، تهران تنگهی هرمز را به روی کشتیهای تجاری بست. اگرچه این آبراه پس از مذاکرات پاکستان به مدت ۲۴ ساعت بازگشایی شد، اما سپاه پاسداران مجدداً آن را مسدود کرد. این اقدام باعث جهش بیسابقهی قیمت جهانی نفت و گاز شده است، چرا که حدود ۲۰ درصد از تجارت نفت جهان از این تنگه عبور میکند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به انسداد تنگهی هرمز، محاصرهی کامل دریایی ایران را تمدید کرده و مانع از تردد کشتیهای تجاری ایران شده است. سهشنبهی گذشته، دونالد ترامپ ضمن تمدید آتشبسی که از ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) آغاز شده بود، هشدار داد که این «آخرین فرصت» تهران برای پاسخ به مطالبات واشینگتن است. با این حال، به دلیل تشدید درگیریهای میدانی، تلاشها برای برگزاری دور جدید مذاکرات در اسلامآباد با شکست مواجه شده است. ایران واشینگتن را به نقض آتشبس از طریق ادامهی تحریمها متهم میکند و در مقابل، آمریکا تاکید دارد که تا زمان امضای توافق نهایی، محاصرهی دریایی لغو نخواهد شد.