تغییر مسیر راهبردی هند در بازار انرژی

دهلی‌نو برای جبران کمبود عرضه‌ی نفت از خاورمیانه، واردات از روسیه را به دو میلیون بشکه در روز رسانده و خرید نفت از ایران و ونزوئلا را بار دیگر در دستور کار قرار داده است.

هند به عنوان سومین مصرف‌کننده‌ی بزرگ نفت در جهان، که به طور معمول نیمی از نیاز به نفت خام خود را از طریق تنگه هرمز تأمین می‌کرد، اکنون با چالش‌های جدی در حوزه‌ی امنیت انرژی مواجه شده است. در پی حملات ۲۸ فوریه ۲۰۲۴ (۹ اسفند ۱۴۰۲)، تردد تجاری در این مسیر آبی راهبردی به شدت کاهش یافته است. وابستگی شدید هند به واردات و کمبود ذخایر راهبردی این کشور در مقایسه با چین، سبب شده است تا کارشناسان نسبت به پیامدهای منفی افزایش ناگهانی قیمت‌ها بر اقتصاد هند هشدار دهند.

داده‌های مربوط به ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد که دهلی‌نو توانسته است بخشی از این کمبود را از طریق متحدان قدیمی و احیای روابط تجاری با کشورهایی که سال‌ها از آن‌ها خرید نکرده بود، جبران کند. روسیه به منبع اصلی تأمین نیاز هند تبدیل شده است؛ به‌طوری‌که در ماه مارس ۲۰۲۴ (اسفند ۱۴۰۲ - فروردین ۱۴۰۳)، واردات نفت از این کشور به ۱.۹۸ میلیون بشکه در روز رسید که جهشی بزرگ نسبت به دو ماه پیش از آن محسوب می‌شود.

نیکیل دوبای، تحلیلگر مؤسسه‌ی کیپلر، در این باره اظهار داشت: «واردات نفت از روسیه در ماه‌های دسامبر و فوریه حدود یک میلیون بشکه بود، اما در ماه مارس به نزدیک دو برابر افزایش یافت. این موضوع احتمالاً ناشی از تسهیلات موقت ایالات متحده برای آن دسته از محموله‌های نفتی روسیه است که در مسیر دریا بودند.»

هم‌زمان با افزایش خرید از روسیه، هند به بازارهای آفریقا نیز روی آورده است. واردات نفت از آنگولا در ماه مارس به ۳۲۷ هزار بشکه در روز رسید که سه برابر رقم ثبت شده در ماه فوریه است. همچنین آمارهای جدید نشان می‌دهند که نفت خام ایران و ونزوئلا بار دیگر به پالایشگاه‌های هند راه یافته‌اند؛ به گونه‌ای که واردات از ایران به ۲۷۶ هزار بشکه و از ونزوئلا به ۱۳۷ هزار بشکه در روز رسیده است.

روکود جودری، نایب‌رئیس شرکت ریستاد انرژی (Rystad Energy)، معتقد است که دوره‌ی نفت ارزان برای هند به پایان رسیده و اکنون هر بشکه نفت با قیمتی بین ۵ تا ۱۵ دلار بالاتر از شاخص جهانی برنت خریداری می‌شود.

اگرچه دولت هند تاکنون با کاهش نرخ مالیات مانع از افزایش قیمت سوخت در داخل کشور شده است، اما تحلیلگران هشدار می‌دهند که با پایان انتخابات در اواخر ماه جاری، احتمال افزایش ۲۸ روپیه‌ای (حدود ۳۰ سنت) در قیمت هر لیتر بنزین وجود دارد.