آمادگی بغداد برای صادرات نفت خام از مسیر سوریه به مدیترانه
بغداد و دمشق در حال نهایی‌کردن سازوکار انتقال جاده‌ای نفت خام به بندر بانیاس هستند تا گذرگاهی موقت و جایگزین برای دورزدن تنگه هرمز در شرایط اضطراری ایجاد کنند.
یوسف قبلاوی، مدیرعامل شرکت نفت سوریه، روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد بغداد و دمشق در حال نهایی‌کردن ترتیبات انتقال نفت خام عراق با تانکرهای جاده‌ای به بندر بانیاس در سواحل مدیترانه هستند. به گفته‌ی وی، نخستین کاروان کامیون‌های سوخت‌رسان احتمالاً از اواسط ماه اکتبر وارد خاک سوریه خواهد شد؛ هرچند دولت عراق تا این لحظه زمان دقیق آغاز عملیات، حجم محموله‌ها و امضای توافق‌نامه‌ی نهایی را به‌صورت رسمی تأیید نکرده است.
مدیرعامل شرکت نفت سوریه در گفت‌وگو با بلومبرگ تصریح کرد که عراق خواستار همکاری سوریه برای ایجاد یک گذرگاه موقت صادرات نفت خام شده است؛ طرحی که در واقع توسعه‌ی مسیری به شمار می‌رود که از چند ماه پیش برای ترانزیت نفت کوره‌ی عراق به بانیاس استفاده می‌شود.
بر اساس داده‌های شرکت نفت سوریه، در حال حاضر روزانه نزدیک به ۱۰۰۰ کامیون حامل نفت کوره وارد این کشور می‌شوند که هر تانکر حدود ۲۲۰ بشکه سوخت جابه‌جا می‌کند. ظرفیت اسمی این ناوگان در صورت فعالیت پیوسته حدود ۲۲۰ هزار بشکه در روز است، هرچند حجم تحویلی واقعی به دلیل توقف‌های مرزی و محدودیت‌های تخلیه کمتر ارزیابی می‌شود. خبرگزاری رویترز نیز پیش‌تر در گزارش ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱ مرداد ۱۴۰۵) خود اعلام کرده بود پایانه‌ی بانیاس هر ۷ تا ۱۰ روز یک محموله‌ی دریایی از نفت کوره‌ی عراق را بارگیری می‌کند و بخشی از این محموله‌ها به پالایشگاه‌هایی در آمریکا منتقل شده است.
یوسف قبلاوی برآورد کرده است که انتقال نفت خام به دلیل حجم بالاتر، به دست‌کم ۱۰۰۰ کامیون اضافی در روز نیاز خواهد داشت. نفت خام تحویلی پس از ذخیره‌سازی در مخازن جداگانه‌ی بندر بانیاس، به نفتکش‌های اقیانوس‌پیما بارگیری خواهد شد. با این حال، هنوز جزئیات اجرایی نظیر مشخصات شرکت‌های حمل‌ونقل، گذرگاه‌های مرزی ورودی و هزینه‌های ترانزیت و بیمه اعلام نشده است.
هدف اصلی بغداد از این اقدام، ایجاد یک گذرگاه خروجی اضطراری و راهبردی بیرون از خلیج فارس و تنگه هرمز است. بخش اعظم نفت عراق از پایانه‌های جنوبی بصره صادر می‌شود، اما افزایش تنش‌های دریایی و هزینه‌ی بیمه‌ی کشتی‌ها، بغداد را به ارزیابی مسیرهای جایگزین از طریق سوریه، ترکیه و اردن واداشته است. در همین راستا، رویترز در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۴ مهر ۱۴۰۵) گزارش داد شرکت توتال‌انرژیز و دولت عراق پیش‌تر توافقی مقدماتی برای بررسی خطوط لوله‌ی انتقال نفت به بنادر جیهان و بانیاس منعقد کرده‌اند. با این وجود، انتقال جاده‌ای روزانه ۲۲۰ هزار بشکه—که کمتر از ۱۰ درصد از صادرات حدود ۲٫۷ تا ۳ میلیون بشکه‌ای عراق است—صرفاً راهکاری موقت برای تاب‌آوری در برابر بحران‌های دریایی محسوب می‌شود.
وزارت نفت عراق در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ (۶ فروردین ۱۴۰۵) اعلام کرده بود خط لوله‌ی قدیمی کرکوک–بانیاس غیرقابل استفاده است و طرح احداث خطی تازه در دست مطالعه قرار دارد؛ موضعی که در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۹ تیر ۱۴۰۵) نیز دوباره بر آن تأکید شد. دولت عراق در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) به مدیرعامل شرکت نفت بصره اجازه داد یادداشت تفاهمی را برای گشایش مسیر صادراتی به مدیترانه با طرف سوری به امضا برساند.
مدیرعامل شرکت نفت سوریه در تازه‌ترین اظهارات خود خاطرنشان کرد که مراحل طراحی مهندسی مقدماتی این پروژه در حال انجام است و فاز اجرایی آن ممکن است در سه‌ماهه‌ی نخست سال ۲۰۲۷ آغاز شود. با این همه، عملیاتی‌شدن خط لوله‌ی دائمی منوط به نهایی‌شدن توافق‌های مالی و برقراری امنیت مسیر خواهد بود و در حال حاضر، ملموس‌ترین تحول میان دو کشور، آغاز قریب‌الوقوع ترانزیت جاده‌ای است.