تداوم فشار راهبردی واشینگتن بر تهران

در حالی که هزینه‌ی جنگ دوماهه با ایران به ۲۵ میلیارد دلار رسیده است، دونالد ترامپ از استراتژی فشار اقتصادی به‌جای گزینه‌ی نظامی سخن می‌گوید و پاکستان از تلاش برای میانجی‌گری میان طرفین خبر می‌دهد.

دونالد ترامپ، پرزیدنت ایالات متحده‌ی آمریکا، در نشست ویژه‌ای با مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ نفت و گاز این کشور، طرح تمدید تحریم‌های دریایی علیه ایران را برای چندین ماه دیگر مورد بررسی قرار داد. این نشست که در کاخ سفید و با حضور جی دی ونس، معاون پرزیدنت، اسکات بیسنت، وزیر خزانه‌داری و مشاورانی همچون جرید کوشنر و استیو ویتکوف برگزار شد، بر یافتن راهکاری برای حفظ فشار حداکثری بر تهران و هم‌زمان کنترل قیمت سوخت در بازارهای داخلی آمریکا متمرکز بود.

هزینه‌های سنگین جنگ و چالش قیمت سوخت

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در روز چهارشنبه ۲۹ آوریل ۲۰۲۶ (۹ اردیبهشت ۱۴۰۵)، هزینه‌ی عملیات نظامی علیه ایران طی دو ماه گذشته به ۲۵ میلیارد دلار رسیده است. جولس هیرس، سرپرست امور مالی پنتاگون، در کمیته‌ی خدمات مسلح مجلس نمایندگان اعلام کرد که بخش عمده‌ی این بودجه صرف تأمین تسلیحات و مهمات شده است. این در حالی است که تداوم تنش‌ها در تنگه‌ی هرمز، قیمت نفت برنت را با افزایشی ۵.۱۶ درصدی به ۱۱۷ دلار و نفت تگزاس (WTI) را به ۱۰۴.۷۸ دلار رسانده است.

افزایش قیمت بنزین به ۴.۲۳ دلار در هر گالن، فشارهای سیاسی داخلی بر دولت ترامپ را در آستانه‌ی انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره افزایش داده است. نظرسنجی‌های جدید نشان می‌دهند که حمایت افکار عمومی آمریکا از تداوم این درگیری به ۳۴ درصد کاهش یافته است. با این حال، پرزیدنت ترامپ معتقد است تحریم‌های دریایی بسیار مؤثرتر از بمباران است و تأکید کرد که ایران به دلیل پر شدن ظرفیت ذخیره‌سازی و توقف صادرات، در وضعیت اقتصادی بسیار دشواری قرار دارد.

میانجی‌گری پاکستان و تعلل در پاسخ‌گویی تهران

در جبهه‌ی دیپلماتیک، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، از تداوم تلاش‌های اسلام‌آباد برای کاهش تنش‌ها خبر داد. وی اعلام کرد که پس از دور اول مذاکرات مستقیم در ۱۱ آوریل ۲۰۲۶ (۲۲ فروردین ۱۴۰۵) و سفرهای اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه‌ی ایران به پاکستان و عمان، اکنون جهان منتظر پاسخ نهایی تهران به طرح پیشنهادی برای آتش‌بس است.

نخست‌وزیر پاکستان اظهار داشت که عباس عراقچی در تماسی تلفنی از رایزنی با رهبری ایران خبر داده، اما زمان دقیقی برای ارائه‌ی پاسخ مشخص نکرده است. در همین حال، برخی مقامات پاکستانی از کندی روند تصمیم‌گیری در تهران انتقاد کرده و آن را ناشی از نبود رهبری واحد برای اتخاذ تصمیمات راهبردی دانسته‌اند؛ ادعایی که پیش‌تر از سوی دونالد ترامپ نیز مطرح شده بود اما مقامات ایرانی آن را رد می‌کنند.

نظارت هسته‌ای و تنش‌های آموزشی در خلیج

در کنار چالش‌های نظامی و دیپلماتیک، رافائل گروسی، دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بر ضرورت بازرسی فوری از تمامی تأسیسات هسته‌ای ایران از جمله اصفهان، نطنز و فوردو تأکید کرد. گروسی فاش کرد که بخش بزرگی از اورانیوم غنی‌شده‌ی ایران در مرکز اصفهان قرار دارد که در جریان درگیری‌های اخیر آسیب دیده است. وی همچنین از رایزنی با مسکو برای احتمال انتقال اورانیوم غنی‌شده‌ی ایران به روسیه خبر داد.

هم‌زمان با این تحولات، تنش‌های دیپلماتیک به حوزه‌ی آموزش نیز سرایت کرده است. علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش ایران، از تعطیلی رسمی ۷ مدرسه‌ی ایرانی در امارات متحده‌ی عربی و کویت خبر داد. وی اقدام دولت امارات در اخراج حدود ۲ هزار و ۵۰۰ دانش‌آموز ایرانی را «غیرقانونی» خواند و اعلام کرد که روند آموزشی این دانش‌آموزان به صورت آنلاین و با هماهنگی کشور عمان ادامه خواهد یافت.