از الفبا تا ساز عود؛ ردپای کاظم الساهر در اقلیم کوردستان

یادگارهای یک هنرمند سرشناس جهانی با قدمتی بیش از ٤٨ سال، در یکی از روستاهای مرزی شهرستان "آکره" اقلیم کوردستان محافظت می‌شود. روستای "بناتان"، یک روستای معمولی نیست؛ اینجا همان جایی است که "کاظم الساهر"، ستاره نام‌آشنای موسیقی جهان، فعالیت حرفه‌ای و هنری خود را در قامت یک معلم جوان و خجالتی آغاز کرد.

کاظم الساهر، در سال ١٩٧٨ به عنوان معلم مدرسه ابتدایی روستای "بناتان" مشغول به کار شد. او علاوه بر تدریس به کودکان، در چارچوب نهضت سوادآموزی، شب‌ها به بزرگسالان روستا نیز درس می‌آموخت. امروزه اهالی روستا اسناد و شناسنامه‌هایی را نگهداری می‌کنند که امضای "کاظم جبار ابراهیم" (نام واقعی این هنرمند پیش از شهرت به الساهر) بر روی آن‌ها نقش بسته است.

ساکنان روستا با احترامی فراوان از اخلاق و شخصیت آن روزهای کاظم یاد می‌کنند و می‌گویند: جوان بسیار خجالتی و آرامی بود؛ زیاد با مردم معاشرت نداشت، اما همه دوستش داشتند. 

نقطه عطف زندگی الساهر نیز در همین روستا رقم خورد. او پس از سفری به نزد خانواده‌اش در جنوب عراق، برای نخستین بار ساز "عود" را با خود به روستا آورد. به گفته دوستان و شاگردان آن دوران، کاظم تمرینات عود را در روستای "بناتان" آغاز کرد و هرگاه از او می‌خواستند آواز بخواند، می‌گفت: هنوز یاد نگرفته‌ام و صرفاً برای دل خودم و پر کردن وقت تمرین می‌کنم.

خاطرات شیرین کاظم الساهر با "موش و گربه" اتاقش در مدرسه بناتان، هنوز هم به عنوان لطیفه‌ای جذاب بر زبان مردم جاری است. او به دلیل فراوانی موش‌ها، از روستاییان یک گربه خواسته بود، اما بعدها به شوخی تعریف می‌کرد که گربه به خاطر پنیر و فرآورده‌های دامی فراوانی که مردم روستا برایش می‌آوردند، چنان سیر شده بود که دیگر انگیزه‌ای برای شکار موش‌ها نداشت.

امروز، آن معلم خجالتی روستای بناتان، به عنوان "قیصر آواز عرب" شناخته می‌شود؛ اما امضاهای او بر روی کارنامه شاگردان قدیمی‌اش، همچون سندی تاریخی از روزهای آغازین تلاش و تکاپوی این هنرمند بزرگ در کوردستان پابرجا مانده است.