گروسی میگوید راستیآزمایی قوی شرط اطمینان از برنامه هستهای ایران است
اربیل (کوردستان۲۴)- مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با تأکید بر ضرورت استقرار یک نظام راستیآزمایی «بسیار قوی» در ایران، گفت صرف اعلام نیت تهران برای نساختن سلاح هستهای کافی نیست و نظارت مؤثر باید هرچه سریعتر از سر گرفته شود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، امروز جمعه ۲۳ ژوئن، اعلام کرد که پس از درگیریهای اخیر در خاورمیانه، برای اطمینان از عدم توسعه سلاح هستهای در ایران، ایجاد یک نظام راستیآزمایی «بسیار قوی» ضروری است.
گروسی که در ژاپن با خبرنگاران گفتوگو میکرد، اظهار داشت هدف توافق مقدماتی اخیر میان ایران و ایالات متحده، جلوگیری از توسعه سلاح هستهای از سوی ایران است. به گفته او، مقامهای ایرانی به صراحت اعلام کردهاند که قصد ساخت سلاح هستهای را ندارند، اما این اظهارات به تنهایی کافی نیست.
مدیرکل آژانس افزود: «ما باید در اسرع وقت یک نظام راستیآزمایی بسیار قوی داشته باشیم.»
اظهارات گروسی در شرایطی مطرح میشود که تهران و واشینگتن در حال مذاکره برای دستیابی به توافقی گستردهتر با هدف پایان دادن به تنشها هستند و برنامه هستهای ایران یکی از مهمترین محورهای این مذاکرات به شمار میرود.
وی همچنین از آغاز گفتوگوهای اولیه میان آژانس و ایران درباره نحوه مدیریت ذخایر اورانیوم غنیشده خبر داد و گفت مذاکرات آغاز شده و انتظار میرود به زودی ادامه پیدا کند.
پیش از آغاز درگیریها، آژانس بینالمللی انرژی اتمی برآورد کرده بود که ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که به غنای ۹۰ درصد مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای نزدیک است و به مراتب بالاتر از سقف ۳.۶۷ درصدی تعیینشده در توافق هستهای سال ۲۰۱۵ محسوب میشود.
پس از حملات اسرائیل و ایالات متحده در ژوئن ۲۰۲۵، ایران همکاری خود با آژانس را به حالت تعلیق درآورد و از آن زمان تاکنون بازرسان این نهاد امکان بررسی این ذخایر را نداشتهاند.
بر اساس توافق اولیه میان تهران و واشینگتن، قرار است این ذخایر تحت نظارت آژانس به اورانیوم با غنای پایینتر تبدیل شوند. گروسی گفت ارزیابی عمومی این است که این مواد همچنان در محل نگهداری پیشین خود در نزدیکی تأسیسات هستهای اصفهان قرار دارند.
با این حال، وی یادآور شد که این تأسیسات در حملات اخیر هدف بمباران قرار گرفته و ایران نیز اعلام کرده است اجازه بازرسی از سایتهای آسیبدیده را به آژانس نخواهد داد.
مدیرکل آژانس همچنین گفت انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده به خارج از ایران میتواند یکی دیگر از گزینههای فنی باشد. به گفته او، اگرچه این راهکار ممکن است پیچیدگیهای بیشتری داشته باشد، اما در کنار رقیقسازی، از جمله گزینههای قابل بررسی برای مدیریت این مواد هستهای است.
ایران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده و تأکید دارد که برنامه هستهای این کشور صرفاً اهداف صلحآمیز و غیرنظامی را دنبال میکند.
پیش از جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۵، ایران به عنوان یکی از اعضای پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، در چارچوب توافق پادمان با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به بازرسان این نهاد اجازه دسترسی به تأسیسات هستهای خود را میداد.
ایران در سال ۲۰۱۵ با شش قدرت جهانی به توافق هستهای دست یافت؛ توافقی که در ازای کاهش تحریمها، محدودیتهایی را بر برنامه هستهای این کشور اعمال میکرد. با این حال، ایالات متحده در نخستین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ از این توافق خارج شد.
ایافپی/ب.ن