اقلیم کوردستان خواستار تقویت همکاری جهانی برای مقابله با قاچاق مهاجران شد

اربیل (کوردستان۲۴)- دولت اقلیم کوردستان در سیزدهمین نشست گروه کاری قاچاق مهاجران در وین، بر ضرورت مقابله با شبکه‌های سازمان‌یافته قاچاق انسان با حفظ حقوق مهاجران و قربانیان تأکید کرد و خواستار گسترش همکاری‌های بین‌المللی در این زمینه شد.

دولت اقلیم کوردستان در سیزدهمین نشست گروه کاری قاچاق مهاجران که در دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) در وین برگزار شد، رویکرد خود برای مقابله با قاچاق مهاجران را تشریح کرد؛ رویکردی که بر تلفیق اجرای قانون، هماهنگی قضایی، رعایت حقوق بشر و همکاری‌های بین‌المللی استوار است.

دکتر دیندار زیباری، هماهنگ‌کننده امور بین‌المللی دولت اقلیم کوردستان که در قالب هیئت رسمی عراق در این نشست حضور داشت، تأکید کرد که مقابله با قاچاق مهاجران باید بر انهدام شبکه‌های جنایی متمرکز باشد، نه بر مجازات افرادی که قربانی این شبکه‌ها شده‌اند.

وی گفت سیاست‌های اقلیم کوردستان در این حوزه بر اساس توصیه‌های بررسی دوره‌ای جهانی شورای حقوق بشر سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ در حال تکامل است؛ توصیه‌هایی که بر تقویت حمایت از مهاجران در کنار مبارزه با قاچاقچیان تأکید دارد.

زیباری همچنین چارچوب حقوقی مقابله با قاچاق مهاجران در اقلیم کوردستان و عراق را تشریح کرد و گفت قانون شماره ۶ اقلیم کوردستان مصوب سال ۲۰۱۸، در کنار قوانین فدرال عراق از جمله قانون مجازات، قانون اقامت اتباع خارجی و قانون گذرنامه، مبنای قانونی برخورد با این جرایم را فراهم کرده است. به گفته وی، پایبندی عراق به کنوانسیون پالرمو نیز این سیاست‌ها را با استانداردهای بین‌المللی مبارزه با جرایم سازمان‌یافته همسو کرده است.

وی با اشاره به آمار سال ۲۰۲۴ گفت مقامات اقلیم کوردستان ۱۱۴ پرونده مرتبط با قاچاق مهاجرت غیرقانونی را ثبت کرده‌اند که در میان مظنونان، ۶۵ تبعه خارجی از چندین کشور حضور داشته‌اند.

به گفته زیباری، سیاست دولت اقلیم بر شناسایی و متلاشی کردن شبکه‌های قاچاق متمرکز است و میان مهاجران، پناهجویان و افرادی که به دلیل مشکلات اقتصادی یا درگیری ناچار به مهاجرت نامنظم شده‌اند، با سازمان‌دهندگان و سوداگران این شبکه‌ها تفاوت قائل می‌شود.

وی در تشریح اقدامات امنیتی اقلیم کوردستان به بازداشت چهار متهم مرتبط با حادثه غرق شدن قایق مهاجران در سواحل ایتالیا در سال ۲۰۲۴ اشاره کرد؛ حادثه‌ای که بیش از ۶۴ قربانی بر جای گذاشت. او همچنین از انهدام یک شبکه بین‌المللی دیگر خبر داد که از طریق قایق‌های تفریحی و سازوکارهای پیچیده مالی اقدام به انتقال غیرقانونی مهاجران می‌کرد.

زیباری گفت پس از حادثه ایتالیا و به دستور نخست‌وزیر مسرور بارزانی، اتاق عملیات بحران تشکیل شد و تیمی تخصصی برای هماهنگی با مقامات ایتالیایی، کمک به بازماندگان و انتقال پیکر جان‌باختگان اعزام شد؛ اقدامی که به گفته او نشان‌دهنده رویکردی است که همزمان ابعاد امنیتی، کنسولی و بشردوستانه را در بر می‌گیرد.

وی همچنین به بحران مرزی بلاروس و لهستان در سال ۲۰۲۱ اشاره کرد و گفت بسیاری از مهاجران، از جمله شماری از شهروندان اقلیم کوردستان، از مسیرهای ترانزیتی و نه به ‌صورت مستقیم از فرودگاه‌های اقلیم راهی این منطقه شده بودند. او نسبت به سیاسی شدن این بحران هشدار داد و بر لزوم بررسی واقع‌بینانه عوامل شکل‌گیری مهاجرت‌های نامنظم تأکید کرد.

زیباری همکاری‌های بین‌المللی را یکی از ارکان اصلی مقابله با قاچاق مهاجران دانست و از توافق امنیتی سال ۲۰۲۴ میان اقلیم کوردستان، عراق و بریتانیا به ‌عنوان نمونه‌ای از این همکاری‌ها یاد کرد. به گفته وی، این توافق بر آموزش، مدیریت مرزها، اجرای برنامه‌های آگاهی‌بخشی و حمایت از بازگشت داوطلبانه مهاجران متمرکز است.

او همچنین به همکاری‌های اقلیم کوردستان با لیبی و تونس اشاره کرد و گفت در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۱۹ نفر از این دو کشور به موطن خود بازگردانده شدند و وضعیت ۱۹۷ مهاجر بازداشت‌شده در لیبی نیز از طریق یک کمیته مشترک در اوایل سال ۲۰۲۶ پیگیری شد. زیباری افزود در تابستان ۲۰۲۵ حدود ۳۰۰ نفر از شهروندان اقلیم توسط گروه‌های مسلح در لیبی ربوده و برای دریافت باج مورد شکنجه قرار گرفتند؛ موضوعی که به گفته او بیانگر خطرات گسترده فعالیت شبکه‌های قاچاق است.

زیباری در پایان تأکید کرد که مقابله مؤثر با قاچاق مهاجران تنها از طریق کنترل مرزها امکان‌پذیر نیست، بلکه مستلزم همکاری قضایی، تبادل اطلاعات، حمایت از قربانیان و مشارکت مستمر جامعه بین‌المللی است. وی گفت شبکه‌های قاچاق فراتر از مرزها فعالیت می‌کنند و مقابله با آن‌ها نیز باید بر پایه همکاری‌های فراملی و هماهنگ صورت گیرد.

ب.ن