ایالات متحده از آغاز روند پایان نفوذ حزبالله در لبنان و بازگشت حاکمیت به دولت این کشور خبر داد
توافق تاریخی بیروت و تلآویو همزمان با هشدارها در غزه
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای تثبیت ثبات در منطقه ادامه دارد، تحولات در دو جبههی لبنان و غزه وارد مرحلهی سرنوشتسازی شده است. امضای توافقنامهی چهارچوب بین اسرائیل و لبنان در واشینگتن و هشدارهای نهادهای اطلاعاتی دربارهی تحرکات جدید حماس، نشاندهندهی شکلگیری فضای جدیدی در معادلات راهبردی منطقه است.
یک مقام مسئول در وزارت امور خارجهی ایالات متحده اعلام کرد که در هفتههای آینده، تیمهای فنی برای بررسی گامهای بعدی در چارچوب توافقنامهی گستردهای که میان اسرائیل و لبنان به امضا رسیده است، تشکیل جلسه خواهند داد. این توافق که در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ (۵ تیر ۱۴۰۵) در واشینگتن به امضا رسید، به عنوان مهمترین سند همکاری میان دو طرف از سال ۱۹۸۳ میلادی تاکنون توصیف شده است.
این مقام آمریکایی در گفتگو با رسانهها تأکید کرد که توافق مذکور مسیر را برای دولت قانونی لبنان هموار میکند تا با جلب حمایتهای بینالمللی، حاکمیت خود را بازیافته و از نفوذ حزبالله رهایی یابد. بر اساس این طرح که بخشی از برنامهی دونالد ترامپ، پرزیدنت ایالات متحده برای صلح در خاورمیانه است، سه هدف کلیدی دنبال میشود: بازگرداندن حاکمیت به دولت لبنان، انحلال زیرساختهای نظامی حزبالله و ایجاد مرزهای امن برای بازگشت ساکنان مناطق مرزی اسرائیل.
در همین راستا، جوزف عون، فرماندهی ارتش لبنان در بیروت با براد کوپر، فرماندهی ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) دیدار و دربارهی مکانیسمهای اجرایی این توافق سهجانبه گفتگو کرد. مقرر شده است که در مرحلهی نخست، نیروهای اسرائیلی از دو منطقهی آزمایشی عقبنشینی کرده و ارتش لبنان جایگزین آنها شود تا روند خلع سلاح گروههای غیردولتی و در رأس آنها حزبالله آغاز گردد.
در جبههای دیگر، نهادهای اطلاعاتی اسرائیل نسبت به تحرکات نظامی جنبش حماس هشدار میدهند. بر اساس گزارش نهادهای اطلاعاتی نظامی و فرماندهی منطقهی جنوب، حماس با وجود مخالفتهای بینالمللی، در حال آمادهسازی برای آغاز یک جنگ جدید در نوار غزه است.
گزارشهای دریافتی حاکی از آن است که حماس ماهانه صدها بمب دستساز و موشک ضدزره تولید کرده و به بازسازی زیرساختهای نظامی زیرزمینی در سراسر غزه پرداخته است. همچنین این جنبش فرآیند جذب و آموزش نیروهای جدید از میان جوانان ۱۸ تا ۲۲ ساله را آغاز کرده و یگانهای ویژهی خود را برای نبردهای آتی تحت آموزشهای فشرده قرار داده است.
این هشدارها در حالی مطرح میشود که هفتهی گذشته مقامات ارشد امنیتی، ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل را در جریان جزئیات بازسازی توان نظامی حماس قرار دادند.
در حالی که گروههای فلسطینی در قاهره برای بررسی مرحلهی دوم طرح صلح دونالد ترامپ گرد هم آمدهاند، شروط سختی برای پیشرفت مذاکرات وضع شده است. گروههای فلسطینی اجرای کامل مرحلهی نخست و عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیلی را پیششرط ورود به مراحل بعدی میدانند.
از سوی دیگر، با وجود توافق آتشبسی که در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) تحت نظارت آمریکا منعقد شد و کنترل ۵۳ درصد از مساحت غزه را در اختیار اسرائیل قرار داد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در پایان ماه گذشته دستورالعمل جدیدی صادر کرد. او به ارتش ابلاغ کرده است که دامنهی کنترل خود بر نوار غزه را تا ۷۰ درصد افزایش دهند؛ موضوعی که میتواند چشمانداز صلح در این منطقه را با چالشهای جدی مواجه کند.