تبادل حملات آمریکا و ایران وارد مرحله تازه‌ای شد

هواپیمای بال ثابت در حال پرواز بر فراز ناوشکن موشک‌انداز هدایت‌شونده کلاس آرلی بورک، یو‌اس‌اس فرانک ای. پترسن جونیور (DDG 121). 30 ژوئن 2026 – عکس: ای‌اف‌پی
هواپیمای بال ثابت در حال پرواز بر فراز ناوشکن موشک‌انداز هدایت‌شونده کلاس آرلی بورک، یو‌اس‌اس فرانک ای. پترسن جونیور (DDG 121). 30 ژوئن 2026 – عکس: ای‌اف‌پی

اربیل (کوردستان۲۴)- هم‌زمان با ورود درگیری‌های تازه میان آمریکا و ایران به ششمین روز، دو طرف حملات متقابلی را علیه اهداف نظامی یکدیگر انجام دادند؛ درگیری‌هایی که بار دیگر تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، را به کانون تنش‌های منطقه‌ای تبدیل کرده است.

ایالات متحده امروز پنج‌شنبه ۱۶ ژوئیه، اعلام کرد نیروهایش چندین هدف نظامی ایران، از جمله تأسیسات واقع در بندرعباس، را هدف قرار داده‌اند. به گفته ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، هدف از این عملیات کاهش توانایی ایران برای تهدید امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز بوده است.

سنتکام همچنین اعلام کرد در حملات پیشین، سامانه‌های دفاع ساحلی و موشک‌های کروز مستقر در جزیره تنب بزرگ در خلیج نیز هدف قرار گرفته بودند.

در مقابل، رسانه‌های ایرانی از وقوع انفجار در چندین استان از جمله لرستان و سمنان خبر دادند و اعلام کردند سامانه‌های پدافند هوایی در بخش‌هایی از تهران نیز فعال شده‌اند.

اندکی بعد، برخی کشورهای حاشیه خلیج از حملات منتسب به ایران خبر دادند. کویت اعلام کرد چند پهپاد ایرانی را رهگیری کرده و بحرین نیز با به صدا درآوردن آژیرهای خطر، نسبت به حمله هوایی هشدار داد.

 

تنگه هرمز؛ محور اصلی بحران

تنگه هرمز که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان به شمار می‌رود، بار دیگر به محور اصلی این رویارویی تبدیل شده است.

ایران پس از آغاز جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، این آبراه را مسدود کرده و ماه‌ها از آن به‌ عنوان اهرم فشار علیه رقبای خود استفاده کرده بود. هرچند پس از توافق اولیه میان تهران و واشینگتن در ماه ژوئن این مسیر برای مدت کوتاهی بازگشایی شد، اما ایران هفته گذشته اعلام کرد تا زمانی که «تجاوز آمریکا» ادامه داشته باشد، تنگه هرمز بار دیگر بسته خواهد ماند.

تلویزیون دولتی ایران نیز گزارش داد ارتش این کشور در پاسخ به آنچه «تجاوز دشمن» خواند، تأسیسات نظامی آمریکا در اردن را با پهپاد هدف قرار داده است.

پیش‌تر نیز ارتش آمریکا اعلام کرده بود یکی از هواپیماهایش به یک نفتکش خالی که قصد عبور از محاصره دریایی بنادر ایران را داشت، شلیک کرده و آن را از کار انداخته است.

 

رهگیری پهپادها بر فراز اربیل

در عراق، نیروهای اقلیم کوردستان اعلام کردند ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا هشت پهپاد بمب‌گذاری‌شده را بر فراز اربیل رهگیری و منهدم کرده است. خبرنگاران خبرگزاری فرانسه از شنیده شدن صدای چند انفجار و مشاهده دود در نزدیکی کنسولگری آمریکا در اربیل خبر دادند.

ساعاتی بعد، نخست‌وزیر عراق بدون اشاره به عامل حمله، نقض حریم هوایی اربیل و حمله پهپادی به این شهر را محکوم کرد.

 

مذاکرات در سایه تشدید درگیری‌ها

با وجود تشدید درگیری‌ها، روند میانجی‌گری میان تهران و واشینگتن به‌طور رسمی متوقف نشده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز هشدار داد: «هفته آینده اوضاع برای ایران واقعاً بد خواهد شد.» او همچنین تهدید کرد در صورت بازنگشتن تهران به میز مذاکره، زیرساخت‌هایی از جمله نیروگاه‌ها و پل‌ها هدف حملات آمریکا قرار خواهند گرفت.

در مقابل، محمدباقر قالیباف اعلام کرد هرگونه تفاهم تنها زمانی اعتبار دارد که مفاد آن اجرا شود. او گفت: «اگر ایران هیچ منفعتی از این تفاهم‌نامه نداشته باشد، دلیلی برای پایبندی به آن وجود ندارد.»

 

نگرانی از اختلال در بازار انرژی

در پی تشدید تنش‌ها، تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان در سطح پایینی قرار دارد. شرکت ردیابی دریایی کپلر اعلام کرد روز سه‌شنبه تنها ۲۱ شناور از این مسیر عبور کرده‌اند. هم‌زمان، قیمت جهانی نفت نیز با افزایش همراه شده و آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار کرده است.

 

نگرانی شهروندان از ادامه جنگ

هم‌زمان با گسترش درگیری‌ها، نگرانی در میان شهروندان دو سوی خلیج افزایش یافته است.

خدیجه، ۳۱ ساله و صنعتگر ساکن قصرشیرین، به خبرگزاری فرانسه گفت: «بچه‌های کوچک از صدای انفجار آن‌قدر می‌ترسند که تا صبح نمی‌خوابند. اگر جنگ شدیدتر شود، شاید سال‌ها طول بکشد تا دوباره بتوانیم زندگی عادی داشته باشیم.»

در کویت نیز مصطفی محمد، حسابدار ۳۹ ساله سودانی، گفت: «هر روز از خواب بیدار می‌شوم و از خودم می‌پرسم آیا اوضاع آرام‌تر می‌شود یا باز هم بدتر خواهد شد.»

 

آزادی یک شهروند آمریکایی

دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد یک شهروند آمریکایی که به گفته وکیلش «دنا کراری» نام دارد و از دسامبر ۲۰۲۴ در ایران بازداشت بود، این کشور را ترک کرده و در «وضعیت خوبی» قرار دارد.

ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث» از این اقدام به ‌عنوان «نشانه حسن نیت ایران» قدردانی کرد.

در همین حال، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران، اعلام کرد حملات جدید آمریکا از هفته گذشته تاکنون دست‌کم ۳۰ کشته در ایران بر جای گذاشته است.

ارتش ایران نیز از کشته شدن ۹ نفر از نیروهای خود در حملات روز چهارشنبه در جنوب‌شرق کشور خبر داد.

همچنین رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند در پی حملات هوایی آمریکا به منطقه اهواز، یک بیمارستان تخلیه و بیماران آن به مراکز درمانی دیگر منتقل شدند.

ای‌اف‌پی/ب.ن