ادامه‌ی بحران بی‌سابقه‌ی مهاجرت در مرزهای مغرب و اسپانیا

بحران مهاجرت در مرز‌های مغرب و اسپانیا ده‌ها کشته و هزاران بازداشتی برجای گذاشت

وزارت کشور مغرب و مقامات اسپانیا از تلاش بیش از ۶۰ هزار پناهجو برای ورود به شهرهای سبته و ملیلیه خبر دادند؛ تاکنون مرگ ۷۲ تن در این موج بزرگ مهاجرتی تأیید شده است.

موج بی‌سابقه‌ی مهاجرت دسته‌جمعی از خاک مغرب به سوی مناطق تحت حاکمیت اسپانیا در شمال آفریقا، به وقوع فاجعه‌ای انسانی منجر شد. بر اساس آخرین گزارش‌ها، از روز پنج‌شنبه تاکنون بیش از ۶۰ هزار نفر تلاش کرده‌اند از طریق مرزهای زمینی و دریایی وارد شهر سبته شوند که این واقعه یکی از بزرگ‌ترین جریان‌های مهاجرتی به مرزهای اتحادیه‌ی اروپا در قاره‌ی آفریقا محسوب می‌شود.

 

آمار جان‌باختگان و ابعاد بحران

میگل آنخل پرز، نماینده‌ی دولت اسپانیا در سبته اعلام کرد که شمار قربانیان این موج مهاجرتی به ۷۲ نفر رسیده است. این آمار پس از آن افزایش یافت که جسد ۵ پناهجوی دیگر در سواحل این شهر کشف شد. همچنین گزارش شده است که بیش از ۱۰۰۰ نفر دیگر به دلیل جراحات یا وضعیت وخیم جسمانی در مراکز درمانی تحت مراقبت قرار گرفته‌اند. 

در همین راستا، خوان خسوس ویواس، از مقامات محلی سبته اظهار داشت که در حال حاضر ۸۸ پیکر در سردخانه‌ی این شهر نگهداری می‌شوند که برخی از آن‌ها مربوط به تلاش‌های پیشین برای عبور از مرز است. وی همچنین اشاره کرد که نیروهای مغربی نیز تعدادی جسد را از آب بیرون کشیده‌اند، اما هنوز آمار رسمی دقیقی از سوی آن‌ها در این زمینه منتشر نشده است.

 

موضع رسمی دولت مغرب و علل وقوع بحران

سخنگوی وزارت کشور مغرب روز دوشنبه ۳ اوت ۲۰۲۶ (۱۳ مرداد ۱۴۰۵) در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که نزدیک به ۴۰ هزار نفر برای عبور از مرزهای سبته و ۱۱۳۵ نفر دیگر برای ورود به شهر ملیلیه تلاش کرده‌اند. در این بیانیه تأکید شده است که آمار مذکور بر اساس داده‌های دقیق سیستم‌های نظارتی استخراج شده و با آمارهای غیررسمی منتشر شده در برخی رسانه‌ها تفاوت دارد.

وزارت کشور مغرب مرگ ۱۱ نفر را در این حوادث به‌صورت رسمی تأیید و اعلام کرد ۱۰ نفر دیگر نیز بر اثر سقوط از قایق‌ها غرق شده‌اند. مقامات مغرب بر این باورند که این بحران ناشی از ترکیبی از عوامل از جمله "سوءاستفاده از فضای دیجیتال، انتشار اطلاعات گمراه‌کننده، فعالیت باندهای قاچاق انسان و درک نادرست از رویه‌های قانونی" است که ورود به اروپا را برای پناهجویان آسان جلوه داده‌اند.

هجوم مهاجران مغربی به سوی اسپانیا

 

تدابیر امنیتی و واکنش‌های بین‌المللی

دولت اسپانیا برای کنترل اوضاع، نیروهای ارتش و پلیس را در منطقه تقویت کرده و یک مانع آبی ۵۰۰ متری در سواحل ایجاد کرده است. مقامات اسپانیایی اعلام کردند که طی ۴۸ ساعت گذشته، حدود ۴۸ هزار نفر را به مغرب بازگردانده‌اند. همچنین تأکید شده است افرادی که به‌صورت غیرقانونی وارد سبته شده‌اند، حق ورود به خاک اصلی اسپانیا یا دیگر کشورهای منطقه‌ی شینگن را نخواهند داشت.

در سطح بین‌المللی، این بحران واکنش تند کشورهای اروپایی را به‌دنبال داشته است. ۲۲ دولت اروپایی خواستار حفاظت شدیدتر از مرزهای خارجی شده‌اند و دولت ایتالیا نیز در واکنش به این وضعیت، توافق‌نامه‌ی شینگن با اسپانیا را به مدت یک ماه به حالت تعلیق درآورده است.

 

پیامدهای انسانی و اجتماعی

این فاجعه با واکنش‌های احساسی ساکنان منطقه نیز همراه بوده است. کریمه ابیناز، شهروند فرانسوی ساکن سبته، با ابراز تأسف از وضعیت پیش‌آمده گفت: "بسیار دردناک است که شاهد مرگ جوانان در دریا باشیم. این بی‌عدالتی محض است که در سال ۲۰۲۶، زنی همراه با نوزاد دوماهه‌ی خود به دریا بزند و جانش را از دست بدهد؛ ما باید حقوق خود را در کشورهایمان مطالبه کنیم، نه اینکه در دریا غرق شویم."

در حال حاضر، دادستانی مغرب تحقیقات گسترده‌ای را برای شناسایی عوامل سازمان‌دهنده‌ی این حرکت دسته‌جمعی آغاز کرده است و هماهنگی‌ها میان مقامات مغرب و اسپانیا برای شناسایی هویت قربانیان و بازگرداندن اجساد ادامه دارد. هرچند مقامات اعلام کرده‌اند که وضعیت به سمت آرامش نسبی می‌رود، اما بازگشت به شرایط عادی نیازمند زمان و همکاری‌های راهبردی بیشتر میان دو کشور است.