حشد شعبی اتهام کتمان هشدارهای امنیتی توسط فالح فیاض را رد کرد

هیئت حشد شعبی عراق روز یکشنبه ۹ اوت ۲۰۲۶ (۱۸ مرداد ۱۴۰۵) با انتشار بیانیه‌ای، اتهام‌های مطرح‌شده علیه فالح فیاض، رئیس این نهاد، مبنی بر اطلاع قبلی از حملات هوایی مشترک آمریکا و عربستان و خودداری از هشدار به یگان‌های نظامی را به‌شدت رد کرد. این نهاد در عین حال اعلام کرد که تحقیقاتی را درباره‌ی رعایت‌نشدن تدابیر حفاظتی در گردان چهارم تیپ ۳۰ آغاز کرده است؛ یگانی که بیشترین شمار تلفات را در حملات اخیر متحمل شد.

در بیانیه‌ی رسمی حشد شعبی تأکید شده است که ادعای اطلاع فالح فیاض از زمان و مکان دقیق حملات و انتقال‌ندادن این اطلاعات به نیروهای میدانی "فاقد هرگونه سند و مدرک" است. این واکنش پس از آن صورت گرفت که شماری از چهره‌های سیاسی، از جمله یکی از اعضای دفتر سیاسی جنبش "صادقون" (شاخه‌ی سیاسی عصائب اهل حق)، مدیریت حشد شعبی را به کوتاهی در حفاظت از جان نیروهای خود متهم کردند.

پیش‌تر احمد عدنان، عضو دفتر سیاسی صادقون، در تاریخ ۴ اوت ۲۰۲۶ (۱۳ مرداد ۱۴۰۵) طی یک گفت‌وگوی تلویزیونی مدعی شده بود که تام باراک، فرستاده‌ی آمریکا، حدود ۳ ساعت پیش از آغاز عملیات، علی فالح زیدی، نخست‌وزیر عراق، را از تصمیم قطعی برای حمله آگاه کرده بود. به گفته‌ی او، باراک حتی مناطقی نظیر موصل، بصره، مدائن و کربلا را به عنوان اهداف احتمالی مشخص کرده بود.

اتهام عدم صدور دستور تخلیه‌ی مقرها

احمد عدنان در اظهارات خود مدعی شد که نخست‌وزیر عراق این اطلاعات را همراه با توصیه‌ی اتخاذ تدابیر فوری به فالح فیاض منتقل کرده، اما دستور تخلیه‌ی مقرهای مورد تهدید صادر نشده است. وی عبدالأمیر شمری، مدیر دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، را شاهد این تماس معرفی کرد و از تلاش‌های پارلمانی برای احضار و بازخواست رئیس هیئت حشد شعبی خبر داد. با این حال، تاکنون هیچ گزارش رسمی یا سند مستقلی برای تأیید جزئیات این ادعا منتشر نشده است.

در مقابل، هیئت حشد شعبی اعلام کرد که از زمان آغاز دور تازه‌ی تنش‌های منطقه‌ای، تمامی نیروهای این تشکیلات در حالت آماده‌باش کامل بوده‌اند. بر اساس این بیانیه، ۲ روز پیش از وقوع حملات، به تمام یگان‌ها دستور داده شده بود تا بالاترین سطح هوشیاری و تدابیر احتیاطی را رعایت کنند. این نهاد تأکید کرد که اجرای این هشدارهای امنیتی در بیشتر مقرها، مانع از افزایش تلفات جانی و خسارت‌های مادی شده است.

بررسی کوتاهی‌های حفاظتی در دشت نینوا

بخش دیگری از بیانیه‌ی حشد شعبی به بررسی عملکرد گردان چهارم تیپ ۳۰ اختصاص داشت. این نهاد اعلام کرد که مسئولان این گردان تمامی دستورالعمل‌های حفاظتی ابلاغ‌شده را اجرا نکرده‌اند و همین کوتاهی عامل اصلی ثبت بیشترین آمار قربانیان در این یگان بوده است. ریاست هیئت حشد شعبی دستور داده است تا سهم هر یک از فرماندهان و مسئولان محلی در این کوتاهی احتمالی مشخص شود.

حملات هوایی مذکور در بامداد ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ (۷ مرداد ۱۴۰۵) مقرهای حشد شعبی را در استان‌های مختلف از جمله بغداد، واسط، نینوا، بصره، کرکوک، کربلا و دیاله هدف قرار داد. در آمار اولیه، ۲۰ کشته و ۳۲ زخمی گزارش شد که نیمی از این تلفات مربوط به دشت نینوا و مقر گردان چهارم تیپ ۳۰ بود.

واکنش‌های بین‌المللی و موضع دولت عراق

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با تأیید این حملات اعلام کرد که نیروهای آمریکایی و سعودی در یک عملیات هماهنگ، مراکز تسلیحاتی و لجستیکی گروه‌های همسو با ایران را هدف قرار داده‌اند. سنتکام مدعی شد این گروه‌ها در حملات پهپادی علیه زیرساخت‌های انرژی عربستان نقش داشته‌اند.

در همین حال، دولت عراق این عملیات را نقض آشکار حاکمیت ملی توصیف کرد و دفتر نخست‌وزیری هرگونه هماهنگی مستقیم با واشنگتن برای انجام این حملات را رد کرد. با این حال، اختلافات بر سر میزان اطلاع مقامات امنیتی از هشدار پیش از حمله، همچنان در فضای سیاسی عراق ادامه دارد. حشد شعبی در پایان بیانیه‌ی خود، منتقدان را به بهره‌برداری سیاسی از خون سربازان متهم کرد و بر حق خود برای پیگیری قضایی انتشاردهندگان اطلاعات نادرست تأکید ورزید.