ابطال گستردهی حق پناهندگی هزاران شهروند سوری در آلمان
در پی تحولات سیاسی دمشق، دولت آلمان روند بررسی مجدد پروندهی پناهجویان را تسریع کرده و در نیمهی نخست سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) حق پناهندگی بیش از ۲۳ درصد از پروندههای بازبینیشده را لغو کرده است.
دولت آلمان کارزار گستردهای را برای بررسی مجدد پروندههای پناهجویان سوری آغاز کرده است. بر اساس آمارهای رسمی، در نیمهی نخست سال ۲۰۲۶ (نیمهی نخست سال ۱۴۰۵)، حق پناهندگی بیش از ۲۳ درصد از افرادی که پروندهی آنها مورد بازبینی قرار گرفته، لغو شده است. این اقدام پس از دگرگونیهای سیاسی در سوریه و سقوط رژیم بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳) صورت میگیرد که تأثیری اساسی بر تصمیمگیریهای ادارهی مهاجرت و پناهندگی آلمان بر جای گذاشته است.
پاسخ دولت فدرال آلمان به پرسش فراکسیون "چپ" در پارلمان این کشور نشان میدهد که در شش ماههی نخست سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵)، پروندهی ۸،۳۲۰ پناهجو بازبینی شده که از این میان، حق پناهندگی یا دیگر اشکال حمایت قانونی ۲۳.۲ درصد از آنها باطل شده است. این در حالی است که این نرخ در سالهای گذشته بسیار پایینتر بود؛ چنانکه در سال ۲۰۲۵ (۱۴۰۴) تنها ۳.۷ درصد و در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) فقط ۳.۱ درصد از پروندهها با لغو حمایت مواجه شده بودند.
سقوط رژیم اسد در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳)، باب گفتوگوها و مناقشات تندی را میان جریانهای سیاسی آلمان گشوده است. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، پیشنهاد کرده است که نزدیک به ۸۰ درصد از سوریهای مقیم این کشور میتوانند ظرف سه سال آینده به کشورشان بازگردند. با این حال، این پیشنهاد با انتقادات شدیدی روبرو شده است؛ بهویژه آنکه بخش قابلتوجهی از شهروندان سوری در بخشهای حساس و راهبردی نظیر بهداشت و درمان، مراقبت و بازرگانی مشغول به کار هستند و بازار کار آلمان به تخصص آنها نیاز دارد.
بر اساس دادههای آماری، تا پایان سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) حدود ۹۷۳،۰۰۰ شهروند سوری در آلمان سکونت داشتند که نزدیک به ۷۰۰ هزار نفر از آنها دارای حق پناهندگی یا حفاظت موقت بودند. از این تعداد، بیش از ۲۰۰،۰۰۰ نفر تابعیت آلمانی دریافت کرده و ۷۰ هزار نفر نیز دارای اقامت دائم هستند. همچنین افرادی که حق پناهندگیشان لغو میشود، همچنان این فرصت را دارند که از طریق اشتغال، مجوز اقامت کاری کسب کنند؛ زیرا فرآیند بازگرداندن اجباری به داخل سوریه بهدلیل نبود هماهنگیهای لازم با مقامهای دمشق بسیار کُند پیش میرود.
شمار درخواستهای جدید پناهندگی از سوی شهروندان سوری با کاهشی محسوس همراه بوده است؛ بهگونهای که در نیمهی نخست امسال تنها ۵،۰۰۰ درخواست جدید به ثبت رسیده، در حالی که از سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) تاکنون در مجموع ۹۷۸،۷۶۱ درخواست ثبت شده بود. همزمان، نرخ رد درخواستهای جدید به ۶۸.۶ درصد افزایش یافته است.
در همین راستا، کلارا بونگر، کارشناس و نمایندهی فراکسیون "چپ"، نسبت به بازگرداندن اجباری پناهجویان هشدار داده و تأکید کرده است که شرایط امنیتی سوریه هنوز پایدار نیست و باید حمایتهای قانونی مداوم از افرادی که سالها در آلمان زندگی کرده و با جامعهی این کشور ادغام شدهاند، ادامه یابد.