تناقض میان ادعای واشنگتن و رصدهای ماهواره‌ای در هرمز

عبور مخفیانه نفتکش‌ها از هرمز با اسکورت نظامی آمریکا

وزیر انرژی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که با پشتیبانی و محافظت نیروهای دریایی این کشور، بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت و فراورده‌های نفتی از طریق تنگه هرمز به بازارهای جهانی صادر شده است. این در حالی است که گزارش‌های رسانه‌ای از عبور کاروانی ۴۰ فروندی از نفتکش‌ها خبر می‌دهند، اما داده‌های بین‌المللی رصد کشتیرانی و ماهواره‌ها درباره حجم واقعی این محموله‌ها ابراز تردید کرده‌اند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا روز شنبه ۲۲ اوت ۲۰۲۶، در پیامی رسمی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که جریان نفت در تنگه هرمز ادامه دارد. به گفته رایت، روز سه‌شنبه گذشتە ارتش آمریکا در صادرات بیش از ۱۵ میلیون بشکه نفت و فراورده‌های نفتی از طریق تنگه هرمز نقش داشته که با احتساب خطوط لوله، مجموع نفت صادراتی منطقه به حدود ۲۰ میلیون بشکه رسیده است.

رایت همچنین اشاره کرد که میانگین روزانه نفت صادراتی از این تنگه طی هفت روز گذشته بالای ۸ میلیون بشکه در روز بوده و تأکید کرد: به لطف نیروی دریایی آمریکا، نفت همچنان در تنگه هرمز جریان دارد.

در همین حال، پایگاه آمریکایی "اکسیوس" به نقل از سه مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که شب جمعه یک کاروان بزرگ متشکل از ۴۰ نفتکش، تحت محافظت نیروی دریایی آمریکا از تنگه هرمز عبور کرده و حدود ۱۶ میلیون بشکه نفت خام را منتقل کرده‌اند.

در تقابل با روایت مقام‌های آمریکایی، داده‌های منابع باز بین‌المللی و آژانس‌های نظارت بر کشتیرانی تصویر کاملاً متفاوتی ارائه می‌دهند. بر اساس آمارهای شرکت داده‌های انرژی "کپلر"، روز پنج‌شنبه تنها ۷ نفتکش قابل‌شناسایی در منطقه ثبت شده است. منتقدان و کارشناسان کشتیرانی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرده‌اند که روز جمعه هیچ‌گونه حرکت نفتکشی از غرب به شرق و هیچ‌گونه صادرات نفتی از طریق این تنگه مشاهده نشده است.

گزارش اکسیوس می‌افزاید که انتقال ۱۶ میلیون بشکه نفت در یک شب، نیازمند ده‌ها نفتکش غول‌پیکر است که این امر با تعداد اندک نفتکش‌های رؤیت‌شده در آن بازه زمانی همخوانی ندارد.

در پاسخ به این تردیدها، مقامات آمریکایی توضیح می‌دهند که کاروان‌های نفتکش شبانه و با رعایت پروتکل‌های امنیتی سخت‌گیرانه از تنگه هرمز عبور می‌کنند و در آن زمان تمامی سیستم‌های ردیابی و نظارت کشتیرانی خود را خاموش می‌کنند؛ روشی که به "عبور تاریک" معروف است تا از حملات و تهدیدهای امنیتی در امان بمانند. با وجود اینکه عبور تاریک یک رویه شناخته‌شده نظامی و امنیتی است، اما تاکنون هیچ منبع مستقل و بی‌طرفی نتوانسته از نظر عددی حجم عظیم صادرات نفت ادعایی توسط واشنگتن را تأیید کند.

پیش‌تر در روز چهارشنبه ۱۹ اوت، وب‌سایت اکسیوس با استناد به سخنان مقامات ارشد نظامی واشنگتن، جزئیات عملیات محرمانه در تنگه هرمز را افشا کرده و اشاره کرده بود که نیروهای آمریکایی یک مسیر امن کشتیرانی در کانال جنوبی تنگه هرمز و در امتداد سواحل عمان ایجاد کرده‌اند. همچنین ذکر شده بود که شبانه بین ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از این مسیر تردد کرده و روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت (نیمی از سطح پیش از جنگ) را جابه‌جا می‌کنند که این امر به شکل چشمگیری بحران تأمین انرژی در بازارهای جهانی را کاهش داده است.

مقام‌های آمریکایی فاش کرده بودند که این روند با هماهنگی کامل نیروهای آمریکایی با کشورهای حوزه خلیج انجام می‌شود و جنگنده‌های نیروی هوایی آمریکا به‌طور مداوم بر فراز این تنگه گشت‌زنی می‌کنند تا از نفتکش‌ها در برابر حملات موشک‌های کروز و پهپادهای ایران محافظت کنند. همچنین اشاره شده بود که حملات هوایی اخیر ارتش آمریکا، سیستم‌های نظارتی و راداری دریایی ایران را مختل کرده است، به‌طوری‌که تهران در حال حاضر توان بسیار محدودی برای رصد و نظارت بر تردد کشتی‌ها در این مسیر امن دارد.