تشدید درگیریهای ایران و آمریکا؛ تبادل آتش موشکی در منطقه و نبرد بر سر تنگهی هرمز
در پی حملهی هوایی آمریکا به جزیرهی لارک و هدف قرار گرفتن مواضع موشکی، ایران پایگاههای واشنگتن در اردن و امارات را هدف حملات ترکیبی قرار داد؛ همزمان رهبران آمریکا و اسرائیل بر تضعیف شدید توان نظامی و هستهای تهران تأکید کردند.
به دنبال حملهی ارتش ایالات متحده به مواضع نظامی در جزیرهی لارک، دامنهی درگیریها میان ایران، آمریکا و اسرائیل به شکل چشمگیری گسترش یافت. ایران در واکنش به این حمله، پایگاههای نظامی آمریکا در اردن و امارات متحدهی عربی را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد. همزمان، تنشهای دریایی در تنگهی هرمز با انفجار مین و محاصرهی دریایی شدت گرفته و مقامات واشنگتن و تلآویو هشدارهای تندی دربارهی برنامهی هستهای تهران صادر کردهاند.
حملهی آمریکا به جزیرهی لارک و حادثهی دریایی در تنگهی هرمز
روز دوشنبه ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵)، فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که در یک حملهی هوایی، دو سکوی پرتاب موشک ایران را در جزیرهی لارک واقع در خلیج فارس منهدم کرده است. مقامات آمریکایی تصریح کردند این اقدام پس از آن صورت گرفت که نیروهای وابسته به سپاه پاسداران در حال آمادهسازی برای شلیک موشکهای حامل مینهای دریایی به درون تنگهی هرمز با هدف مسدودسازی مسیر کشتیرانی بینالمللی مشاهده شدند. تیم هاوکینز، کاپیتان نیروی دریایی آمریکا، با اشاره به اینکه نیروهای این کشور وضعیت را به دقت زیر نظر دارند، این عملیات را نخستین حملهی مستقیم واشنگتن به اهداف ایرانی از پایان ژوئیه دانست. سنتکام ادعای تجاوزکارانه بودن این حمله را رد و تأکید کرد اقدام یادشده تنها با هدف تأمین امنیت دریانوردی غیرنظامی و بازرگانی جهانی انجام گرفته است.
در مقابل، حسین محبی، مسئول روابط عمومی و سخنگوی سپاه پاسداران، ضمن تأیید وقوع حمله و هشدار دربارهی پیامدهای اقتصادی و نظامی آن برای واشنگتن، اعلام کرد دولت ترامپ دچار یک "اشتباه راهبردی و مرگبار" شده است. خبرگزاریهای تسنیم و فارس نیز از شنیده شدن صدای انفجار و حملهی پهپادی به جزیرهی لارک در استان هرمزگان خبر داده و گزارشهای اولیهای از کشته شدن دو نفر و زخمی شدن دو تن دیگر منتشر کردند.
همزمان با این تحولات، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد یک نفتکش به دلیل تلاش برای عبور از یک مسیر غیرقانونی در جنوب تنگهی هرمز با دو مین دریایی برخورد کرده و دچار آتشسوزی شده است. نیروی دریایی سپاه پاسداران با هشدار جدی به شرکتهای کشتیرانی اعلام کرد هر شناوری که از دستورالعملهای امنیتی سرپیچی کند با سرنوشتی مشابه مواجه خواهد شد.
پاسخ موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای آمریکا در اردن و امارات
در واکنش به رویدادهای جزیرهی لارک، روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهی شمارهی ۲ خود از اجرای عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی با نام "یا محمد بن عبدالله (ص)" خبر داد. بر اساس این بیانیه، زیرساختهای فنی و آشیانهی جنگندههای آمریکایی در پایگاههای هوایی ملک حسین و ازرق در خاک اردن هدف موشکهای بالستیک قرار گرفتند. همچنین ارتش ایران و وزارت امور خارجهی این کشور با انتشار بیانیههایی از هدف قرار دادن پایگاه هوایی منهاد در امارات متحدهی عربی خبر داده و تأکید کردند پایگاههای هدفقرارگرفته در اردن به عنوان مبدأ حملات به خاک ایران استفاده شده بودند.
به گزارش خبرگزاری رویترز و رسانههای محلی، شلیک این موشکها از ۳۲ شهر مختلف ایران از جمله استان کرمانشاه صورت گرفت و صدای انفجارهایی نیز در شهر سیریک در جنوب ایران و بخشهایی از خاک اردن شنیده شد. وزارت امور خارجهی ایران ضمن متهم کردن آمریکا و اسرائیل به ایجاد ناامنی در مسیرهای دریایی، اعلام کرد نیروهای مسلح ایران به هرگونه اقدام نظامی پاسخی قاطع خواهند داد.
در سوی دیگر، یک مقام آمریکایی در گفتگو با شبکهی "فاکس نیوز" اظهار داشت که سامانههای پدافند هوایی آمریکا موفق به رهگیری و انهدام موشکهای شلیکشده به پایگاههای این کشور در اردن شدهاند و این حملات هیچگونه خسارت عمدهای بر جای نگذاشته است.
تشدید محاصرهی دریایی و ناکامی آتشبسها
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد از زمان برقراری مجدد محاصره علیه بنادر ایران در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۲ تیر ۱۴۰۵) تا ۳۰ اوت (۹ شهریور)، مسیر حرکت ۸۳ کشتی تجاری را تغییر داده، ۳ فروند کشتی را از کار انداخته و ۲ کشتی دیگر را برای بازرسی و اطمینان از پایبندی به دستورالعملهای واشنگتن مورد تفتیش قرار داده است.
این اقدامات با هدف جلوگیری از فروش نفت ایران و قطع منابع درآمد ارزی تهران صورت میگیرد. پیش از این، دو کشور در ماههای آوریل و ژوئن ۲۰۲۶ (فروردین و خرداد ۱۴۰۵) دو بار بر سر بازگرداندن آزادی دریانوردی در تنگهی هرمز به توافق آتشبس دست یافته بودند، اما هر دو توافق به سرعت نقض شد و درگیری ششماهه میان طرفین ادامه یافت.
مواضع تند ترامپ و نتانیاهو پیرامون توان نظامی و هستهای ایران
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبهای با شبکهی فاکس نیوز اعلام کرد هیچ دلیلی برای متوقف نکردن تلاشهای هستهای ایران وجود ندارد و مدعی شد: "اگر ایرانیها سلاح هستهای داشتند، بدون تردید از آن استفاده میکردند." ترامپ با بیان اینکه فشارهای مالی و محاصرهی بنادر باعث تضعیف شدید ایران شده است، ادعا کرد نیروهای دریایی، هوایی، سامانههای پدافندی و ساختار فرماندهی ایران آسیبهای جبرانناپذیری دیدهاند. ترامپ همچنین با انتشار ویدئویی مبتنی بر هوش مصنوعی در شبکهی اجتماعی تروث سوشیال، جزیرهی خارگ را کاملاً ویرانشده توصیف کرد؛ این در حالی است که وی پیشتر تهدید به اعزام نیروی زمینی به خارگ و هدف قرار دادن تأسیسات زیرزمینی هستهای موسوم به "کوههای کلنگ" (Pickaxe Mountain) کرده بود.
همزمان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با تأکید بر اینکه ایران اکنون در ضعیفترین موقعیت تاریخی خود قرار دارد، مدعی شد تا زمانی که در رأس قدرت باشد اجازهی دستیابی تهران به سلاح هستهای را نخواهد داد. پیش از این سخنان، الی کوهن، وزیر انرژی اسرائیل، به روزنامهی "یدیعوت احرونوت" گفت حتی در صورت توافق تهران با واشنگتن، اگر ایران خطایی مرتکب شود یا برنامههای موشکی و هستهای خود را از سر بگیرد، اسرائیل حمله خواهد کرد. کوهن همچنین از برنامهریزی مشترک با واشنگتن برای ایجاد کریدورهای جایگزین انتقال انرژی به دور از تنگهی هرمز و تنگهی بابالمندب خبر داد.
بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا در مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت-خرداد ۱۴۰۵)، زمان گریز هستهای ایران برای تولید مواد شکافتپذیر لازم جهت ساخت بمب به دلیل حملات مشترک ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد-تیر ۱۴۰۴) به سه مرکز غنیسازی و کشته شدن دانشمندان هستهای، از شش ماه به حدود یک سال افزایش یافته است؛ ادعاهایی که مقامات تهران همواره آن را رد کرده و بر صلحآمیز بودن برنامهی هستهای خود تأکید دارند.