آژانس اتمی: نمیتوانیم وضعیت ذخایر اورانیوم ایران را تأیید کنیم
اربیل (کوردستان۲۴)- آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اعلام کرد که همچنان نمیتواند محل و وضعیت بخش مهمی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، از جمله اورانیوم غنیشده تا سطوح نزدیک به درجه تسلیحاتی، را تأیید کند؛ موضوعی که به گفته این نهاد، به یک نگرانی جدی از منظر اشاعه سلاحهای هستهای تبدیل شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در یک گزارش محدود ۱۱ صفحهای که امروز پنجشنبه ۳ سپتامبر برای کشورهای عضو ارسال شد، اعلام کرد نبود اطلاعات کافی درباره مواد هستهای ایران و دسترسی نداشتن بازرسان به تأسیسات برای راستیآزمایی وضعیت این مواد، همچنان یک نگرانی در زمینه اشاعه هستهای است.
گروسی در این گزارش نوشت: «فقدان اطلاعات آژانس در مورد این مواد هستهای و دسترسی به تأسیسات برای تأیید آن، یک نگرانی در مورد گسترش سلاحهای هستهای است.»
او از ایران خواست اجازه دهد بازرسان آژانس «با نهایت فوریت» به فعالیتهای خود بازگردند و بار دیگر بر ضرورت حلوفصل مسالمتآمیز مناقشه میان ایران و آمریکا تأکید کرد.
این گزارش پس از سفر گروسی به واشینگتن و همزمان با آغاز موج جدید حملات آمریکا علیه اهدافی در ایران منتشر شده است؛ حملاتی که تنشها میان واشینگتن و تهران را بیش از پیش افزایش داده است.
وضعیت نامشخص ذخایر اورانیوم ایران
آژانس در گزارش خود اعلام کرده است که در بازگرداندن توانایی لازم برای راستیآزمایی ذخایر هستهای ایران پیشرفتی حاصل نشده است. بازرسان این نهاد همچنان به سایتهای هستهای ایران که در ژوئن ۲۰۲۵ هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفتند، بازنگشتهاند.
پیش از این حملات، آژانس برآورد کرده بود که ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشته است؛ سطحی از غنیسازی که به مراتب بالاتر از سطح معمول مورد استفاده برای سوخت هستهای غیرنظامی است و فاصله چندانی با غنای حدود ۹۰ درصدی مورد استفاده در سلاحهای هستهای ندارد.
بر اساس معیارهای آژانس، این میزان اورانیوم در صورت غنیسازی بیشتر میتواند برای تولید مواد لازم جهت ساخت ۱۰ سلاح هستهای کافی باشد. ایران همچنین مقادیری اورانیوم با سطوح پایینتر غنیسازی در اختیار داشته است.
بلومبرگ با استناد به گزارش قبلی آژانس اعلام کرده بود که ایران پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵، حدود ۸۵۹۹.۶ کیلوگرم اورانیوم با غنای پایین و بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالاتر در اختیار داشته است.
با این حال، میزان دقیق مواد هستهای که اکنون در اختیار ایران قرار دارد، مشخص نیست.
در گزارش آژانس آمده است: «بیش از یک سال است که آژانس اطلاعات خود را در رابطه با موجودیهای اعلامشده قبلی LEU (اورانیوم با غنای پایین) و HEU (اورانیوم با غنای بالا)، از جمله اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد U-235 در تأسیسات هستهای اعلامشده که تحت تأثیر حملات ژوئن ۲۰۲۵ قرار گرفتهاند، از دست داده است.»
آژانس بار دیگر تأکید کرده است که فقدان اطلاعات و دسترسی به این تأسیسات، به دلیل نگرانیهای مربوط به اشاعه سلاحهای هستهای، باید در سریعترین زمان ممکن برطرف شود.
کاهش بازرسیها و احتمال بازدید از بوشهر
بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران طی سال گذشته و پس از اعمال محدودیتهای جدید از سوی تهران، بیش از نصف کاهش یافته است. این محدودیتها پس از درگیری ۱۲ روزهای اعمال شد که طی آن اسرائیل و آمریکا تأسیسات هستهای ایران را هدف قرار دادند.
بر اساس گزارش جدید آژانس، انتظار میرود بازرسان این نهاد در اواسط سپتامبر اجازه بازدید از نیروگاه هستهای بوشهر را دریافت کنند.
افزایش ابهام در میانه جنگ
ابهام درباره وضعیت برنامه هستهای ایران در حالی افزایش یافته است که جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه و با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران وارد مرحلهای جدید شده است.
واشینگتن و تهران پس از آن ماهها درگیر جنگ و تلاشهای دیپلماتیک برای مذاکره بودند و سرانجام در ماه ژوئن به یک تفاهم اولیه دست یافتند.
هدف از این تفاهم، فراهم کردن زمینه برای بازگشت بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای ایران و آغاز دور جدیدی از مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران بود؛ اما این توافق بهسرعت از هم پاشید.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها تأکید کرده است که اقدام نظامی برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، ضروری است.
ایران نیز همواره تلاش برای ساخت سلاح هستهای را رد کرده است، اما به گفته آژانس، هنوز به طور رضایتبخشی توضیح نداده است که چرا اقدام به غنیسازی اورانیوم تا سطح ۶۰ درصد کرده است.
آخرین گزارش آژانس پیش از نشست هفته آینده هیئت مدیره این نهاد در وین منتشر شده است؛ نشستی که انتظار میرود اعضای آژانس در آن، قطعنامه جدیدی برای انتقاد از ایران را بررسی کنند.
ب.ن