سفر فرستادگان ترامپ به مسکو و کییف با هدف پایان دادن به جنگ اوکراین
استیو ویتکاف و جرد کوشنر حامل طرحی برای پایان دادن به درگیریها وارد مسکو شدند
فرستادگان ویژهی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحدهی آمریکا، روز شنبه برای انجام گفتوگوهایی با هدف احیای مذاکرات صلح و پایان دادن به جنگ اوکراین وارد مسکو شدند. بر اساس برنامهریزیها، استیو ویتکاف و جرد کوشنر پیش از سفر به کییف، با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه دیدار و گفتوگو خواهند کرد.
این سفر نشاندهندهی آغاز دور تازهای از تلاشهای دیپلماتیک پس از توقف مذاکرات با میانجیگری واشنگتن در اواسط ماه فوریه است؛ مذاکراتی که با معطوف شدن تمرکز واشنگتن به جنگ با ایران، دچار وقفه شده بود. به گزارش باراک راوید، خبرنگار پایگاه خبری اکسیوس، ترامپ روز جمعه اعلام کرد که ویتکاف و کوشنر حامل "طرحی برای پایان دادن به جنگ" هستند. این دو فرستاده روز پنجشنبه نیز در کاخ سفید با ترامپ دیدار کرده بودند تا پیش از عزیمت به روسیه، دربارهی ابعاد این مأموریت رایزنی کنند.
بر اساس این گزارش، فرستادگان ترامپ قرار است روز یکشنبه عازم کییف شوند تا با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین دیدار کرده و او را در جریان نتایج گفتوگوهای مسکو قرار دهند. اکسیوس گزارش داد که سفر به پایتخت اوکراین ماهها میان مقامات آمریکایی و اوکراینی مورد بحث بوده و طی روزهای اخیر پس از بازبینیهای مکرر نهایی شده است.
دیپلماسی در سایهی تردیدهای عمیق
این مأموریت دیپلماتیک ۱۰ روز پس از سفر جان رتکلیف، مدیر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به مسکو و دیدار وی با مقامات ارشد اطلاعاتی و امنیتی روسیه صورت میگیرد. به گزارش اکسیوس، رتکلیف در پی ارزیابی این مسئله بوده که آیا رهبری امنیتی روسیه میتواند پوتین را به سمت رویکردی دیپلماتیک برای پایان مناقشه سوق دهد یا خیر. اگرچه ویتکاف و کوشنر طی ماههای گذشته گفتوگوهای جداگانهای با نمایندگان روسیه و اوکراین داشتهاند، اما این تماسها پیشرفت ملموسی به همراه نداشته است.
در همین حال، مقامات اوکراینی نسبت به اهداف واقعی مسکو ابراز تردید میکنند. به گزارش راوید، ارزیابیهای اطلاعاتی کییف نشاندهندهی آمادگی روسیه برای تشدید احتمالی درگیریها است. پاولو پالیسا، معاون دفتر ریاستجمهوری اوکراین اعلام کرد که پوتین دستور آمادهسازی چندین سناریوی تهاجمی در شمال اوکراین از جمله مناطقی در اطراف کییف و چرنیهیو را صادر کرده است. از سوی دیگر، مسکو پیشتر پیشنهادهای دولت ترامپ برای برگزاری نشست سهجانبه میان ترامپ، پوتین و زلنسکی را رد کرده بود.
سامیا کولاب، خبرنگار آسوشیتدپرس گزارش داد که این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی دنبال میشود که نبردهای سنگین در جریان است و خطوط مقدم در شرق و جنوب اوکراین همچنان در بنبست نظامی به سر میبرند.
تأثیر حملات روسیه بر مأموریت دیپلماتیک
همزمان با آغاز این تلاشهای دیپلماتیک، حملات جدید روسیه به مواضع اوکراین بر فضای این سفر سایه افکنده است. به گزارش خبرگزاری فرانسه، حملات روز شنبهی روسیه اهداف غیرنظامی از جمله دو فرودگاه کییف را درست پیش از ورود فرستادگان آمریکایی هدف قرار داد.
ولودیمیر زلنسکی در واکنش به این اقدام در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: "واضح است که این حملات روسیه به فرودگاهها در واکنش به مذاکرات و آمادگیها برای امکان استفادهی طرف آمریکایی از هواپیما جهت سفر به اوکراین انجام شده است." وی همچنین تأکید کرد که اوکراین "هیچ تهدیدی برای روند دیپلماسی ایجاد نخواهد کرد."
از سوی دیگر، بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، حملهی پهپادی روسیه به ساختمان مرکزی سرویس امنیت اوکراین (SBU) در مرکز کییف منجر به زخمی شدن ۱۲ نفر شد. زلنسکی اعلام کرد که هدف مستقیم این پهپاد، دفتر ریاست سرویس امنیت اوکراین بوده است. اندری سیبیها، وزیر امور خارجهی اوکراین این اقدام را "تشدید بزرگ تنشها" در بحبوحهی شتاب گرفتن فعالیتهای دیپلماتیک توصیف کرد. حملات روسیه در منطقهی اودسا نیز ۱ کشته و دستکم ۵ زخمی برجای گذاشت و در دنیپرو نیز دو مأمور پلیس جان باختند.
زلنسکی ضمن اعلام خودداری اوکراین از انجام حملات هوایی در جریان این مأموریت دیپلماتیک، از روسیه خواست برای تضمین امنیت سفر فرستادگان، اقدامی متقابل انجام دهد. همزمان، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین بدون تأیید علنی این سفر اعلام کرد که در صورت انجام هرگونه دیدار، مسکو آن را اطلاعرسانی خواهد کرد.
نتیجهی گفتوگوهای مسکو نشان خواهد داد که آیا پوتین حاضر به پذیرش طرح پیشنهادی واشنگتن است و آیا فرستادگان آمریکا میتوانند شکاف میان دو طرف را کاهش دهند یا خیر؛ پاسخی که در جریان دیدار روز یکشنبه با زلنسکی مشخص خواهد کرد که آیا پایهای برای آغاز مذاکرات جدی شکل گرفته یا مواضع دو طرف همچنان دستنیافتنی است.