توافق سهجانبهی آمریکا، دانمارک و گرینلند برای توسعهی همکاریهای امنیتی
واشنگتن با کپنهاگ و دولت خودگردان گرینلند بر سر چارچوبی جدید جهت گسترش حضور نظامی و نظارت دفاعی در قطب شمال به تفاهم رسید، در حالی که حاکمیت این جزیرهی راهبردی تحت کنترل پادشاهی دانمارک باقی میماند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۷ شهریور ۱۴۰۵) اعلام کرد ایالات متحده، پادشاهی دانمارک و دولت خودگردان گرینلند بر سر چارچوب تازهای برای گسترش اختیارات امنیتی و حضور نظامیواشنگتن در این جزیرهی واقع در قطب شمال به توافق دست یافتهاند. برخلاف ادعای دونالد ترامپ مبنی بر دستیابی به "کنترل دائمی امنیت"، این سند هیچگونه تغییری در مالکیت یا حاکمیت سرزمینی گرینلند ایجاد نخواهد کرد و اجرای کامل آن مشروط به تصویب در مجالس دانمارک و گرینلند است.
رئیسجمهوری آمریکا با اشاره به اینکه این تفاهمنامه فاقد محدودیت زمانی است، مدعی شد توافق مذکور به نیروهای آمریکایی اجازه میدهد اقدامات لازم را برای دفاع از خاک ایالات متحده و گرینلند اجرا کنند و مانع از استقرار نظامی یا سرمایهگذاریهای حساس کشورهای رقیب بدون مجوز کتبیواشنگتن شوند.
با وجود این اظهارات، منابع دیپلماتیک تأکید دارند که این چارچوب امنیتی بیشتر در امتداد پیمان دفاعی سال ۱۹۵۱ میان دو کشور تعریف میشود. طبق گزارشهای منتشرشده، این طرح زمینهی دسترسی عملیاتی گستردهتر، امکان توسعهی پایگاههای نظامی از جمله پایگاه فضایی پیتوفیک (توله) و تقویت تدابیر ضدجاسوسی در برابر روسیه و چین را فراهم میآورد.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، با حمایت از این تفاهم اعلام کرد این سازوکار جدید، امنیت مشترک در چارچوب ناتو را در حوزهی اقیانوس اطلس شمالی و قطب شمال تحکیم میبخشد. همچنین ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، تصریح کرد که کلیهی همکاریهای نظامی و دفاعی تنها با رعایت کامل حق حاکمیت و حفظ منافع بنیادین ساکنان این جزیره به مرحلهی اجرا درمیآید.
گرینلند بهدلیل موقعیت جغرافیایی ویژه میان قارهی آمریکا و اروپا، نظارت بر خطوط مواصلاتی دریایی قطب شمال و برخورداری از منابع غنی مواد معدنی نادر، از اهمیت راهبردی بالایی برای قدرتهای جهانی برخوردار است. توافق اخیر پس از دورهای از تنشهای سیاسی میان طرفین دربارهی ادعاهای پیشینواشنگتن شکل گرفته و انتظار میرود اسناد رسمی آن در حاشیهی نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد امضا شود.