صادرات ۴۰ درصد نفت خلیج بدون عبور از هرمز
کاهش صادرات نفت ایران به صفر تحت فشار محاصره آمریکا
در ماه سپتامبر، ۴۰٪ از نفت خام منطقه خلیج بدون عبور از تنگه هرمز صادر شد؛ هم‌زمان بارگیری نفت خام ایران تحت تأثیر محاصره دریایی آمریکا به صفر رسید.
روز شنبه ۳ اکتبر ۲۰۲۶، پلتفرم "شیپ فایندر" ثبت کرد که ۱۸ فروند شناور از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. این در حالی است که "هرمز استریت مونیتور" ۱۷ شناور و "ویندوار" ۱۶ شناور را به ثبت رسانده‌اند.
تحرک شناورها و انرژی در اطراف تنگه هرمز نشانه‌های متفاوتی از بهبود را نشان می‌دهد. در حالی که صادرات نفت خام خلیج (به‌استثنای ایران) به سطح پیش از جنگ بازگشته و پالایشگاه‌های هندی اجاره شناورها برای بارگیری در خلیج را از سر گرفته‌اند.
تردد شناورها از تنگه هرمز
پلتفرم "هرمز استریت مونیتور" اعلام کرد در ۲۴ ساعت گذشته ۱۷ شناور از تنگه هرمز عبور کرده‌اند که مجموع وزن بار آن‌ها ۸.۲ میلیون تن بوده است؛ هم‌زمان ۱۷ شناور دیگر نیز در حال عبور هستند. در پایش تردد روز چهارشنبه گذشته، "ویندوار" عبور ۱۶ شناور را ثبت کرده (در مقایسه با ۱۷ شناور در دوره قبل) که ۶ فروند وارد و ۱۰ فروند خارج شده‌اند. در این ترددها، ۶ شناور سیستم شناسایی خودکار (AIS) خود را خاموش کرده بودند که ۴ فروند آن‌ها خارج شده و همگی از مسیر جنوبی عبور کرده بودند.
درباره داده‌های فنی، همان پلتفرم اعلام کرد ۸۰ شناور در همان روز در خلیج و دریای عمان دچار اختلال در سیستم موقعیت‌یاب جهانی (GPS) شده‌اند. این میزان مقایسه با میانگین هفت‌روزه ۴۶٪ کاهش یافته و موجب ثبت ۷۹ مورد شده که در آن‌ها داده‌ها برعکس واقعیت، شناورها را در نزدیکی یکدیگر نشان می‌دهند.
از سوی دیگر، "شیپ فایندر" روز چهارشنبه ۱۸ مورد عبور را ثبت کرد که ۷ شناور وارد و ۱۱ شناور خارج شده‌اند، در حالی که اوج ماهانه ۳۰ شناور بوده است. شناورهای بخش شیمیایی، فرآورده‌های نفتی و شناورهای عمومی بیشترین سهم را داشته‌اند. داده‌های "شیپ فایندر" نشان می‌دهد تعداد شناورها در خلیج ۱۵٪ کاهش یافته و از اوج ۴۵۳۸ شناور در ۱۹ سپتامبر به ۳۸۵۷ شناور در ۳۰ سپتامبر رسیده است. همچنین تعداد شناورها به ۱۱۷ فروند کاهش یافته و تعداد شناورهای فعال گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) تنها ۵ فروند بوده است.
۴۰٪ از صادرات نفت خام خلیج بدون عبور از هرمز خارج می‌شود
صادرات نفت خام از منطقه خلیج (به‌استثنای ایران) در ماه سپتامبر به سطح پیش از جنگ بازگشته است. بر اساس گزارش جدید "کپلر"، بین ۱ تا ۲۸ سپتامبر روزانه ۱۶.۵ میلیون بشکه نفت صادر شده که نشان‌دهنده افزایش ۱۰.۵ میلیون بشکه‌ای نسبت به میانگین ماه مارس است.
مسیرهای صادرات دچار تغییرات بزرگی شده‌اند. پیش از جنگ ۸۳٪ از نفت خام منطقه از تنگه هرمز عبور می‌کرد، اما در ماه سپتامبر ۴۰٪ از صادرات بدون عبور از این تنگه انجام شده است. "کپلر" توضیح داد که ۶۰٪ نفت از تنگه عبور کرده (معادل ۹.۹ میلیون بشکه در روز)، در حالی که ۲۳٪ آن در خارج از تنگه و در سواحل دریای عمان بارگیری شده و ۱۷٪ نیز از طریق دریای سرخ خارج شده است.
همایون فلکشاهی، مدیر بخش تحلیل بازارهای نفت در "کپلر" به "شرق الاوسط بلومبرگ" گفت: عربستان با ثبت ۶.۳ میلیون بشکه در روز (با احتساب نفتکش‌های دریای سرخ) بالاترین میزان صادرات نفت خام منطقه را به خود اختصاص داده است.
طبق این گزارش، صادرات امارات روزانه ۳.۲ میلیون بشکه و عراق ۲.۶ میلیون بشکه بوده است. همچنین روزانه ۳.۴ میلیون بشکه دیگر بدون مشخص بودن کشور مبدأ صادر شده که بیشتر آن‌ها در دریای عمان از کشتی به کشتی دیگر منتقل شده‌اند. داده‌های "کپلر" نشان می‌دهد بیش از ۷۰٪ نفتی که در ماه اوت از هرمز عبور کرده، در سواحل فجیره یا صحار به شناورهای دیگر منتقل شده است.
در خصوص تقاضا، آسیا در ماه اوت ۸۴٪ از نفت منطقه را دریافت کرده (در مقایسه با ۸۷٪ پیش از جنگ)، در حالی که سهم مصر، اروپا و منطقه مدیترانه تقریباً دو برابر شده و به ۱۶٪ رسیده است. واردات نفت خام هند از خاورمیانه نیز به سطح پیش از جنگ بازگشته و به حدود ۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.
پالایشگاه‌های هندی برای عبور از هرمز کشتی اجاره می‌کنند
در سایه بهبود تدریجی تردد در تنگه هرمز، پالایشگاه‌های هندی جهت کاهش هزینه‌ها، اجاره شناورها برای عبور از تنگه و بارگیری نفت در خلیج را آغاز کرده‌اند.
به گفته منابع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، شرکت‌های "سینوکور گروپ" و "دایناکوم تانکرز مدیریت" برنده مناقصه حمل‌ونقل شده‌اند. پالایشگاه‌های هندی در هفته‌های اخیر نفت عراق را به صورت تحویل روی کشتی (FOB) خریداری کرده‌اند که این امر باعث شده خود مسئول هماهنگی شناورها برای بارگیری و انتقال باشند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که شرکت بازاریابی نفت عراق (سومو) تخفیف تا ۳۷ دلار برای هر بشکه نفت ارائه می‌دهد.
بارگیری نفت خام ایران به صفر رسیده است
روند بهبود تردد نفت در هرمز شامل نفت ایران نشده است. بر اساس برآوردهای اولیه "بلومبرگ" متکی بر داده‌های "کپلر" و "فورتکسا"، ایران در ماه سپتامبر هیچ محموله نفت خامی را روی شناورها بارگیری نکرده است؛ این در حالی است که این رقم در ماه اوت ۲۵۰ هزار بشکه در روز بوده و اولین بار از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه است که چنین اتفاقی می‌‌افتد.
این کاهش ناشی از تأثیر محاصره دریایی آمریکا بر صادرات تهران است. داده‌های بارگیری بر اساس تصاویر ماهواره‌ای اولیه هستند، زیرا شناورهای ایرانی اغلب تا دو هفته پس از ترک آب‌های ایران، موقعیت خود را اعلام نمی‌کنند.