انتشارات اوستا برنده جایزه بین‌المللی آزادی انتشار ۲۰۲۶ شد
«انجمن ناشران آمریکا» در نیویورک، «جایزه بین‌المللی آزادی انتشار» سال ۲۰۲۶ را به انتشارات «اوستا» در کوردستان ترکیه اهدا کرد. با این رویداد، اوستا به نخستین انتشارات در سطح جهان تبدیل شد که دو بار موفق به کسب این جایزه بین‌المللی می‌شود؛ افتخاری که به پاس ۳۰ سال پایداری در برابر سانسور، تهدید و تعطیلی برای حفظ زبان و ادبیات کوردی به این انتشارات اختصاص یافته است.
روز چهارشنبه، ۷ اکتبر ۲۰۲۶، انجمن ناشران آمریکا با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که انتشارات اوستا الگویی بی‌نظیر از شجاعت و پایداری در دفاع از آزادی بیان است. ماریا پالانته، رئیس و مدیرعامل این انجمن، در این‌باره گفت: بیش از بیست سال پیش و در سال ۲۰۰۵ برای نخستین‌بار از نقش اوستا قدردانی کردیم؛ با وجود تداوم تهدیدها و ارعاب از آن زمان تا کنون، تعهد آن‌ها به نشر کتاب تنها قوی‌تر شده است. نبرد برای آزادی بیان، ستون اصلی آزادی است و هرگز به پایان نمی‌رسد.
در مقابل، عبدالله کسکین، بنیان‌گذار انتشارات اوستا، در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت: دریافت این جایزه بین‌المللی برای دومین‌بار، انرژی و انگیزه‌ای بزرگ به رسالت ما در توسعه ادبیات، پژوهش و فرهنگ کوردی می‌بخشد و به چرغی روشنگر در مسیر طولانی پیش‌روی ما تبدیل خواهد شد.
سی سال جست‌وجوی فرهنگ‌های فراموش‌شده
انتشارات اوستا در اواخر سال ۱۹۹۵ در استانبول توسط سونگول کسکین، روکن باغدو و عبدالله کسکین تأسیس شد. این ناشر فعالیت خود را با شعار «جست‌وجوی فرهنگ‌های فراموش‌شده» و چاپ چهار جلد کتاب ادبی به زبان کوردی آغاز کرد.
بر اساس داده‌های انتشارات اوستا به مناسبت سی‌امین سالگرد تأسیس آن، این مرکز بیش از ۹۰۰ عنوان کتاب را در قالب ۵۰ مجموعه گوناگون به زبان‌های کوردی، ترکی، انگلیسی و فرانسوی به چاپ رسانده است. همچنین آثاری را از نزدیک به ۲۰ زبان زنده دنیا (از جمله روسی، عربی، فارسی) به زبان کوردی ترجمه و منتشر کرده است.
انتشارات اوستا در مجموعه «شاه‌ماران» نزدیک به ۳۰ اثر از نویسندگان زن کورد را منتشر کرده و در مجموعه «فرهنگ بین‌النهرین» به اقلیت‌های حاشیه‌رانده‌شده‌ای مانند سریانی، ارمنی، ایزدی، علوی و یارسان پرداخته است. این مرکز آثار کلاسیک و نوادگار ادبیات کوردی را گردآوری کرده است؛ از آثار جلادت بدرخان، جگرخوین و بختیار علی گرفته تا ترجمه آثار اندیشمندانی چون هایدگر و گادامر در مجموعه «متابول» که هم‌اکنون به منابع تدریس در دانشگاه‌ها تبدیل شده‌اند.
تاریخچه‌ای از مواجهه با دادگاه و آتش
اوستا از جمله مراکزی به شمار می‌رود که بیشترین هزینه‌های سیاسی و مالی را برای تداوم فعالیت پرداخته است. بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۷ در دادگاه‌های امنیت دولتی برای نزدیک به ۲۰ جلد کتاب این انتشارات پرونده‌سازی و بخشی از آن‌ها ممنوع شد. همچنین بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ در چهارچوب قوانین ضدتروریسم، دادگاه‌های ترکیه حکم به ممنوعیت و توقیف بیش از ۲۰ جلد کتاب دیگر دادند که هیچ محتوای سیاسی نداشتند؛ از جمله کتاب «دختران کوبانی» نوشته گیل تزماک لمون.
در سال ۲۰۱۶، انبار مرکزی این انتشارات در منطقه سور دیاربکر به صورت عمدی به آتش کشیده شد و بیش از ۳ هزار جلد کتاب در آتش سوخت که این حادثه به تعطیلی کتاب‌فروشی آن‌ها در دیاربکر انجامید. در سال ۲۰۲۳ نیز وب‌سایت رسمی اوستا به اتهام «تبلیغات تروریستی» از سوی مقامات ترکیه مسدود گردید.
جایگاه اوستا در میان نسل جوان کورد
بر اساس پژوهشی میدانی که توسط مؤسسه «راوست» در کوردستان ترکیه تحت عنوان «نگاه جوانان کورد به زبان مادری» در میان رده سنی ۱۸ تا ۳۰ سال در استان‌های دیاربکر، وان، اورفا و ماردین انجام شد، انتشارات اوستا به عنوان نامدارترین و معتمدترین مرکز نشر نزد نسل جدید معرفی شد؛ پژوهشی که بعدها به پایه کمپین ملی «زبان، آشیانه است» تبدیل گردید.
دستاوردهای بین‌المللی و افق پیش‌رو
پیش از این جایزه، اوستا در سال ۲۰۰۵ نیز همین جایزه آزادی نشر را از آمریکا دریافت کرده بود، در سال ۲۰۱۹ جایزه آزادی اندیشه انجمن ناشران ترکیه به آن اهدا شد و در سال ۲۰۲۰ به عنوان نامزد رسمی جایزه بین‌المللی «ولتر» معرفی گردید.
خبرگزاری خبرگزاری آسوشیتدپرس اشاره کرده است که با وجود تلاش‌های اخیر دولت ترکیه برای حل مسئله کوردها، مسئولان انتشارات اوستا تأکید کرده‌اند که تا کنون هیچ تغییر عملی در رفتار مقامات و رفع سانسور مشاهده نکرده‌اند، اما امیدوارند این جایزه بین‌المللی آغازگر مرحله‌ای تازه برای گشایش در قبال هویت و زبان کوردی باشد. انتشارات اوستا هم‌اکنون در محله بی‌اوغلو استانبول به مسیر فرهنگی خود ادامه می‌دهد.