بَسی هوزات: بدون گام‌های دموکراتیک هیچ‌کس به ترکیه بازنمی‌گردد
اربیل (کوردستان۲۴) – بَسی هوزات، رئیس مشترک شورای اجرایی کنفدرالیسم جوامع کوردستان (ک.ج.ک)، با اشاره به روند صلح و تلاش‌ها برای حل مسئله کرد در ترکیه، تأکید کرد که پیشرفت این روند مستلزم اتخاذ تدابیر دموکراتیک و تصویب مقررات قانونی تکمیلی است. او هشدار داد که بدون فراهم شدن شرایط لازم برای فعالیت سیاسی دموکراتیک، بازگشت اعضای پ.ک.ک به ترکیه امکان‌پذیر نخواهد بود.
هوزات در گفت‌وگو با توگچه تاتاری، خبرنگار وب‌سایت خبری «T24»، قانون چارچوب تهیه شده در جریان روند صلح را اقدامی قابل‌توجه توصیف کرد و گفت این قانون از آن جهت اهمیت دارد که به گفته او، نخستین قانون در تاریخ جمهوری ترکیه با هدف حل مسئله کورد محسوب می‌شود. با این حال، وی تأکید کرد که تصویب این قانون به تنهایی برای پیشبرد روند صلح کافی نیست و باید با اصلاحات دموکراتیک همراه شود.
ارتباط با اوجالان و روند تدوین قانون
رئیس مشترک شورای اجرایی (ک.ج.ک) با اشاره به کانال‌های ارتباطی میان این تشکیلات، دولت ترکیه و عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کوردستان (پ.ک.ک)، گفت که از طریق این سازوکارها، دیدگاه‌های خود را درباره قانون چارچوب به اوجالان منتقل کرده‌اند.
او اظهار داشت که علاوه بر ارتباط میان تشکیلات و دولت، سازوکاری برای تبادل نظر میان آن‌ها و اوجالان نیز وجود دارد و دیدگاه‌های مختلف از طریق هیئت‌های رابط منتقل می‌شود. به گفته هوزات، در جریان این تماس‌ها، بر ضرورت تدوین قانونی جامع و کافی تأکید شده است.
هوزات درباره دامنه شمول قانون چارچوب گفت اگر معیار برخورداری از مزایای آن، مشارکت در اقدامات مسلحانه و کشتن افراد باشد، عبدالله اوجالان باید در اولویت بهره‌مندی از این قانون قرار گیرد. او مدعی شد که اوجالان شخصاً در هیچ عملیات برنامه‌ریزی شده‌ای علیه دولت ترکیه مشارکت نداشته و به سوی نیروهای دولتی شلیک نکرده است.
وی همچنین گفت شماری از اعضای ارشد پ.ک.ک نیز در هیچ اقدام مسلحانه‌ای شرکت نداشته‌اند و باید مشمول مقررات این قانون شوند.
تأکید بر ضرورت دیدار هیئت‌های قندیل با اوجالان
هوزات با اشاره به محدودیت‌های موجود در ارتباط با اوجالان، گفت دیدارهای هیئت حزب برابری و دموکراسی خلق‌ها (دَم‌‌‌پارتی) با وی برگزار می‌شود و نتایج این دیدارها به آن‌ها نیز منتقل می‌شود. به گفته او، نامه‌ها و دیدگاه‌های تشکیلات نیز از طریق سازوکارهای موجود به اوجالان می‌رسد و پاسخ‌ها و نظرات وی به آن‌ها منتقل می‌شود.
با این حال، او نبود ارتباط مستقیم میان هیئت‌های مستقر در قندیل و اوجالان را یکی از کاستی‌های روند کنونی دانست و گفت که این موضوع بارها از سوی آن‌ها مطرح شده است.
هوزات تأکید کرد که اگر قرار است اوجالان نقش فعالی در پیشبرد روند صلح داشته باشد، باید امکان ارتباط مستقیم او با جنبش فراهم شود. او اعزام هیئت‌هایی از قندیل به امرالی، محل نگهداری اوجالان، برای گفت‌وگو و دیدار با وی را ضرورتی مهم توصیف کرد.
ادعای خروج نیروهای (پ.ک.ک) از مناطق مرزی ترکیه
رئیس مشترک شورای اجرایی (ک.ج.ک) در بخش دیگری از این گفت‌وگو، درباره وضعیت نیروهای (پ.ک.ک) در ترکیه گفت که در حال حاضر هیچ نیروی چریکی این تشکیلات در داخل ترکیه یا در نزدیکی مرزهای این کشور حضور ندارد.
او همچنین اظهار داشت که چهار تونل و موضع نظامی متعلق به (پ.ک.ک) در منطقه متینا وجود داشت که برای رفع آنچه به گفته وی بهانه‌ای برای ادامه اقدامات نظامی ترکیه بود، پاک‌سازی شده‌اند. هوزات مدعی شد که اکنون هیچ تونل یا موضع نظامی این تشکیلات در نزدیکی مرزهای ترکیه باقی نمانده است.
وی با اشاره به اقداماتی که (پ.ک.ک) در چارچوب روند جاری انجام داده است، از دولت ترکیه خواست گام‌های سیاسی، قانونی و دموکراتیک متناسبی بردارد.
هوزات همچنین دولت ترکیه را به اتخاذ رویکردی مبتنی بر تعویق تصمیم‌ها متهم کرد و گفت که به باور او، دولت در حال خرید زمان و بررسی شرایط منطقه‌ای و تحولات داخلی، از جمله فضای سیاسی پیش از انتخابات است.
او هشدار داد که نباید از روند صلح به عنوان ابزاری انتخاباتی استفاده شود؛ زیرا به گفته وی، چنین رویکردی می‌تواند پیامدهای منفی برای جامعه ترکیه و طرف‌های درگیر داشته باشد.
هوزات در ادامه به مواضع دولت باغچلی، رهبر حزب حرکت ملی ترکیه، اشاره کرد و گفت که اظهارات او از زمان آغاز روند صلح مثبت و سازنده بوده است، اما به اعتقاد وی، این مواضع تاکنون به اقدامات عملی و مشخص تبدیل نشده‌اند.
مخالفت با بازگشت نیروها بدون تضمین‌های دموکراتیک
هوزات تأکید کرد که بازگشت اعضای (پ.ک.ک) به ترکیه و مشارکت آن‌ها در فعالیت‌های سیاسی قانونی، مستلزم ایجاد شرایط دموکراتیک و تضمین‌های حقوقی است.
او با اشاره به زندانی بودن شماری از سیاستمداران کرد، از جمله صلاح‌الدین دمیرتاش، فیگن یوکسکداغ و لیلا گوون، گفت که ده‌ها و صدها سیاستمدار، نماینده پارلمان و فعال سیاسی در زندان به سر می‌برند و این وضعیت، به گفته او، اعتماد لازم برای گذار به فعالیت سیاسی دموکراتیک را تضعیف می‌کند.
هوزات با اشاره به فعالیت (دَم‌‌‌پارتی) و برخورداری آن از نمایندگان پارلمان و شهرداری‌ها، این پرسش را مطرح کرد که در شرایطی که شماری از سیاستمداران این جریان در زندان هستند، چه تضمینی وجود دارد که اعضای (پ.ک.ک) پس از کنار گذاشتن سلاح بتوانند آزادانه در فعالیت‌های سیاسی مشارکت کنند.
او همچنین به اجرا نشدن برخی احکام دادگاه قانون اساسی ترکیه و دادگاه حقوق بشر اروپا اشاره کرد و گفت که تا زمانی که این مسائل حل نشوند و محدودیت‌های مربوط به وضعیت اوجالان ادامه داشته باشند، اطمینان لازم برای بازگشت نیروها فراهم نخواهد شد.
هوزات در این زمینه تصریح کرد: «بدون برداشتن گام‌های دموکراتیک از سوی ترکیه و ورود به روند دموکراتیزاسیون، هیچ چیز تضمین‌شده نیست.»
او همچنین تغییر در شرایط نگهداری اوجالان را با پیشرفت اصلاحات دموکراتیک در ترکیه مرتبط دانست و تأکید کرد که به اعتقاد وی، بدون چنین تحولاتی، اعضای (پ.ک.ک) سلاح‌های خود را زمین نخواهند گذاشت و به ترکیه بازنخواهند گشت.
اختلاف بر سر خلع سلاح و آینده نیروهای کورد
رئیس مشترک شورای اجرایی (ک.ج.ک) در بخش پایانی گفت‌وگو، به موضوع خلع سلاح (پ.ک.ک) پرداخت و اظهار داشت که مسئله سلاح‌ها را نمی‌توان صرفاً در چارچوب ترکیه بررسی کرد؛ زیرا کوردها در کشورهای مختلف منطقه زندگی می‌کنند و به گفته او، در برخی مناطق همچنان با تهدیدها و حملات مواجه‌اند.
هوزات مدعی شد که سلاح‌های موجود در مناطق دیگر، از نگاه این تشکیلات، برای دفاع از خود در برابر تهدیدهای احتمالی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
او با تأکید بر اینکه (پ.ک.ک) مبارزه مسلحانه علیه ترکیه را متوقف کرده و راهبرد سیاسی دموکراتیک را در پیش گرفته است، گفت که از نظر این تشکیلات، سلاح‌ها دیگر تهدیدی علیه ترکیه محسوب نمی‌شوند.
هوزات در پایان بار دیگر تأکید کرد که هیچ نیروی چریکی (پ.ک.ک) در داخل یا نزدیکی مرزهای ترکیه حضور ندارد و از دولت این کشور خواست با برداشتن گام‌های مشخص دموکراتیک و قانونی، زمینه پیشرفت روند صلح را فراهم کند.
ب.ن