آلمان سفیر ایران را در پی محکومیت دو متهم احضار کرد
اربیل (کوردستان۲۴) – آلمان امروز دوشنبه 19 اکتبر، سفیر ایران در برلین را در پی محکومیت دو مرد در دادگاهی در هامبورگ به اتهام برنامهریزی برای ترور چهرههای برجسته یهودی و حامی اسرائیل و انجام حملات آتشسوزی به نیابت از تهران، احضار کرد. برلین در واکنش به این پرونده تأکید کرد که تهدید علیه جامعه یهودیان را تحمل نخواهد کرد.
وزارت امور خارجه آلمان اعلام کرد که احضار سفیر ایران پس از صدور احکام محکومیت این دو متهم در روز پنجشنبه انجام شده است. این وزارتخانه، طرح مورد بررسی در دادگاه را توطئهای برای ترور با ماهیتی «بدخواهانه» توصیف کرد و هشدار داد که آلمان اجازه نخواهد داد امنیت جامعه این کشور به خطر بیفتد.
وزارت امور خارجه آلمان در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، اعلام کرد: «تلاشهای بدخواهانه برای ترور... پیامدهای قانونی خواهد داشت. ما حملات علیه زندگی یهودیان و کسانی را که از آن دفاع میکنند، در هیچکجا و به ویژه در آلمان تحمل نخواهیم کرد.»
بر اساس حکم دادگاه، یک تبعه دانمارک با نامی که به صورت ناقص «علی حسن س.» اعلام شده است، به هشت سال و نیم زندان محکوم شد. همدست او، یک تبعه افغانستان، نیز به چهار سال و نیم حبس محکوم شد.
به گفته دادستانها، متهم دانمارکی مستقیماً برای دستگاه اطلاعاتی ایران فعالیت میکرده و مأموریت داشته است اهداف احتمالی را در آلمان شناسایی و تحت نظر بگیرد؛ اقداماتی که به گفته مقامهای قضایی، بخشی از مقدمات برنامهریزی برای ترورها و حملات آتشسوزی بوده است.
از جمله اهداف مورد نظر، «یوزف شوستر»، رئیس شورای مرکزی یهودیان آلمان، و «فولکر بک»، رئیس انجمن آلمان و اسرائیل، بودند. دادستانها همچنین اعلام کردند که متهم دانمارکی قصد داشته است یک فروشگاه مواد غذایی یهودی در برلین را هدف حمله قرار دهد.
بر اساس شواهد مطرح شده در دادگاه، متهم افغان پذیرفته بود که فرد سومی را برای مشارکت در این عملیات جذب کند و سلاحی در اختیار او بگذارد تا برای ترور فولکر بک مورد استفاده قرار گیرد.
این دو متهم سال گذشته در دانمارک بازداشت شدند و سپس برای محاکمه به آلمان مسترد شدند. قاضی پرونده هنگام اعلام احکام، اقدامات آنها را «فعالیتهای تروریستی سازماندهیشده توسط ایران» توصیف کرد.
ایران در زمان طرح اولیه اتهامات، آنها را رد کرده بود. سفارت ایران در برلین نیز این اتهامات را «ادعاهای بیاساس که به دستور دشمنان ایران مطرح شدهاند» خوانده بود.
نگرانی برلین از فعالیتهای اطلاعاتی منتسب به ایران
این پرونده بر نگرانیهای دیرینه نهادهای امنیتی آلمان درباره فعالیتهای اطلاعاتی منتسب به ایران در خاک این کشور میافزاید؛ فعالیتهایی که بنا بر ارزیابی مقامهای امنیتی، ممکن است جوامع یهودی، منافع اسرائیل و افرادی را هدف قرار دهند که از دید تهران مخالف محسوب میشوند.
سازمان اطلاعات داخلی آلمان پیشتر اهداف یهودی و حامی اسرائیل را در شمار اولویتهای فعالیتهای اطلاعاتی منتسب به ایران در این کشور قرار داده بود. مقامهای آلمانی همچنین پروندههای پیشین مربوط به حملات علیه نهادهای یهودی را که به ایران نسبت داده شدهاند، بررسی کردهاند.
در دسامبر ۲۰۲۳، یک دادگاه آلمانی مردی را به اتهام تلاش برای آتشسوزی در نزدیکی یک کنیسه در شهر بوخوم محکوم کرد. دادگاه در آن پرونده به این نتیجه رسید که حمله با هدایت یکی از نهادهای دولتی ایران طراحی شده بود.
در همین حال، نهادهای امنیتی اروپا هشدار دادهاند که عملیاتهای اطلاعاتی منتسب به ایران ممکن است به جای اجرای مستقیم از سوی مقامهای دولتی، از طریق واسطهها و افرادی که برای همکاری جذب شدهاند، انجام شوند.
در ارزیابی سال ۲۰۲۵ نهادهای امنیتی دانمارک نیز به تداوم تهدید علیه اهداف اسرائیلی و یهودی در اروپا اشاره شده است. بر اساس این ارزیابی، ایران برای پیشبرد چنین عملیاتهایی از شبکههای تبهکار و واسطهها استفاده کرده است.
پیامدهای دیپلماتیک پرونده
صدور احکام محکومیت این دو متهم در شرایطی صورت میگیرد که اختلافات میان ایران و دولتهای غربی بر سر مسائل امنیتی، فعالیتهای اطلاعاتی و سیاستهای منطقهای و بینالمللی تهران ادامه دارد.
تصمیم برلین برای احضار سفیر ایران را میتوان واکنشی دیپلماتیک به یافتههای دادگاه و بخشی از تلاش آلمان برای مقابله با تهدیدهای امنیتی منتسب به بازیگران خارجی دانست. مقامهای آلمانی با این اقدام بار دیگر بر تعهد خود به حفاظت از جامعه یهودیان و جلوگیری از خشونتهایی تأکید کردند که به گفته آنها ممکن است با حمایت خارجی در خاک این کشور سازماندهی شوند.
ب.ن