جنگ ایران، بازارهای آسیا را به سقوط کشاند
اربیل (کوردستان۲۴) – تشدید تنش‌های نظامی پیرامون ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی، هم‌زمان با موج تازه فروش سهام شرکت‌های فناوری، بازارهای مالی آسیا را در پایان هفته تحت فشار قرار داد. افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، نگرانی‌ها درباره تشدید تورم و تداوم نرخ‌های بهره بالا را تقویت کرد؛ در همین حال، سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های امن، از جمله اوراق خزانه‌داری آمریکا و ین ژاپن، حرکت کردند.
بازارهای سهام آسیا امروز جمعه 23 اکتبر بار دیگر افت کردند؛ روندی که از یک سو تحت تأثیر کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران به شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی و از سوی دیگر، متأثر از پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی جنگ ایران بود. در این میان، افزایش دوباره بهای نفت و تهدیدهای مرتبط با تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره عرضه انرژی و چشم‌انداز اقتصاد جهانی را تشدید کرد.
جنگ ایران و بازگشت نگرانی‌ها درباره تورم جهانی
یکی از مهم‌ترین پیامدهای تشدید تنش‌ها، افزایش قیمت نفت و تقویت نگرانی‌ها درباره بازگشت فشارهای تورمی است. قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید و بهای نفت برنت نیز با رشد روزانه ۰.۹ درصدی، در سطح ۱۱۴.۱۴ دلار معامله شد؛ سطحی که بار دیگر توجه بازارها را به خطر اختلال در عرضه انرژی از خاورمیانه جلب کرد.
این روند می‌تواند هزینه انرژی، حمل‌ونقل و تولید را افزایش دهد و در نهایت، فشار بیشتری بر قیمت کالاها و خدمات وارد کند. در چنین شرایطی، بانک‌های مرکزی ممکن است برای مهار تورم ناچار شوند نرخ بهره را برای مدت طولانی‌تری در سطوح بالا نگه دارند یا حتی سیاست‌های پولی انقباضی‌تری در پیش بگیرند. پیامد احتمالی این وضعیت، افزایش هزینه تأمین مالی دولت‌ها و شرکت‌ها و کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک خواهد بود.
نگرانی‌ها زمانی شدت گرفت که ایران تهدید کرد اگر ارتش آمریکا به اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز ادامه دهد، پایگاه‌های ایالات متحده در منطقه را هدف قرار خواهد داد. این تهدید، ریسک ژئوپلیتیکی بازار انرژی را افزایش داده و بار دیگر اهمیت امنیت مسیرهای انتقال نفت را در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار داده است.
فشار هم‌زمان جنگ و بحران ارزش‌گذاری بر سهام فناوری
در کنار ریسک‌های ناشی از جنگ ایران، سهام شرکت‌های فناوری نیز با موج تازه‌ای از فروش مواجه شدند. سرمایه‌گذاران نسبت به ارزش‌گذاری بالای شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت‌ها و سخت‌افزار و میزان بازدهی این سرمایه‌گذاری‌ها محتاط‌تر شده‌اند.
افزایش قیمت انرژی در پی تنش‌های خاورمیانه می‌تواند این نگرانی‌ها را تشدید کند؛ زیرا هزینه‌های عملیاتی و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها، به ویژه کسب‌وکارهای نیازمند زیرساخت‌های گسترده محاسباتی، ممکن است افزایش یابد. همچنین، احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا می‌تواند ارزش فعلی سودهای مورد انتظار در آینده را کاهش دهد و فشار بیشتری بر ارزش‌گذاری سهام رشدی وارد کند.
در همین حال، انتشار گزارش‌های مالی بهتر از انتظار نیز نتوانست مانع افت برخی از سهام بزرگ فناوری شود. درآمد شرکت متا، مالک فیس‌بوک، و لام ریسرچ، تولیدکننده تجهیزات ساخت تراشه، از پیش‌بینی‌ها فراتر رفت، اما سهام این شرکت‌ها با کاهش قیمت مواجه شد.
فواد رزاق‌زاده، از FOREX.com، در توضیح این وضعیت گفت: «حتی اخبار مثبت هم نادیده گرفته می‌شوند.»
او افزود که اگر چشم‌انداز شرکت‌ها نتواند با انتظارات و ارزش‌گذاری‌های قبلی بازار مطابقت داشته باشد، نتایج مالی قوی دیگر به تنهایی برای حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران کافی نیست.
سقوط بازارهای آسیایی؛ کره جنوبی در کانون فشار فروش
تداوم افت سهام در وال‌استریت به بازارهای آسیایی نیز سرایت کرد. سئول، که از مراکز مهم زنجیره تأمین فناوری و هوش مصنوعی به شمار می‌رود، یکی از بازارهای آسیب‌دیده بود. شاخص کوسپی کره جنوبی امروز جمعه بیش از ۲ درصد افت کرد و به این ترتیب، هفته‌ای دشوار را پشت سر گذاشت.
سهام شرکت اس‌کی هاینیکس، یکی از بازیگران بزرگ صنعت تراشه، نیز در معاملات آمریکا بیش از ۸ درصد کاهش یافت. این افت پس از اعلام تصمیم شرکت برای لغو برنامه عرضه اولیه سهام شرکت تابعه آمریکایی خود، سالیدایم (Solidigm)، صورت گرفت؛ تصمیمی که شرکت دلیل آن را «شرایط بازار و روند قیمت سهام» اعلام کرد.
در سایر بازارهای منطقه نیز فشار فروش گسترده بود. شاخص نیکی ۲۲۵ توکیو ۱.۷ درصد و شاخص ترکیبی شانگهای ۱.۸ درصد کاهش یافتند. هنگ‌کنگ، سیدنی، سنگاپور، ولینگتون، جاکارتا و مانیل نیز افت را تجربه کردند.
با وجود فشار بر سهام فناوری، برخی شرکت‌های صنعتی از تغییر مسیر سرمایه‌گذاران سود برده‌اند. در بازار آمریکا، شاخص داوجونز در طول هفته عملکرد بهتری نسبت به نزدک و اس‌اندپی ۵۰۰ داشت؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌ها از سهام فناوری به سمت صنایع دیگر جابه‌جا شده‌اند.
افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن؛ افت بازدهی اوراق آمریکا
هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره جنگ ایران، تورم و چشم‌انداز رشد اقتصادی، تقاضا برای دارایی‌های امن افزایش یافت. اوراق خزانه‌داری آمریکا با استقبال سرمایه‌گذاران مواجه شدند و بازدهی اوراق دوساله و ۱۰ساله این کشور به پایین‌ترین سطح یک ماه اخیر رسید.
گاوین فرند، از بانک ملی استرالیا، گفت ترکیب نگرانی‌های مربوط به هوش مصنوعی و بخش فناوری با افزایش مداوم قیمت نفت و انرژی، سرمایه‌گذاران را بار دیگر به سمت اوراق قرضه سوق داده است.
به گفته او، ادامه صعود قیمت نفت و کاهش اخیر بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا، تمایل به دارایی‌های امن را تقویت کرده است.
در بازار ارز نیز ین ژاپن در برابر دلار تقویت شد؛ روندی که انتشار داده‌های قوی تورمی در ژاپن و افزایش احتمال بالا رفتن نرخ بهره این کشور از آن حمایت کرد. کارول کونگ، از بانک کامن‌ولث استرالیا، نیز تأکید کرد که در صورت تشدید فشارها بر بخش فناوری، ین می‌تواند از افزایش بیشتر تقاضا برای دارایی‌های امن بهره‌مند شود.
چشم‌انداز بازارها؛ انرژی و سیاست پولی در کانون توجه
مجموع تحولات اخیر نشان می‌دهد که بازارهای جهانی با دو منبع هم‌زمان نااطمینانی روبه‌رو هستند: از یک طرف، نگرانی درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و پایداری رونق هوش مصنوعی و از طرف دیگر، پیامدهای جنگ ایران برای بازار انرژی، تورم و سیاست پولی.
در صورت تداوم تنش‌ها و افزایش بیشتر قیمت نفت، فشارهای تورمی می‌تواند تشدید شود و فضای کمتری برای کاهش نرخ بهره در اختیار بانک‌های مرکزی قرار دهد. چنین وضعیتی احتمالاً هزینه تأمین مالی را بالا نگه می‌دارد و بر سهام شرکت‌هایی که ارزش‌گذاری آن‌ها به رشد سودهای آینده وابسته است، فشار وارد می‌کند.
در مقابل، کاهش تنش‌ها و بهبود چشم‌انداز عرضه انرژی می‌تواند بخشی از نگرانی‌های بازار را کاهش دهد. با این حال، مسیر بعدی بازارها تا حد زیادی به تحولات نظامی پیرامون ایران، وضعیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، روند قیمت نفت و واکنش بانک‌های مرکزی به فشارهای تورمی وابسته خواهد بود.
وضعیت بازارها در حدود ساعت ۰۲:۳۰ به وقت گرینویچ
شاخص‌های سهام
توکیو ـ نیکی ۲۲۵: افت ۱.۷ درصدی به ۶۱٬۸۲۵.۲۶ واحد
هنگ‌کنگ ـ هنگ‌سنگ: افت ۰.۲ درصدی به ۲۲٬۸۸۳.۸۵ واحد
شانگهای ـ شاخص ترکیبی: افت ۱.۸ درصدی به ۳٬۵۹۰.۶۱ واحد
نیویورک ـ داوجونز: بدون تغییر در قیمت پایانی، در سطح ۵۲٬۸۶۷.۹۸ واحد
لندن ـ فوتسی ۱۰۰: افت ۰.۳ درصدی به ۱۰٬۷۲۵.۰۳ واحد
بازار انرژی
نفت خام وست تگزاس اینترمدیت: رشد ۰.۹ درصدی به ۱۰۰.۳۹ دلار در هر بشکه
نفت خام برنت: رشد ۰.۹ درصدی به ۱۱۴.۱۴ دلار در هر بشکه
بازار ارز
یورو در برابر دلار: ۱.۱۲۱۲ دلار، در مقایسه با ۱.۱۲۱۷ دلار در روز پنج‌شنبه
پوند در برابر دلار: ۱.۳۳۹۵ دلار، در مقایسه با ۱.۳۳۹۹ دلار
دلار در برابر ین: ۱۵۶.۸۹ ین، در مقایسه با ۱۵۶.۸۶ ین
یورو در برابر پوند: ۸۳.۷۰ پنس، در مقایسه با ۸۳.۷۸ پنس
ای.اف.پی/ب.ن