بوکان؛ قطب تولید سیب‌زمینی و اشتغال در شرق کوردستان
اربیل (کوردستان۲۴) – دشت‌های حاصلخیز بوکان در شرق کوردستان که در گذشته بیشتر به تولید غلات شهرت داشتند، طی سال‌های اخیر به یکی از مراکز مهم کشت سیب‌زمینی تبدیل شده‌اند. گسترش این کشت، علاوه بر ایجاد تنوع در فعالیت‌های کشاورزی منطقه، به منبعی مهم برای تأمین درآمد کشاورزان و ایجاد فرصت‌های شغلی برای ده‌ها خانواده و صدها کارگر روزمزد تبدیل شده است.
کشت سیب‌زمینی در منطقه بوکان بیش از ۱۰ سال است که توسعه یافته و به‌تدریج جایگاه خود را در اقتصاد کشاورزی منطقه تثبیت کرده است. کشاورزان این محصول را در دو فصل بهار و پاییز کشت می‌کنند، اما به گفته آنان، شرایط آب‌وهوایی منطقه برای کشت پاییزه مناسب‌تر است و این فصل معمولاً نتایج بهتری به همراه دارد.
بوکان؛ یکی از مراکز مهم تولید سیب‌زمینی در سطح استان ارومیه
بوکان در کنار شهرهایی مانند چالدران، میاندوآب، نقده و شاهین‌دژ، از مراکز اصلی تولید سیب‌زمینی به شمار می‌رود.
بر اساس آمار اعلام شده برای سال جاری، بیش از یک‌هزار و ۷۰۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی استان به کشت این محصول اختصاص یافته است و پیش‌بینی می‌شود میزان تولید به حدود ۶۰ هزار تن برسد.
کشت سیب‌زمینی در بوکان در ابتدا در سطحی محدود و به صورت آزمایشی آغاز شد؛ اما کیفیت بالای محصول باعث شد سطح زیر کشت آن سال به سال افزایش یابد. در این روند، برخی کشاورزان وسعت مزارع خود را به ۵۰ تا ۱۰۰ هکتار رسانده‌اند.
افزایش سطح زیر کشت و کیفیت محصول، زمینه گسترش بازار فروش سیب‌زمینی بوکان را نیز فراهم کرده است؛ به گونه‌ای که این محصول اکنون افزون بر بازارهای محلی، به شهرهای دیگر شرق کوردستان و مناطق مختلف ایران ارسال می‌شود. این گسترش بازار می‌تواند زمینه افزایش درآمد کشاورزان و تقویت جایگاه این محصول در مبادلات کشاورزی منطقه را فراهم کند.
عملکرد تولید بالاتر از میانگین استانی
یکی از ویژگی‌های کشت سیب‌زمینی در بوکان، میزان تولید در واحد سطح است. در حالی که میانگین عملکرد این محصول در استان ارومیه حدود ۳۵ تن در هر هکتار اعلام شده، این رقم در بوکان به ۵۰ تن در هکتار می‌رسد.
این اختلاف نشان‌دهنده ظرفیت بالای مزارع بوکان در تولید سیب‌زمینی است؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت مناسب هزینه‌ها و منابع تولید، می‌تواند به تقویت بهره‌وری اقتصادی بخش کشاورزی منطقه کمک کند.
در حوزه مدیریت منابع آب نیز استفاده از سامانه‌های نوین آبیاری گسترش یافته است. بر اساس آمار ارائه شده، بیش از ۸۰ درصد مزارع سیب‌زمینی استان از سیستم‌های آبیاری مدرن استفاده می‌کنند؛ اقدامی که در مدیریت مصرف آب و بهبود بهره‌وری منابع اهمیت دارد.
افزایش هزینه‌های تولید؛ چالش اصلی کشاورزان
با وجود گسترش کشت سیب‌زمینی و افزایش ظرفیت تولید، کشاورزان منطقه با مشکلات اقتصادی متعددی روبه‌رو هستند. افزایش شدید قیمت کود، نهاده‌های شیمیایی و سایر ملزومات کشاورزی، هزینه‌های تولید را بالا برده و فشار بیشتری بر وضعیت اقتصادی آنان وارد کرده است.
برخی کشاورزان با اشاره به دشواری شرایط اقتصادی، خواستار حمایت بیشتر از فعالان این بخش هستند تا بتوانند هزینه‌های تولید را مدیریت کرده و فعالیت خود را ادامه دهند.
تداوم توسعه کشت سیب‌زمینی در بوکان، در کنار اهمیت آن برای تأمین درآمد کشاورزان و ایجاد اشتغال، به عواملی مانند کنترل هزینه نهاده‌ها، دسترسی به حمایت‌های لازم، مدیریت منابع آب و حفظ بازارهای فروش وابسته است. از این منظر، سیب‌زمینی نه تنها یکی از محصولات مهم کشاورزی منطقه، بلکه بخشی از ظرفیت اقتصادی آن برای ایجاد درآمد و اشتغال به شمار می‌رود.
ب.ن