جهش ۳ برابری سود شرکت‌های نفتی آمریکایی در سایه جنگ ایران
شرکت‌های نفتی آمریکایی در شش ماه نخست جنگ ایران بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سود ثبت کرده‌اند. این شرکت‌ها از افزایش قیمت بنزین، گاز و سایر انواع سوخت بهره‌مند شده‌اند؛ این در حالی است که مصرف‌کنندگان در آمریکا به‌دلیل پیامدهای این مناقشه بر تأمین انرژی جهانی، هزینه‌های سنگین‌تری را متحمل شده‌اند.
بر اساس گزارش روزنامه نیویورک تایمز، بررسی عملکرد بیش از ۵۰ شرکت بزرگ آمریکایی در بخش نفت و گاز نشان می‌دهد که مجموع سود این شرکت‌ها در فاصله ماه‌های آوریل تا سپتامبر از ۱۳۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. در این گزارش آمده است، سود شرکت‌های نفتی آمریکا در این دوره زمانی، تقریباً سه برابر سودی است که همین شرکت‌ها در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ کسب کرده بaدند؛ زمانی که به‌دلیل افت قیمت نفت و مواجهه با پیامدهای اولیه جنگ تجاری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، سود آن‌ها به کمتر از ۴۷ میلیارد دلار رسیده بود. این برآورد، سود ماه مارس (نخستین ماه جنگ) و ماه اکتبر را شامل نمی‌شود.
بر اساس پژوهش «آزمایشگاه راهکارهای اقلیمی» در دانشگاه براون، شهروندان آمریکایی از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه تا این هفته، ۱۴۷ میلیارد دلار بیشتر برای خرید بنزین و گاز هزینه کرده‌اند. این رقم معادل پرداخت حدود ۱,۱۰۰ دلار هزینه اضافی برای هر خانواده آمریکایی است.
در مقابل، پالایشگاه‌ها به سودهای هنگفتی دست یافته‌اند. بر پایه گزارش نیویورک تایمز، برخی شرکت‌ها بیش از دیگران از این جنگ سود برده‌اند؛ به‌ویژه پالایشگاه‌های آمریکایی، زیرا زیرساخت‌های تولید سوخت در خاورمیانه و روسیه بر اثر عملیات نظامی آسیب‌های شدیدی دیده‌اند. با کاهش تعداد پالایشگاه‌های فعال برای پاسخگویی به تقاضای جهانی، حاشیه سود پالایشگاه‌هایی که همچنان فعال هستند جهش یافت و این امر درآمدهای آنان را به شدت تقویت کرد.
موج سودآوری به شرکت‌های تولیدکننده نفت آمریکا نیز سرایت کرد؛ زیرا اکثر آن‌ها به دلیل جهش قیمت‌ها درآمدهای بیشتری کسب کردند، بدون آن‌که ریسک‌ها یا هزینه‌های مربوط به فعالیت در مناطق درگیری را متحمل شوند. با این حال، سود کلی این شرکت‌ها همچنان پایین‌تر از رکوردی ماند که در سال ۲۰۲۲ ثبت شده بود؛ یعنی زمانی که حمله روسیه به اوکراین موجب جهش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز طبیعی شد. میانگین قیمت نفت آمریکا بین ماه‌های آوریل تا سپتامبر امسال حدود ۹۰ دلار برای هر بشکه بود، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۰۰ دلار رسید.
روز جمعه، دو شرکت بزرگ نفتی آمریکا یعنی «اکسون‌موبیل» و «شورون» اعلام کردند به‌دلیل عملکرد قوی بخش پالایش، به بالاترین سود فصلی (سه ماهه سوم) خود در چند سال اخیر دست یافته‌اند. نیل هانسن، مدیر مالی اکسون، در گفتگو با این روزنامه اظهار داشت: شرکت درک می‌کند که افزایش قیمت سوخت فشار زیادی بر خانواده‌ها و کسب‌وکارها وارد می‌سازد، اما شرایط فعلی بازار با افزایش سریع سرمایه‌گذاری تغییر نمی‌کند.
هانسن افزود: این از آن دست شرایط کاری است که نمی‌توان با سرمایه‌گذاری یک‌شبه از آن عبور کرد؛ تصمیمات کلیدیِ امروز، سال‌ها پیش گرفته شده‌اند.
همچنین امیر بونر، مدیر مالی شورون نیز اعلام کرد درآمدهای مازاد به بودجه شرکت افزوده می‌شود و توضیح داد: این‌ها سرمایه‌هایی هستند که به‌طور طبیعی در روزهای سخت به آن‌ها متکی هستیم و در دوران صعود قیمت‌ها آن‌ها را تقویت می‌کنیم.
قرار است ده ها شرکت آمریکایی دیگر فعال در حوزه نفت، طی هفته‌های آینده گزارش‌های مالی سه ماهه سوم خود را منتشر کنند. پژوهش نیویورک تایمز بر پایه ترکیبی از صورت‌های مالی اعلام‌شده و برآوردهای تحلیل‌گران موسسه داده‌های مالی «فکت‌سِت» تنظیم شده است.
بخشی از سودآوری بالای پالایشگاه‌های آمریکایی ناشی از آن است که بخش عمده نفت خام مورد نیاز خود را از طریق خطوط لوله دریافت می‌کنند و این مسئله آن‌ها را از افزایش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل مصون داشته است. این شرکت‌ها حلقه‌ای کلیدی میان تولیدکنندگان نفت و مصرف‌کنندگان هستند، چرا که نفت خام استخراج‌شده را به سوخت‌های مصرفی نظیر بنزین و گازوئیل تبدیل می‌کنند. برخی شرکت‌ها مانند اکسون و شورون هر دو بخش تولید و پالایش را یکجا انجام می‌دهند، در حالی که برخی دیگر تنها روی یکی از این دو بخش تمرکز دارند.
سودهای هنگفت تنها محدود به شرکت‌های آمریکایی نبوده، بلکه غول‌های نفتی اروپا نیز درآمدهای چشمگیری را گزارش کرده‌اند. شرکت «شل» در سه ماهه سوم سود ۱۲.۰۶ میلیارد دلاری ثبت کرد که بیش از دو برابر سود دوره مشابه سال گذشته است. همچنین سود شرکت فرانسوی «توتال‌انرژی» در سه ماهه سوم با عبور از دو برابر سطح قبلی، به ۸.۲۶ میلیارد دلار رسید.