گردان محیط‌زیست بارزان؛ ۳۵ سال تلاش برای تبدیل سلاح به چشمه آب برای حیات وحش

پیشمرگه‌های محیط‌زیست در مناطق کوهستانی بارزان، به جای جنگ‌افزار، با مصالح ساختمانی و آب، حیات وحش را از تشنگی و انقراض نجات می‌دهند

در مناطق کوهستانی و صعب‌العبور بارزان، پیشمرگه‌های گردان محیط‌زیست روزانه مسیرهای طولانی و پرفرازونشیب را طی می‌کنند. سلاح آن‌ها گلوله و توپ نیست، بلکه مصالح ساختمانی و آب است که بر پشت چهارپایان به قله کوه‌ها منتقل می‌شود تا محیط‌زیست منطقه و حیات وحش را از تشنگی و نابودی حفظ کنند.

بیش از ۳۵ سال است که این پیشمرگه‌ها بدون وقفه مشغول حفاظت از جنگل‌ها و حیوانات وحشی منطقه هستند. وظیفه آن‌ها نبرد و جبهه‌های جنگ نیست، بلکه خدمت به طبیعت است. هنگامی که به دلیل تغییرات آب‌وهوایی و خشکسالی، چشمه‌ها و منابع آبی در دل کوه‌ها خشک می‌شوند، محیط‌زیست‌بانان آب را به قلب کوه و دره‌ها می‌رسانند تا جانداران وحشی مجبور نشوند برای یافتن آب به پایین‌دست بیایند و در معرض خطر شکار، حوادث رانندگی یا غرق شدن در رودخانه‌ها قرار گیرند.

حفاظت از محیط‌زیست در بارزان تنها یک وظیفه رسمی نیست، بلکه پیروی از یک راهبرد و فرمان دیرینه است؛ بیش از یک قرن پیش، شیخ عبدالسلام بارزانی فرمان ممنوعیت شکار و حفاظت از محیط‌زیست را صادر کرد و پس از آن نیز ملا مصطفی بارزانی آن را به عنوان یک اصل ثابت زندگی تثبیت کرد و نسل به نسل به عنوان یک فرهنگ باقی مانده است.

در همین راستا، صدیق حسن، سخنگوی گردان محیط‌زیست میرگه‌سور، به "کوردستان۲۴" گفت: "حفاظت از محیط‌زیست در بارزان به یک مسئله معنوی و خداپرستی تبدیل شده و بخشی از فرهنگ مردم است. شهروندان منطقه آگاهی کاملی دارند و همیشه یاور ما هستند؛ هنگامی که پرنده یا حیوانی زخمی می‌بینند، بلافاصله با ما تماس می‌گیرند."

او همچنین اشاره کرد که در چارچوب کارزار مقابله با خشکسالی و با هزینه مسئولان منطقه، بیش از ۲۲ حوض و آبشخور در دل کوه‌ها ساخته شده است تا حیوانات وحشی تشنه نمانند. محیط‌زیست‌بانان ساعت‌ها پیاده در کوهستان‌ها راه می‌روند، با مصالح سیمان و میلگرد حوضچه‌های مخصوص می‌سازند و از طریق لوله‌کشی، آب را از منابع دوردست به این حوضچه‌ها می‌رسانند.

جنگر علی، پیشمرگه گردان محیط‌زیست، درباره اهمیت این پروژه‌ها گفت: "در فصول تابستان و پاییز آب کم می‌شود و حیوانات مجبور بودند برای آب خوردن به سمت رودخانه‌ها و جاده‌ها پایین بیایند. به همین دلیل، اغلب در رودخانه‌ها غرق می‌شدند یا با خودروها تصادف می‌کردند. بنابراین، ما این حوضچه‌ها و آبشخورها را در مناطق صعب‌العبور کوهستانی ساختیم تا آب در نزدیکی خودشان در دسترس باشد و از خطر دور بمانند."

دوربین‌های نظارتی محیط‌زیست‌بانان شبانه‌روز ثبت کرده‌اند که چگونه گله‌گله بز کوهی، کل کوهی، خرس، گراز و ده‌ها گونه پرنده وحشی برای آب خوردن به این حوضچه‌ها و منابع آب روی می‌آورند.

بر اساس آمارهای رسمی، به دلیل ممنوعیت شکار، تأمین آب در فصول کم‌آبی و پایبندی شهروندان به دستورالعمل‌های زیست‌محیطی، تعداد حیوانات وحشی در منطقه بارزان در مقایسه با سال‌های گذشته سه برابر افزایش یافته و این منطقه به پناهگاهی آرام و امن برای وحشی‌ترین حیوانات کوردستان و منطقه تبدیل شده است.