سلیمانیه دویست و چهل و دومین سالگرد تاسیس خود را جشن گرفت

 ساکنان شهر سلیمانیه در اقلیم کوردستان، روز جمعه ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۳ آبان ۱۴۰۵)، با برگزاری آیین‌های متنوع فرهنگی و هنری، دویست و چهل و دومین سالگرد پایه‌گذاری این شهر را گرامی داشتند. این مناسبت که نمادی مهم از پیوند میان تاریخ و هویت جمعی در منطقه به شمار می‌رود، امسال نیز شاهد حضور گسترده شهروندان در اماکن تاریخی و فرهنگی بود.

برنامه‌های تدوین شده برای این روز، با هدف بازنمایی میراث بومی و تقویت همبستگی اجتماعی در این مرکز مهم اداری و فرهنگی اقلیم کوردستان، از ساعات آغازین روز جمعه در نقاط مختلف شهر آغاز و به اجرا درآمد.

 آیین‌های بومی در حیاط تاریخی سرا
بخش اصلی برنامه‌های روز جمعه در محوطه تاریخی "سرا" متمرکز بود. در این مکان، مجموعه‌ای از فعالیت‌های هنری با مشارکت نهادهای فرهنگی و انجمن‌های مردم‌نهاد برگزار شد. بر اساس گزارش‌های میدانی، از ظهر روز جمعه، جشنواره‌ای شامل نمایش هنرهای دستی، ارائه خوراک‌های سنتی و اجرای رقص‌های محلی در این مکان تاریخی برپا شد. این فعالیت‌ها که با هدف زنده نگاه داشتن سنت‌های دیرین طراحی شده‌اند، شامل بخش‌های نمایش لباس‌های محلی و معرفی هنرهای تجسمی نیز بود.

مسئولان برگزاری اعلام کردند که هدف از این تجمعات، علاوه بر بزرگداشت سالگرد تاسیس شهر، ایجاد فضایی برای تعامل مستقیم شهروندان با میراث ملموس و ناملموس منطقه است. نمایشگاهی از آثار نقاشی که پرتره‌ی شخصیت‌های برجسته و تاثیرگذار تاریخ معاصر استان سلیمانیه را به تصویر کشیده بود، از دیگر بخش‌های مورد استقبال در حیاط سرا بود که با استقبال شهروندان روبرو شد.

 ریشه‌های تاریخی و میراث حکمرانی بابان
شهر سلیمانیه در تاریخ ۱۴ نوامبر ۱۷۸۴ (۲۳ آبان ۱۱۶۳) توسط ابراهیم پاشای بابان بنیان نهاده شد. نام‌گذاری این شهر به یاد پدر او، سلیمان پاشا، صورت گرفت. در طول قرن‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، این شهر به عنوان پایتخت میرنشین بابان، نقش کلیدی در تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه ایفا کرد. سلیمانیه در آن دوران نه تنها یک مرکز حکومتی، بلکه به عنوان کانون تبادلات تجاری و فعالیت‌های فرهنگی در سطح منطقه شناخته می‌شد.

در دوره معاصر، این شهر به واسطه‌ی نقش‌آفرینی در تحولات سیاسی قرن بیستم، جایگاه ویژه‌ای در تاریخ کوردستان پیدا کرد. به ویژه در سال‌های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۴ میلادی (۱۳۰۱ تا ۱۳۰۳ شمسی)، سلیمانیه به عنوان مرکز اداری و سیاسی دولت تحت هدایت ملک محمود شناخته می‌شد. این پیشینه‌ی تاریخی باعث شده تا نام سلیمانیه در اسناد و منابع تاریخی به عنوان "پایتخت فرهنگ و هنر" در منطقه شناخته شود و هر ساله در تاریخ ۱۴ نوامبر، یادآور این میراث غنی برای ساکنان آن باشد.

 تغییرات جمعیتی و توسعه‌ی شهری در گذر زمان
بر اساس داده‌های تاریخی مندرج در نشریه‌ی "ژین" در سال ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۳۴ شمسی)، سلیمانیه در میانه‌ی قرن بیستم میلادی دارای مساحتی در حدود ۲۰ میلیون و ۲۵۰ هزار متر مربع بوده است. در آن زمان، جمعیت شهر حدود ۶۰ هزار نفر برآورد شده بود و بافت شهری آن مشتمل بر ۷ هزار واحد مسکونی در شش محله‌ی اصلی یعنی "کانی‌اسکان"، "گویژه"، "ملکنی"، "سرشقام"، "چهارباخ" و "درگزین" شکل گرفته بود.
این آمار نشان‌دهنده‌ی رشد تدریجی سلیمانیه از یک مرکز حکومتی کوچک به یک کلان‌شهر مدرن در دهه‌های اخیر است. با گذشت بیش از دو قرن از تاسیس آن، سلیمانیه اکنون به عنوان قطب اقتصادی، آموزشی و رسانه‌ای در اقلیم کوردستان شناخته می‌شود. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که با وجود تغییرات گسترده در بافت جمعیتی و ساختار شهرسازی، هویت فرهنگی این شهر که ریشه در سنت‌های ادبی و هنری آن دارد، همچنان در برنامه‌هایی نظیر بزرگداشت روز جمعه، ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۳ آبان ۱۴۰۵)، به عنوان محور اصلی انسجام اجتماعی مورد تاکید قرار می‌گیرد. برگزاری این مراسم در سال جاری، بار دیگر بر تداوم پیوند میان نسل‌های جدید و تاریخ کهن این شهر تاکید کرد.