آموزش تخصصی آواز کلاسیک و اپرا در اقلیم کوردستان

ابتکار پروین چاکار برای پیوند موسیقی مادری با صحنه‌های جهانی

دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه سلیمانیه در جریان برنامه‌های آموزشی امروز، ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱ آذر ۱۴۰۵)، میزبان یک دوره کارگاهی تخصصی چهارروزه در زمینه آواز کلاسیک و اپرا با تدریس پروین چاکار، خواننده سوپرانوی سرشناس بین‌المللی است. این رویداد آموزشی با هدف انتقال تجربیات حرفه‌ای این هنرمند به نسل جدید خوانندگان در اقلیم کوردستان و آماده‌سازی آنان برای حضور در صحنه‌های بین‌المللی برگزار می‌شود.

 پروین چاکار در گفتگو با شبکه خبری کوردستان۲۴ تأکید کرد که استعدادهای هنری برای شکوفایی نیازمند آموزش بر اساس استانداردهای جهانی هستند و اجرای آثار مادری منافاتی با ارائه آثار بزرگانی چون موتسارت، وردی و پوچینی در تالارهای جهانی ندارد.

 

 تلفیق اپرای کلاسیک غرب با الحان مادری در سلیمانیه

پروین چاکار که متولد سال ۱۹۸۱ میلادی (۱۳۶۰ شمسی) در منطقه ماردین است، تحصیلات تخصصی خود را در کنسرواتوار دولتی مورلاکی در شهر پروجای ایتالیا به پایان رسانده و در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای خود جوایز متعدد بین‌المللی را کسب کرده است. او در طول دوره آموزشی چهارروزه خود در گروه موسیقی دانشگاه سلیمانیه، بر فنون آوازی، تکنیک‌های کنترل صدا و نحوه اجرای اپرا تمرکز دارد. این سوپرانوی برجسته بر این باور است که انضباط سخت‌گیرانه آواز کلاسیک غربی نه تنها باعث محو شدن خصوصیات بومی آواز کوردی نمی‌شود، بلکه ابزاری برای ارتقای کیفی و جهانی‌سازی آن فراهم می‌سازد. او پیش‌تر نیز نخستین کارگاه آموزشی مشابه خود را در مرکز فرهنگی سزایی کاراکوچ در شهر دیاربکر برگزار کرده بود. به گزارش منابع رسمی دانشگاه سلیمانیه، هدف اصلی این دوره‌ها ایجاد بستری مستحکم برای هنرجویان جوان است تا بدون دست کشیدن از هویت زبانی و زادگاهی خود، به دانش روز موسیقی جهانی مجهز شوند و توانایی رقابت در سطح بین‌المللی را به دست آورند.

 پروین چاکار در اجرای صحنه‌ای با همراهی ارکستر؛ تصویری از تجربهٔ حرفه‌ای او در پیوند دادن تکنیک آواز کلاسیک با میراث موسیقایی میان‌رودان

 

 بازخوانی تاریخ چندفرهنگی شهر در موزه میراث کرد

حضور پروین چاکار در سلیمانیه تنها به کلاس‌های درس محدود نمانده و به حوزه‌های فرهنگی این شهر نیز گسترش یافته است. او دیروز، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۳۰ آبان ۱۴۰۵)، با انتشار گزارشی مصور در شبکه اجتماعی اینستاگرام از بازدید خود از موزه میراث کرد واقع در خیابان تاریخی مولوی در مرکز شهر سلیمانیه خبر داد. این موزه که طبقه فوقانی مهمان‌خانه تاریخی فرح — با قدمتی بازگشته به دهه ۱۹۲۰ میلادی (۱۳۰۰ شمسی) — را در بر می‌گیرد، پس از بازسازی‌های اساسی در تاریخ ۱۴ نوامبر ۲۰۱۵ (۲۳ آبان ۱۳۹۴) هم‌زمان با سالگرد تأسیس شهر سلیمانیه افتتاح شد. به گفته چاکار، هسته اولیه مجموعه این موزه در سال ۲۰۰۰ میلادی (۱۳۷۹ شمسی) به همت عرفان عثمان، متخصص میراث فرهنگی، و برزان قادر، هنرمند محلی، با گردآوری آثار سنتی شکل گرفت و سپس توسعه یافت. یکی از بخش‌های مورد توجه این هنرمند در موزه، مجموعه مربوط به اقلیت یهودی سلیمانیه شامل ۲۵ اثر تاریخی از جمله نسخه‌های نادر تورات و صنایع دستی است که نشان‌دهنده همزیستی مسالمت‌آمیز جوامع گوناگون در تاریخ این منطقه است.

 پروین چاکار پس از اجرای کنسرت در دیاربکر، کنار پیانوی گرند

 

 طنین فاجعه حلبچه در قالب موسیقی چندزبانه بین‌المللی

توجه پروین چاکار به حافظه تاریخی و میراث فرهنگی پیش‌تر نیز در آثار موسیقایی او تجلی یافته است. این خواننده سوپرانو در مارس ۲۰۲۳ میلادی (اسفند ۱۴۰۱ شمسی)، آلبومی اختصاصی را به یاد قربانیان بمباران شیمیایی حلبچه در سال ۱۹۸۸ میلادی (۱۳۶۶ شمسی) منتشر کرد. ایده تولید این اثر پس از اجرا در ارگ تاریخی اربیل و بازدید وی از موزه یادبود حلبچه و مواجهه با اشعار شیرکو بیکس، شاعر نامدار کورد، شکل گرفت. چاکار در گفتگو با خبرگزاری‌های رسمی اشاره کرده بود که در آن آلبوم، قطعه «چواردی مانگ بو» را به زبان‌های ایتالیایی و کوردی سورانی به همراه قطعه‌ای دیگر به گویش زازاکی اجرا کرد تا پیام انسانی این رویداد را از مرزهای زبانی عبور دهد. او هدف از این تلفیق زبانی را آشنا کردن مخاطبان غیربوم با تاریخ منطقه و زنده نگه داشتن یاد قربانیان از طریق زبان جهانی موسیقی عنوان کرده است؛ رویکردی که امروزه شالوده اصلی فلسفه آموزشی او را در کارگاه‌های دانشگاه سلیمانیه تشکیل می‌دهد.

 

 احیای حافظه تاریخی هنرمندان در عرصه هنر جهانی

تلاش‌های چاکار برای احیای هویت و مفاخر هنری فراتر از قلمرو موسیقی رفته و به پژوهش‌های تاریخی در اروپا نیز تسری یافته است. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای در ژوئیه ۲۰۲۳ میلادی (تیر ۱۴۰۲ شمسی)، این هنرمند پس از تحقیقات گسترده موفق به کشف مزار لیلا بدرخان، از پیشگامان هنر باله در مزارستان سن‌کلو در پاریس شد. لیلا بدرخان از جمله هنرمندانی بود که در دهه‌های گذشته با اجرای برنامه در تالارهای بزرگ جهان و تأسیس مدرسه رقص در فرانسه، توانست سنت‌های هنری زادگاهش را در قالب هنر کلاسیک غربی به مخاطبان بین‌المللی معرفی کند. پروین چاکار با پیگیری رسمی محل دفن وی، بر اهمیت ثبت و حفظ پیشینه حضور هنرمندان شرق در عرصه‌های جهانی تأکید ورزید. او در جمع هنرجویان سلیمانیه یادآور شد که آگاهی از این سوابق تاریخی به جوانان اعتماد به نفس می‌بخشد تا بدانند که اجرای اپرا در عالی‌ترین سطوح جهان با حفظ ریشه‌های فرهنگی و زبانی کاملاً امکان‌پذیر و ارزشمند است.