Murad Karayilan, Kurd û Komar

Gotinên Murad Karayilan li ser armanca siyasî ya girîng a PKKê, hem ji aliyê siyasî ve hem jî ji hêla dîrokî ve xwedî girîngiyek mezin e.

Beşa herî girîng a axaftina wî wiha ye: "Em dixwazin tevlî Komara Tirkiyeyê bibin." Çima girîng e ku van peyvan ji zarê Karayilan ve tê bihîstin? Ji ber ku Karayilan an heval Cemal, di sê dehsalên dawî de fermandarê herî girîng ê beşa leşkerî ya PKKê bûye. Her çend Masum Korkmaz an Egîd û Nizameddîn Taş an Botan jî fermandarên girîng bûne, lê rola Cemal di serdema herî hesas a dîroka PKKê de bêhempa bûye. Cemal berovajî gelek ji fermandar û berpirsên din ên PKKê, wî bi piranî bi kurmanciyeke baş û standard axaftin û hevpeyvîn kirine, û xwedan ruh û mîzaceke kurdane bûye. Ev di demekê de ye ku gelek ji berpirsên din ên PKKê, pêşî, pir caran li şûna hizirkirina kurd meylên çepgir hebûn û weke dost û hogirên çepên Tirk ketine ber çavan. Meseleya duyemîn, ew nikarin bi kurmanciyeke baş û rewan biaxivin. Lê Cemal, di axaftin û hevpeyvînên xwe de, û her weha di dûrketina ji helwestên ku ji hêla çepgirên Tirk ve têne pejirandin de, nîşan daye ku kurdbûnê wekî tiştek girîng û meseleya man û neman dibîne. Lê heta Cemal jî, dema ku behsa "tevilbûna di Komara Tirkiyeyê de" dike, bi awayeke zelal û taybetî behsa daxwazên Kurdan û nasnameya Kurdî nake. Weke mînak, heta ew jî nabêje; eger hûn di berdewamiya rêya bêçekkirin û danûstandinên aştiyê de madeya 66an a Destûra Bingehîn a Tirkiyeyê biguherînin, wê demê em jî weke kurd dixwazin bibin beşek ji Komara Tirkiyeyê.

Çima Xala 66 girîng e?

Bê guman, gelek hevok û madeyên di Destûra Komara Tirkiyeyê de li dijî ruhê demokrasiyê ne û pir caran ji naveroka yasaya sivîl dûr in. Heta rayedarên Tirkiyeyê bi xwe jî gelek caran vê rastiyê qebûl kirine ku ruhê Destûra Tirkiyeyê ji darbeyên leşkerî tê û bi jiyana sivîl re hev nagirin. Lê di nav wan hemû gotar û hevokên kurt û dirêj de, bi raya min, ya herî girîng ku dest û lingên Kurdan mîna şûrekî tûj dibire, Xala 66 e. Gotina selal a Xala 66 li Destûra Tirkiyeyê dibêje: Her kesê ku wekî welatiyê Komara Tirki tê nasîn, Tirk e. Bi awayeke zelal û li gor Destûra Tirkiyeyê, du heqîqetên bilind li felsefeya hev welatiyê de hene: A yekem ew e ku "Komara Tirk" heye û "Komara Tirkiyeyê" tu ne ye. A dudya ew e: Li Tirkiyeyê, her kes Tirk e! 

Niha pirs ev e: gelo em dikarin bêyî ku pênaseya qanûnî ya hemwelatîbûna Tirkiyê ji nû ve pêdaçûnekê bikin û hebûna kurdan nas nekin, behsa yekbûna kurdan li Komara Tirkiyê bikin? Helbet nîqaşa li ser vê mijarê ne nû ye û destûrnasên tirk, analîstên ewropî û lêkolînerên siyaseta berawirdî bi salan e li ser vê yekê nîqaş dikin. Bo nimûne û mînak, Murad Belge bi berdewamî tekez kiriye ku demokratîkbûn têgihîştineke berfirehtir a hemwelatîbûn û nasnameyê hewce dike. Îsmaîl Beşîkçî demek dirêj e înkarkirina nasnameya kolektîf a Kurd wekî yek ji pirsgirêkên sereke yên avahîsaziyê yên Komara Tirkiyeyê destnîşan kiriye. Saziya Carnegie ya Ewropayê jî tekez dike, reforma destûrî dê her peymaneke demdirêj bi Kurdan re xurt bike, weşandiye.

Di rewşekê de ku çendîn ronakbîrên navdar ên Tirk amaje bi wê yekê dikin ku guhertina destûrê û pênaseya nû ya hemwelatîbûnê ji bo garantîkirina lihevhatineke bi îstîqrar a kurdî girîng e, tê çaverêkirin ku kesên girîng ên wek Murad Karayilan, ku her gotin, tevger û kirdarên wî zêdetirî çil sal in ji aliyê rayedarên siyasî û ewlehiyê yên Tirkiyê ve hatine analîzkirin; Bi zelalî behsa girîngiya xala 66’an bikin û tenê behsa daxwaza tevlîbûna Komara Tirkiyeyê nekin.