Irak ve Kürdistan’da yarın seçim

HABER MERKEZİ

Irak'ta ve Kürdistan’da 24 milyon seçmen, devrik rejim sonrası 5’inci, terör örgürü DAİŞ sonrası ilk genel seçimler için yarın sandık başına gidiyor.

Savaş yorgunu Irak, Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin düşmesinden sonra 5’inci kez gerçekleştirilecek yarınki genel seçimlere ekonomik kriz, evine dönemeyen binlerce sığınmacı, siyasi kutuplaşma ve güvenlik sorununun gölgesinde giriyor.

Bir önceki başbakan Nuri Maliki'nin 2014'e kadar süren 8 yıllık iktidarı dönemindeki yolsuzluklar nedeniyle devlet hazinesinin neredeyse sıfırlanması ve dünya ham petrol fiyatlarındaki düşüş ülkede ciddi bir ekonomik krize neden olurken, DAİŞ'le savaş da geride alt yapı tahribatı ve sığınmacı sorunu ile boğuşan istikrarsız bir Irak bıraktı.

Irak'taki seçim yarışına 143 siyasi partinin oluşturduğu 27 koalisyon katılıyor.

Şİİ CEPHESİNDE DURUM

Şiiler, mayıs sonrası mecliste çoğunluğu elde etmeyi planlasa da seçimlere birlikte değil, kendi aralarında birden fazla gruba bölünerek oluşturdukları koalisyonlarla girecek.

Halihazırdaki 328 sandalyeli parlamentonun 183 milletvekiliyle en büyük grubunu teşkil eden Şiiler (Ulusal Koalisyon), koalisyon kurmayı amaçlıyor.

Seçimlerde ikinci çıkması beklenen İran'ın da desteğini alan Haşdi Şabi'nin Fetih Koalisyonu ile Maliki'nin Yasa Devleti Koalisyonu, bir Şii koalisyonu kurmak istediğini saklamıyor.

Maliki, son dönemde yaptığı açıklamalarda “siyasi çoğunluk (Şii) hükümeti”ne sık sık vurgu yapıyor. Ancak Maliki'nin arasının bozuk olduğu Haşdi Şabi ile de pek yakınlık içerisine girmeyen Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın Şii çoğunluk koalisyonunun oluşturulmasına sıcak bakmadığı biliniyor.

Seçimlere ayrı koalisyonların başında girecek olan Başbakan Haydar Abadi ve Maliki, seçim sonrası gerçekleştirilecek bir hamleyle parlamentoda birleşecek. İki liderin bu konuda yazılı metne imza attığı belgesi de basına sızmıştı.

KOALİSYON SENARYOLARI

Irak'ta 12 Mayıs seçimlerinden ilk sırada çıkması beklenen Abadi'nin, Mukteda es-Sadr ve Ammar el-Hekim ile İyad Allavi ve Usame Nuceyfi’nin desteğini alarak hükümet kuracağı senaryosu da konuşuluyor.

Abadi'nin, buna bazı Kürt partilerini de dahil edebileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Ancak Şii milislerin yer almadığı bir hükümetin başta güvenlik olmak üzere ciddi sorunlarla boğuşma riskinin olacağı ve ömrünün uzun sürmeyeceği uzak görülmüyor.

KÜRDİSTAN’DA SEÇİM ATMOSFERİ

Irak’ta olduğu gibi Kürdistan’da da seçim çalışmaları propaganda süreci boyunca hareketli geçti. Kürdistan’da birinci parti konumunda olan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), başkent Erbil başta olmak üzere Duhok, Süleymaniye il merkezleri ile ilçelerde mitingler gerçekleştirdi.

KDP mitinglerinde refah, istikrar ve kazanımların kalıcılaşması mesajları öne çıktı.

Kürtler, 30 Nisan 2014'te yapılan son genel seçimde kendilerine 44 kontenjanın ayrıldığı Erbil, Süleymaniye ve Duhok'un dışında Kerkük ve Musul'da 8'er, Diyala'da ise 2 milletvekili çıkararak, 328 sandalyeli Irak Parlamentosu’na 62 milletvekili göndermişti.

SÜNNİLER

DAİŞ'in en çok zarar verdiği kesim olan ve yaklaşık 5 milyonunun sığınmacı durumuna düştüğü Sünniler ise seçim yarışına birden fazla koalisyonla katılıyor. Sünnilerin halihazırda parlamentoda 60'ın üzerinde milletvekili bulunuyor.

En büyük iki Sünni seçim koalisyonuna eski başbakanlardan İyad Allavi’nin kurduğu ve geniş bir yelpazeye hitap eden Vataniyye ile Usame Nuceyfi’nin Karar koalisyonu olarak bakılıyor.

Allavi'nin koalisyonu, Meclis Başkanı Selim el-Cuburi ve eski Başbakan Yardımcısı Salih Mutlak gibi önemli Sünni siyasetçileri barındırıyor. Vataniyye Koalisyonu'nda diğer Sünni gruplarla bazı liberal parti ve oluşumlar da yer alıyor.

Sünni lider Nuceyfi ve kardeşi eski Musul Valisi Esil Nuceyfi'nin de bulunduğu Karar koalisyonunda, 10'a yakın Sünni grup ve parti yer alıyor. Yeni parlamentoda Sünniler adına bu iki koalisyonun sesinin güçlü olacağı tahmin ediliyor.