VAATLER - Hangi parti kaç kez ‘Kürt’ dedi?

İhsan Yalın

Kıyasıya bir yarış içinde olacak olan AK Parti, CHP, HDP, MHP, İYİ Parti ve Saadet Partisi seçim beyannamelerini açıkladı.

Kürt seçmenin oylarını hedefleyen partiler, beyannamelerinde bu yönde mesajlar verdi.

K24 partilerin seçim beyannamelerinde kullandıkları “Kürt” kelimesi sayısını ve vaatleriniderledi:

AK PARTİ

Kürt illerinden önemli oranda oy alan Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Kürtler’e yönelik attığı adımlarla övünse de seçim beyannamesinde “Kürt” kelimesini minimum düzeyde kullandı. AK Parti’nin 360 sayfalık seçim bildirgesinde sadece 1 kez Kürt kelimesi yer aldı.

“GÜÇLÜ DEMOKRASİ” başlığı altında yer alan cümle şöyle:

“Kürt vatandaşlarımızın her türlü insani meselesini demokrasi ve refah sorunu olarak gördük. Ortak tarih ve medeniyet birikimiz ile kardeşlik bağlarımızı ön plana çıkardık.”

CHP

Geçmişteki Kürt siyaseti nedeniyle sık sık eleştirilen ve yakın dönemde de pasif olmakla eleştirilerin odağında olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), bu kez Kürt seçmeni yakın markaja aldı.

Cumhurbaşkanı Adayı Muharrem İnce’nin verdiği mesajların izdüşümünü seçim beyannamesinde de görmek mümkün.

Kürt sorunu konusuna iki ana başlık ayıran CHP’nin bildirgesinde 8 kez Kürt, 2 kez de Kürtçe kelimeleri geçiyor.

İktidar partisinin Kürt sorununu çözmede hukuki altyapı oluşturmaktan kaçındığına vurgu yapılan bildirgede özetle şunlar belirtildi:

“Kürt Sorunu’nun bir güvenlik sorununa indirgenmesi ve olağanüstü dönemlerde yapılan yanlış uygulamalar, yurttaşlarımızın önemli bir bölümünü mağdur etmiş ve aidiyet duygularını zayıflatmıştır.

Kürt Sorunu’nu eşit yurttaşlık ilkesi ve diyalog temelinde, salt güvenlikçi anlayışa teslim olmaksızın, cesaret ve kararlılıkla çözeceğiz.

Kürt Sorunu’nu, TBMM’de tüm siyasi partilerin katılımıyla, partizan çıkarlara kurban etmeksizin, samimi ve şeffaf bir biçimde, toplumsal uzlaşıyla çözeceğiz.

Okullarımızda, Kürtçe dersleriyle ilgili altyapı sorunlarını çözecek ve seçimlik dersleri çeşitlendireceğiz.

Kürtçe’nin yanı sıra Türkiye’deki tüm kardeş dillerle ilgili araştırma enstitülerini yaygınlaştıracağız. Kapatılan tüm enstitüleri kadro tahsis ederek yeniden açacağız.

HDP

Halkların Demokratik Partisi (HDP), Kürt sorunuyla ilgili vaatlerini tek bir ana başlık altında topladı.

HDP, bildirgesinde 4 defa Kürt, 1 defa da Kürtçe kelimesini kullandı.

“Kürt sorununda kalıcı barışı sağlama” vurgusunun öne çıktı HDP bildirgesinde mesajlar şöyle:

“Kürt sorununun çözümü, demokrasi sorununun çözümüdür. Barış, sadece çatışmaların, ölümlerin ve acıların olmaması değil, aynı zamanda erdeme, iyiliğe, bir arada yaşama doğru atılan en büyük adım olacaktır. Barış mücadelesi demokrasi mücadelesidir, özgürlük mücadelesidir.

Üniversitelerde Kürtçe, Lazca, Süryanice gibi asimilasyona uğratılan dillerde yeni kürsülerin açılmasını sağlayacağız.

Ortadoğu’da mevcut iktidar tarafından yürütülen Kürt düşmanı politikaya derhal son vereceğiz.”

SP

Saadet Partisi (SP) Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Temel Karamollaoğlu’nun açıkladığı seçim beyannamesinde Kürt sorununa değinilen bölümde “sıcak” mesajlar verildi.

HDP’den SP’ye geçen Altan Tan’ın yanısıra Haşim Haşimi, Ahmet Faruk Ünsal gibi isimleri aday gösteren SP ayrıca Diyarbakır’da Kürt sorunuyla ilgili bir rapor açıklayacağını duyurmuştu.

Karamollaoğlu, Kürt sorununa ilişkin vaatlerini açıklarken 6 kez Kürt kelimesini kullandı. İşte o sözler:

“Kürtler ve Türkler aynı dinin mensubu, ortak bir tarihin çocukları, aynı kültürün renkleri ve aynı vatanın evlatlarıdır. Türkler ve Kürtler, bir vücudun azaları gibidir. Aslında Türk’ün Kürt diye, Kürt’ün de Türk diye bir meselesi, problemi yoktur.

Kürt meselesinin çözülmemiş olması, hak, adalet, ekonomi, eğitim, güvenlik gibi bir çok alanda ortaya konan yanlış anlayış ve yapılan ihmallerin ortak sonucudur. Dolayısıyla yaşanan eksiklikleri bir bütün halinde ele almadan Kürt meselesinde çözüme ulaşmak mümkün olmayacaktır. Yapacağımız bir reformla çözeceğimize kalpten inanıyoruz.”

MHP

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ise seçim beyannamesinde Kürt kelimesine hiç yer vermedi.

AK Parti ve Büyük Birlik Partisi’yle (BBP) Cumhur İttifakı çatısı altında toplanan MHP’nin, AK Parti’nin bile Kürt sorununa mesafeli yaklaşmasına etki ettiği sıkça dile getirildi.

Dolayısıyla MHP’nin Kürtler’le ilgili “sıfır çekmesi” sürpriz olarak karşılanmadı.

Partinin seçim beyannamesinde Kürt illeriyle ilgili şu vaatler yer aldı:

“Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ekonomik büyümeyi, sosyal gelişmeyi ve toplumsal uzlaşmayı sağlayarak millî birlik ve bütünleşmeyi temin edecek ‘Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesini Kalkındırma Programı’nın uygulamaya geçirilmesini önemli buluyoruz.”

İYİ PARTİ

MHP’den ayrılanların kuruluşuna öncülük ettiği İYİ Parti, seçim sürecinde zaman zaman Kürt sorunuyla ilgili mesajlar verse de seçim beyannamesinde Kürt kelimesini hiç kullanmadı.

Genel Başkan Meral Akşener’in açıkladığı 138 sayfalık beyannamede, Kürt ve Kürtçe ifadeleri kullanılmaksızın vaatlere yer verildi:

“Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizi ekonomik ve sosyal yönden kalkındıracağız, vatandaşımızın refah düzeyini yükselteceğiz.

Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizde mevcut olağanüstü sosyal ve siyasal koşulları ortadan kaldıracağız.

Demokratikleşmeyi hızlandırarak yatırım, üretim ve istihdam imkanlarını arttıracağız. Ekonomik ve sosyal kalkınmayı gerçekleştirerek, bölge illerini cazibe merkezi haline getireceğiz.

Doğu ve Güneydoğu meselesinin kalıcı çözümü için; hiçbir taviz vermeden teröre karşı mücadelemizi sürdüreceğiz ve terörü bitireceğiz, bölge halkının huzurunu ve güvenini sağlayacağız.”