K24 ÖZEL - F-35’ler Minbic için mi?

K24 - ANKARA

Türkiye’ye verilecek F-35’lerin ve ABD ile süren görüşmelerin Minbic’le ilgisi olup olmadığı tartışmalara yol açtı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon),  ABD Senatosu'nun, Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışını bloke eden karar tasarısını onaylamasına karşın, 2 adet uçağın Teksas eyaletine bağlı Fort Worth kentinde düzenlenecek bir törenle Türkiye'ye teslim edileceğini duyurmuştu.

Geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen oylamayla ABD Senatosu, Pentagon’un 2019 bütçesini kabul etmişti. Yasa tasarısında Türkiye’nin alacağı başta F-35 olmak üzere savunma projeleri konusunda gerektiğinde bloke edilmesini öngören bölüm de yer almıştı.

Yasa tasarısı, 10’a karşı 85 oyla senatodan geçmişti.

Pentagon’un 2019 bütçesi içinde Türkiye’ye verilecek olan F-35 savaş uçaklarının yanısıra CH-47F Chinook ağır nakliye helikopterleri, AH-1 Cobra ile F-16 uçaklarının parçaları, S-70 helikopterleri gibi çok önemli savunma projeleri yer alıyor.

Yaklaşık 3 aydır ABD Senatosu’nda Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle silah satışı konusunda blokajı hedefleyen yasa tasarısı tartışılıyordu.

Türkiye’ye verilecek F-35’lerin ve ABD ile süren görüşmelerin Minbic’le ilgisi olup olmadığı da tartışmalara yol açtı.

K24’ün sorularını yanıtlayan uzmanlar, F-35 anlaşmasının Minbic’le ilgisi olmadığını söyledi.

ALTINSOY: ANLAŞMA 2025’E KADAR

Uluslararası ilişkiler uzmanı Deniz Altınsoy, F-35 anlaşmasının Minbic konusunda yapılan anlaşmayla bir tutmamak gerektiğini söyledi. Uluslararası ilişkilerde ülkelerin herhangi bir konu üzerinden uzlaşabileceğini söyleyen Altınsoy, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu F-35’ler aslında savaş uçağı değil. Bir istihbarat uçağı. Teknik özellikler düşünüldüğünde kara, hava ve deniz unsurlarıyla bir an önce entegre olabilecek nitelikte uçaklar. Bilgi alışverişine yararlanılabilecek uçaklar. Türkiye, bir istihbarat avantaj elde etmiş olacak.”

Deniz Altınsoy, “Kongreden F-35’lerin satımını durdurdu ama uluslararası ilişkiler ve hukuk çerçevesinde baktığımızda 2025’e kadar bir anlaşma çerçevesinde bu uçakların teslim edilmesi gerekiyor” diyerek, şu ifadeleri kullandı:

“Amerika 2025’e kadar bu uçakları teslim etmezse uluslararası ticaret hukuku açısından düşündüğümüzde bir tazminat Türkiye’ye ödemek zorunda. Bu tazminatı da muhtemelen bu yaklaşımını devam ederse bu politikasını ödemek zorunda. F-35’lerin uluslararası arenada da birçok şaibesi var.”

EROL: DİP YAPMASINI ENGELLEDİ

Minbic anlaşmasının Türkiye ile ABD ilişkilerinin “dip yapmasını” engellediğini belirten uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Seyfettin Erol da, şöyle dedi:

“Türkiye ve Amerika sahada karşı karşıya gelme riskini bir anlamda ötelemiş oldu. Bakıldığında da ortaya konulan yol haritası bir anlamda Türk - Amerikan ilişkilerinde Menbic üzerinden yeni bir sürecin başlayabileceğini ya da başlayamayacağını yönelik bir test alanı olarak karşımıza çıkıyor.”

Türkiye - ABD ilişkilerinde yeni bir sürecin başlayabileceğini belirten Erol, sözlerini şöyle sürdürdü:

“ABD, şunu net bir şekilde gördü. Eğer Menbic’de Türkiye ile bir mutabakata varmazsa, bunun sonucunda Türkiye kaybetme riski yüksek, ama Türkiye’nin yerini alabilecek, ikame edebilecek, başka bir gücü oraya koyması da çok mevcut şartlarda mümkün değil. Çünkü Afrin ile birlikte işte bölgede düşündüğü PYD/YPG/PKK unsurlarının burada Amerika açısından halen yeterli bir güç olmadığı sunucu Amerikalılar tarafından anlaşıldı.”