K24 ÖZEL- Şırnak'ta 300 yıllık gelenek

K24 - ŞIRNAK

Şırnak’ın Balveren (Gundikê Melê) beldesinde 300 yıldır süren gelenek devam ediyor.

Binlerce Gundikê Melê sakini her yıl Ekim ayının ilk Perşembe günü beldenin mezarlığında toplanıyor.

Mezarlık ziyaretine bölgenin başka yerlerinde yaşayan Şırnaklıların dışında başka il ve ilçelerden de insanlar da katılıyor.

Civar köylerden vatandaşların da ilgi gösterdiği mezar ziyaretinde, mezarların başında Kur'anı Kerim okunup, dualar ediliyor.

Beldede her ailenin tenceresinde pişen yemeklerle doldurulan tabaklar yüzlerce metre uzunluğundaki sofralara diziliyor, yaklaşık 5 bin sakininin bulunduğu beldenin 500'den fazla hanesinden gelenler aynı sofrada buluşuyor.

Geleneksel etkinlikte mezarlıklar onarılıyor, ölülerin hayrına dualar ediliyor, yemekler dağıtılıyor, çocuklara şekerler dağıtılıyor, Kuran'dan sureler okunuyor.

Gundikê Melêli Ahmet Bayram, ziyaretin hikâyesiyle ilgili olarak, “Dedelerimiz mezar taşlarının onarılması için bu kültürü başlatmışlar. Ziyaret sonrası Cuma gününden sonra da ikramlarımız başlıyor” dedi.

Beldede bulunan menengiçlerin ziyaret gününe kadar biçilmesinin yasak olduğunu söyleyen Bayram, “Biçim ziyaretten sonra biçiliyor. Sonra burada yemekler pişiriliyor. Yemeği mezarlıkta Kur'an okuyan insanlara ve misafirlere veriliyor. Mezarlıkta Kur'an-ı Kerim okunuyor. Sonra beraber namaz kılınıyor. İmamlar vaaz veriyorlar. Dualar ediliyor. İmamlar insanlara barış nasihatlarında bulunuyorlar. Ayrıca böyle bir günde dışarıdan gelen köylülerimizi görme imkanı buluyoruz” dedi.

Belde sakinlerinden Helin Bayram da, “Buraya ziyaret için geliyoruz, mezarların başında ölülerimize dua ediyoruz. Buraya gelen misafirler için hayır yemeğini hazırlıyoruz. Kendimi bildim bileli bu geleneği sürdürüyoruz. Atalarımız da hep yapıyorlarmış” diye konuştu.

Gundikê Melê beldesine bağlı Diruga mahallesi muhtarı İzzettin Sanrı da, “Buraya gelenler ziyaret ve dua için geliyor. Burada halay çekilmiyor. Burada ölülerimizi anıyoruz, dua ediyoruz. Düğün havasında gibi geçmiyor, herkes buradan memnun bir şekilde ayrılıyor” şeklinde konuştu.

YÜZYILLARDIR SÜREN GELENEK

Bir rivayete göre, gelenek köye ilk yerleşen kişiden başlar. İmamlık yaptığı iki köy arasında bir ev yapıp yerleşen Mele Derwêş bu geleneği başlatır.

Bugün beldenin nüfusu 5 bin, belde dışında yaşayan 2 binden fazla Gundikê Melêlinin olduğu düşünülüyor.

Gundikê Melê geleneklerinden biri de okuma kültürü. Beldenin ilk camisinin medresesinde başlayan kitap okuma ve okutma çabası; bugün üç camide sürüyor.