En eski veba bakterisi mezardan çıktı

HABER MERKEZİ

Araştırmacılar bilinen en eski Yersinia pestis bakterisini İsveç’teki 5 bin yıllık bir mezarda keşfetti.

İsveç’teki bulgular, “Yersinia pestis” bakterisinin Taş Devri sonlarında insan tarihinde yaşanan ilk büyük pandemik hastalık olarak Avrupa boyunca yerleşim yerlerini harap etmiş olabileceğini öne sürüyor.

Araştırmacılara göre bu keşif, Avrupa’nın ilk çiftçilerinin sayıca azalmasıyla bağlantılı olabilir.

Araştırmacılar, tarih öncesi kurbanları gösterebilecek vakalar için halka açık antik DNA veri tabanlarını analiz ederken bu bulgular ortaya çıktı.

Araştırma için İsveç’teki Frälsegården kazı alanına odaklanıldı. Sit alanındaki kireçtaşından bir mezarın daha önce yapılan analizi burada 78 kişinin gömülü olduğunu ve 200 yıllık bir zaman diliminde öldüklerini açığa çıkardı.

Araştırmacılar, Frälsegården sit alanındaki bir kadının kalıntılarında daha önce bilinmeyen bir veba patojeni şuşu keşfetti.

Karbon tarihleme sonuçları bu kadının yaklaşık 4 bin 900 yıl önce “Neolitik Düşüş” diye bilinen Neolitik kültürün Avrupa boyunca gizemli bir şekilde azaldığı bir dönemde öldüğünü öne sürüyor.

Kalça kemiğine ve diğer iskelet özelliklerine dayanarak, kadının öldüğü zaman yaklaşık 20 yaşında oldu tespit edildi. Kadında bulunan Yersinia pestis şuşu, pnömonik (zatürreli) vebayı tetikleyen bir genetik mutasyona sahipti. Bu vebanın, tarihi ve günümüzdeki vebalar arasında en ölümcülü olmasından dolayı kadının bu hastalıktan ölmüş olma ihtimali oldukça yüksek.

VEBA NASIL YAYILDI?

Araştırmacılar Avrupa’da 6 bin 100 ila 5 bin 400 yıl öncesinde 10 binden 20 bine kadar oturanın bulunduğu mega yerleşim yerlerinde vebanın ortaya çıktığını öne sürüyor.

Daha önce Avrupa’da bulunanlardan 10 kata kadar daha büyük olan bu mega yerleşim yerleri için Kopenhag Üniversitesi’nden araştırmanın yazarlarından hesaplamalı biyolog Simon Rasmussen, şunları söylüyor:

“İnsanları, hayvanları ve depolanmış yiyecekleri beraberinde bulunduruyordu ve büyük ihtimalle oldukça sağlıksız koşullardaydı. Bu durum yeni patojenlerin evrilmesi için gerekli olan koşullar adına tam bir ders kitabı örneği.” (Kaynak: Arkeofili)