ABD ve Çin arasında yeni gerilim

HABER MERKEZİ

ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon), Çin'e bağımlılığı azaltmak için doğada nadir bulunan ve savunma teknolojilerinde kullanılan elementlerin yerli üretimi için federal bütçe talep ettiği bildirildi.

Pentagon, nadir bulunan elementlerle ilişkili raporunu Beyaz Saray ve Kongre’ye sundu.

Rapora ilişkin detaylar henüz ortaya çıkmazken, ABD basınına raporda, doğada nadir bulunan elementlerin çoğunlukla Çin’den ithal edilmesinin önemli bir risk teşkil ettiğinin vurgulandığı yansıdı.

Çin - ABD ticaret ilişkilerinde tansiyonun yükselmesinin, Pentagon’da nadir bulunan elementler konusundaki kaygıyı artırdığı, Pentagon'un bu konuda yerli üretime geçmek için fon talep ettiğine dikkat çekildi.

Bir Pentagon yetkilisi, rapora ilişkin yaptığı açıklamada, Beyaz Saray'la rapor üzerine çalışma yapıldığı gerekçesiyle raporun diğer detayları ve talep edilen miktar konusunda bilgi vermekten kaçındı.

Raporun, Pentagon’un geçen yıl hazırladığı başka bir raporda tespit edilen zafiyetler üzerine hazırlandığını kaydetti.

Pentagon Sözcüsü Yarbay Mike Andrews, “Bakanlık olarak, ABD’nin ham madde pazarındaki rekabet gücünü iyileştirmek için Başkan, Kongre ve ABD sanayisi ile yakından çalışıyoruz” dedi.

Tülyum, Terbiyum, Praseodimiyum, Seriyum ve Skandiyum'un da aralarında yer aldığı, 17 nadir bulunan element bulunuyor.

Bu elementler, ticari malzeme ve cihazların yanı sıra jet motoru, uydu ve lazerler başta olmak üzere çok sayıda kritik askeri araç ve malzemede kullanılıyor.

ABD’nin 2004 - 2017 yıllarında bu elementlerin yüzde 80’nini Çin’den ithal ettiği, Çin’in bu konuda bir kısıtlamaya gideceğini açıklamadığı ancak konunun, Çin medyasında önemli ölçüde tartışıldığı ifade ediliyor.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ TİCARET SAVAŞI

Öte yandan ABD’yle Çin arasında devam eden ticaret savaşında Washington yönetimin Huawei ürünlerini yasaklaması iki ülke arasındaki krize yeni bir boyut kazandırdı.

Çin Komünist Partisi’nin resmi yayın organı 'Halkın Günlüğü' gazetesinin, "ABD, Çin’in misilleme yapma kapasitesini küçümseme" başlıklı yazısında, "Nadir elementler, Çin’in ABD’nin sebepsiz yere uyguladığı baskıya karşı koyması için karşı silah haline gelecek mi? ABD Çin’in ticaret savaşında kapasitesini hafife almamalıdır” ifadeleri yer almıştı.

Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’ndan Çinli bir yetkili de devlet televizyonu CCTV’ye yaptığı açıklamada, "Çin'in gelişimini bastırmak isteyenler, ihraç edilen nadir elementlerle neler yapıldığını gördüklerinde mutlu olmayacaklar" demişti.

NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ NEDİR?

Nadir toprak elementleri, periyodik tabloda 17 adet kimyasal element olarak yer alıyor, 15 tanesi lantanit grubu ve ek olarak skandiyum ve itriyum.

Bu elementler askeri ekipmanlardan, yüksek teknolojili tüketici elektroniğine kadar birçok alanda kullanılıyor. Örneğin bir cep telefonunda 8 adet nadir toprak element kullanılıyor. Bir telefonda kullanılan nadir toprak element miktarı az olmasına rağmen kullanıcı sayısı hızla artıyor. Bu da nadir elementlerin son yıllarda önemini ciddi anlamda arttırdı.

Çin bugün nadir toprak elementleri piyasasına hakim konumda. Bu değerli hammaddelerin üretiminin neredeyse yüzde 97’si Pekin yönetiminin tekelinde bulunuyor.