K24 RÖPORTAJ - Kerkük’te işgali alkışlayanlar pişman!

Cesim İlhan

Irak Türkmen Kalkınma Partisi Genel Başkanı ve Kürdistan Parlamentosu milletvekilli Muhammed İlhanlı, “12 Mayıs seçimlerinin sonuçlarına ve Haşdi Şabi’nin Kerkük’te Türkmenler’e yaptığı zulme baktığımız zaman, Türkmen Cephesi’nin pişman olması lazım. Tabii kendi yanlış politikaları ortaya çıkmasın diye bunu konuşmuyorlar” dedi.

 İlhanlı, “Ortadoğu’da Türkiye’ye en yakın müttefikin Kürdistan olduğunu” söyledi.

K24’ün Muhammet İlhanlı’ya soruları ve verdiği yanıtlar şöyle: 

Irak ve Kürdistan’daki seçim sonuçlarını ve Türkmen partilerinin durumunu değerlendirir misiniz?

Seçimlere tek başına katılmaları Türkmenler’e bir fayda sağlamaz. Türkmenler Bağdat’a elleri güçlü gitmek istedikleri için sandalye sayısının fazla olması lazım. Bunun için Kürdistan’daki partilerle ittifak yapmak zorundayız. 6 Türkmen partisi KDP listesinden Irak seçimlerine katıldık ve iki vekil çıkardık.

Kürdistan’daki Türkmenler neye göre oy kullanıyor? 

Buradaki Kürt, Türkmen ve Hristiyanlar Irak seçimlerinde milliyetçi çerçeveden bakmıyorlar. İnsanlar daha çok bölgenin menfaatine gerekli olan şeyleri gözönüne alarak oy kullanıyorlar. Onun için tüm etnik gruplar biraraya geldi.  

Türkmenler Kürdistan’dan razı mı, değil mi?

Evet, çünkü Türkmenler Kürtler’le eşit haklara sahip. Türkmenler Kürdistan’da kendi anadilleriyle eğitim görüyor. Üniversitelerde Türkçe bölümler açıldı. Bizim eğitim ve kültürel haklar konusunda hiçbir sıkıntımız yok. Burada Kürt, Türkmen ya da Süryani diye bir ayrımcılık yoktur. Herkes bölge vatandaşı olarak yaşıyor. Burada bazı taraflar bizimle ilgili Türk devletine yanlış bilgi veriyorlar, biz bundan çok rahatsızız.

Bu taraflar kim ve Türkiye’ye nasıl bir bilgi aktarıyorlar?

Türkmen Cephesi’nin yetkilileri, bizim yürüttüğümüz siyasette zıt bir siyaset uyguluyorlar. Bu şekilde Türkiye’ye devamlı yanlış bilgi aktarıyorlar. Bunlar bütün Türkmen partilerini, “Kürt yanlısı veya Şii mezhebine yakın” etiketiyle Ankara’ya sunuyor. En halis Türkmen partisi olarak da kendilerini gösteriyorlar.

Şimdiye kadar mantıklı bir siyaset yapmadılar. 2003 yılından beri bazen Sünni Araplar’la ittifak yaparak koalisyon olmak için uğraştılar. Bazen Şiiler’le ittifak yapıyorlar. Sonuç olarak Türkmenler bu ittifaklardan hep zarar etti. 

Peki, Türkmenler için en iyi ittifak nasıl ve kimle olmalı?

Biz Türkmenler için iyi seçenek Kürtler’le ittifak yapmaktır. Türkmenler’in sorunu milli bir meseledir, mezhebi bir sorun değildir. Ama Türkmen Cephesi’nin peşine takılan Türkmenler kendilerini mezhebi taraflara yakın gösterdikleri sürece kaybedeceklerdir. Irak’taki seçimde gördük ki Kerkük’te oyları azaldı. Kerkük’te Haşdi Şabi ve Şiiler’le birlikte olan Türkmen cephesi bu seçimde 50 bin oy kaybetti ve hiçbir hak da daha elde etmiş değil.

Ama Erbil’de KDP ile birlik olan biz 6 Türkmen partisi 2 vekil çıkardık. Irak’ta Türkmenlerle Kürtlerin ortak noktaları var.  Madem iki milletin sorunu ortaktır o zaman birlikte hareket etmemiz lazım. Çok ortak noktamız var ve Irak’a karşı birleşirsek daha güçlü oluruz.

Kürdistan ile Irak’taki diğer bölgeler arasında bir fark var mı? 

Evet, mukayese ettiğimiz zaman Kürdistan ile Irak’ın diğer güney bölgeleri arasından büyük bir fark var.

Hangi alanlarda fark vardır?

Emniyet, ekonomi ve siyaset alanında büyük farklar var. Geçen yıl burada yaşanan mali krize rağmen ekonomi ve kalkınmada diğer bölgelerden çok daha öndedir.

Referandumdan sonra Türkiye’nin Kürdistan’a karşı aldığı tavrı nasıl görüyorsunuz?

Referandum konusu dışından Türkiye ile Kürdistan arasındaki ilişkiler iyidir. Kürdistan Parlamentosu Türkiye ile ilişkilerin iyi olması için büyük bir gayret gösterdi. Türkiye Kürdistan için çok önemli bir devlet. Ortadoğu’da Türkiye’ye en yakın müttefik Kürdistan Bölgesi’dir. Ve Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisi’dir. Kürdistan’daki Kürtler de Türkiye’yi kendine yakın ve en iyi müttefik olarak görüyorlar. Türkiye, Türkmen politikasını gözden geçirmelidir. Türkmen Cephesi’nin kendilerine verdiği bilgiler doğru değildir.

Kerkük’teki Türkmenler’in Haşdi Şabi ile ilişkileri nasıl?

16 Ekim olayından sonra, Haşdi Şabi’nin Türkmenler’le hiçbir sorunu yok diye bir video yayımladılar. Bu gerçeği yansıtmıyor. Peşmergelerin bu bölgelerde çekilmesinden sonra Kerkük’te siyasi suikastlar başladı. Bazı Türkmen şahsiyetleri Haşdi Şabi ile aralarında herhangi bir sorun yoktur dese de bu doğru değildir. Kerkük’te Haşdi Şabi’nin Türkmenler üzerinde ciddi bir baskısı var.

Türkmen Cephesi öyle bir gösteriyorlar ki sanki Türkmenler, Kürtler’le sorun yaşıyor. Türkmenler’in en rahat ve kardeşçe yaşadıkları bölge Kürdistan’dır. Türkmenler’in en çok zarar gördüğü bölgeler ise Haşdi Şabi ve Irak yönetiminin kontrol ettiği bölgelerdir.

Peki, Başkan Barzani’nin Türkmenler’le ilişkisi nasıl?

Ne KDP’nin, ne de Sayın Barzani’nin Türkmenler’le bir sorunu yok. Barzani’nin sorunu Irak merkezi yönetimiyledir. Şimdiye kadar Türkmen partileri ile Kürt partileri arasında bir sorun yaşanmamıştır. Hiçbir zaman Kürtler ve Türkmenler arasında da bir sorun çıkmamıştır. Türkmenler’e en büyük darbeyi vuran, Irak’ta Şii mezhepçiliğini yapan siyasi yönetimdir.

16 Ekim’de bağımsızlık referandumuna destek verdiniz. Bugün referandum olursa yine destek verecek misiniz?

Tabii, zaten bağımsızlık referandumuna destek veren Türkmen tarafı daha güçlü ve toplum içerisinde de bu kesim isteniyor ve kıymet görüyor. Referanduma karşı çıkanlar toplum tarafından istenmiyor. 12 Mayıs seçimlerinde bağımsızlık referandumuna destek verenler iyi oy aldılar. Karşı çıkanlar battı.

Türkmenler’in bağımsızlık referandumuna karşı çıktığı yönünde haberleri yapılıyordu Türkiye’de. Bu doğru muydu?

Eğer Türkmenler referanduma karşı çıksaydı neden referandumdan sonra sokaklara çıkmadılar, eylemler yapmadılar. Ama Irak seçimlerinde Türkmenler eylemler gerçekleştirdi. 16 Ekim’den önce Türkmenler’in her yerde bayrakları dalgalanıyordu ama şuan sadece partilerin içinde bayrakları dalgalanıyor.

Türkmen Cephesi, 16 Ekim'de Haşdi Şabi'yi desteklediği için pişman olmuş mu sizce?

Öyle olmalı, çünkü 12 Mayıs seçimlerinin sonuçlarına ve Haşdi Şabi’nin Kerkük’te Türkmenler’e yaptığı zulme baktığımız zaman pişman olması lazım. Tabii kendi yanlış politikaları ortaya çıkmasın diye bunu konuşmuyorlar. Bana göre işlerine gelmiyor. Türkmen Cephesi, Türkmen toplumunun menfaatini düşünmüyor. 

Türkmenler Peşmerge Güçleri’ne nasıl bakıyorlar?

Türkmenler Peşmerge’den memnun. Telafer DAİŞ’ten kurtarılmadan önce ABD Konsolosluğu ve Birleşmiş Milletler Temsilcisi ile toplantı yaptık. Telafer ve Musul’daki etnik grupların korunması, başka bir silahlı gücün oraya girmemesi için. BM’nin denetiminde Peşmerge Güçleri, Türkiye ve Irak silahlı gücünden oluşacak ortak bir gücün orada olmasını istemiştik. Çünkü oradaki Türkmenler bunu bizden istemişlerdi. Ama bu gerçekleşmedi. Haşdi Şabi Telafer’de ve binlerce Sünni Türkmen zulümden kaçarak Erbil’e geliyor. 

MUHAMMET SADETTİN İLHANLI / PORTRE 

Muhammet Sadettin İlhanlı, Kürdistan’da bulunan Salahaddin Üniversitesi tarih bölümü mezunu. 1994’te Yeni Kuşak Dergisi Genel Yayın Yönetmenliği yaptı. 1997’de Türkmen Öğrenciler Birliği Başkanı oldu. 2004 yılında Türkmen Meclisi üyesi olarak seçildi. 2005’te Türkmen Cephesi Enformasyon Büro Sorumlusu, 2008’de Irak Barış Meclisi üyesi olarak oldu. 2010 yılında da Türkmen Yazarlar Birliği Sekreteri olarak görev yaptı. İlhanlı, Türkmen Kalkınma Partisi Genel Başkanı ve milletvekili olarak Kürdistan Parlamentosu’nda yer alıyor.