K24 ÖZEL - Irak ve Türkiye’de Kürtler ne yapacak?
Cesim ilhan / İSTANBUL
Türkiye ve Irak seçimleri yaklaşırken, Kürtler’in nasıl bir tavır alacağı konuşuluyor. Türkiye’de “çözüm süreci”nin bitmesi ve 16 Ekim 2017’de Irak’ın, İran destekli Şii milisleriyle Kerkük’e saldırması, yine Türkiye’nin Afrin’e operasyon düzenlemesi Kürtler için önemli olaylar şeklinde yorumlanıyor.
K24’de konuşan, Kürdistan’daki Soran Üniversitesi’nden Dr. Yasin Mahmuod ve araştırmacı yazar Deniz Çifçi, Kürtler’in hem Irak’ta, hem de Türkiye’de parlamentoya çok sayıda parlamenter göndermesinin, kendileri için olumlu sonuçlar getireceği görüşünde.
Dr. Yasin Mahmuod, Irak ve Türkiye’de gerçekleşecek seçimlerin Kürtler için çok önemli olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Kürtler kendi çıkarları için seçime hazırlanmalı ve sandık başına gitmeli. Daha önce olduğu gibi son bir yılda da anladık ki Avrupa ve ABD’nin desteği olmadan Kürtler’in hak iddia etmesi zor. Kerkük ve Afrin meselesinde bunu net olarak bize gösterdi. Ne Rojava’daki Kürtler Kerkük’e yardım etti, ne de Kerkük’te ki Kürtler Afrin’in yardımına koştu. Başka kimse de yardım etmedi.
Ufak tefek silahlarla hakkımızı almayacağımızı da anladık. Demokrasi için iyi siyaset yapmamız gerekiyor. İyi siyaset için Kürtlerin hem Irak’ta hem de Türkiye’de parlamentoda yüksek sayılarla temsil edilmesi lazım.”
KERKÜK İÇİN FIRSAT
Araştırmacı yazar Deniz Çifçi de, Dr. Yasin Mahmuod gibi, Kürtler’in Irak ve Türkiye’de parlamentoya göndereceği vekil sayısının önemli olduğunu ifade etti. Kerkük meselesinin Kürtler üzerinde bir kırılma yarattığını vurgulayan Çifçi, şu değerlendirmelerde bulundu.
“Kürdistan Bölgesi’nin 2003’ten 2017’ye kadar elde ettikleri kazanımları neredeyse yüzde 50-60 kaybetti. Toprak, ekonomik ve siyasi kayıplarının yanında özelikle psikolojik olarak büyük bir kırılma yarattı toplumun üzerinde. Kürtler’in hem psikolojik hem de siyasal olarak kazanması için Irak’ta seçimler bu açıdan önemli bir adım olacaktır. Seçimler bu noktada oldukça önemlidir.
Eğer tersi olur da başarı elde etmezlerse referandumdan sonra yaşanan kayıplarla beraber sorunlar daha da derinleşecektir. Toplumun yeniden kendine gelebilmesi ve psikolojik olarak rahatlaması için seçimler önemlidir ve Kürtler mutlaka başarı elde etmeli.
Bu seçimler aynı zamanda Kürdistan siyasetinin de kendine yeniden çekidüzen vermesi için bir fırsat olarak değerlendirilmeli. Kürdistan halkı şuan bir kırılma yaşamakta bu seçim bu kırılma ve olumsuz durumları ortadan kaldırmak için bir fırsat olarak da değerlendirilebilir.
Ayrıca, Irak parlamentosunda elde edilecek kazanım ve sandalye sayısının çok olması, Kerkük’ün statüsü ve Suriye’nin geleceği ile ilgili yapılacak tartışmalarda Kürtlerin elini oldukça güçlendirecektir. Çünkü Kerkük ve Afrin meselesi birbirinden bağımsız değil ve uluslararası bir sorun haline gelmişti”.
24 HAZİRAN’DAN SONRA YENİ BİR SÜREÇ
Türkiye’de 24 Haziran’da gerçekleşecek erken seçimleri de değerlendiren Çifçi, “24 Haziran seçimleri Türkiye için bir kırılma noktası olduğu gibi, Kürtler için de bir kırılma noktası olacaktır. Çünkü Kürtler AK Parti’de olduğu gibi bütün siyasi partilerle kırılma noktalarında geçmişlerdir.
AK Parti belli oranlarda kısmi bir şekilde Kürtlere umut vaat edip Kürtlerin desteğini almıştı. Şuan Kürtler AK Parti ile bir boşanma sürecine girdi. Bu parti ile nerdeyse bağlarını koparma noktasına geldi. Bu seçimlerde yeni oluşacak parlamentoda Kürtler’in verecekleri oy ve tavırları önemlidir.
Çünkü Kürt oyları 24 Haziran'dan sonra Türkiye’de Kürt sorununa yaklaşımını ortaya koyacaktır. Bazı Türk siyasetçileri Kürtler’in oylarının yüzde 17 civarlarında olduğunu söylüyor. Biz bunun yüzde 20’lerde olduğunu düşünüyoruz. Eğer bu oy oranının yarısı bile HDP’ ye giderse devlet 24 Haziran’dan sonra Kürt sorunu ile ilgili bir süreç başlatmak zorundadır. HDP kabul etmese de onlara verilen oylar Kürt ve etnik oylardır. Devlet de bunu gözönüne alacaktır.”